ΙΣΤΟΡΙΑ

25 Νοεμβρίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο – Επιχείρηση «Γοργοπόταμος»

1942: Ανατινάζεται η γέφυρα του Γοργοποτάμου από άγγλους κομάντος και έλληνες αντάρτες (Έντι Μάγιερς, Ναπολέων Ζέρβας, Άρης Βελουχιώτης). Αποτέλεσμα είναι η διακοπή του ανεφοδιασμού των γερμανικών δυνάμεων Β. Αφρικής για έξι κρίσιμες εβδομάδες.

 


 

(Στο τέλος του άρθρου και τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα με βίντεο & φωτό)


 

 

Κορυφαία αντιστασιακή πράξη κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής. Υπήρξε αποτέλεσμα της συνεργασίας των δύο μεγαλύτερων αντιστασιακών οργανώσεων, του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, υπό την υψηλή καθοδήγηση βρετανών κομάντος.

Στις 29 Σεπτεμβρίου 1942 μία ομάδα αποτελούμενη από δώδεκα κομάντος, με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Έντι Μάιερς και τον ελληνομαθή ταγματάρχη Κρις Γουντχάουζ, έπεσε με αλεξίπτωτα στην περιοχή της Γκιώνας. Ανάμεσά τους ήταν ο Ελλαδίτης Θεμιστοκλής Μαρίνος κι ένας Κύπριος με το κωδικό όνομα «Γιάννης». Σκοπός τους, να έλθουν σε επαφή με έλληνες αντάρτες και να υλοποιήσουν την «Επιχείρηση Χάρλινγκ», που είχε σχεδιάσει το Συμμαχικό Στρατηγείο στο Κάιρο.

Το σχέδιο συνίστατο στην ανατίναξη μιας από τις τρεις γέφυρες Παπαδιάς, Ασωπού και Γοργοποτάμου (και οι τρεις βρίσκονται στον ορεινό όγκο του Μπράλλου), πάνω από τις οποίες διέρχεται η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης – Αθηνών.

Ήταν η μοναδική αξιόπιστη δίοδος προς τα λιμάνια της Νότιας Ελλάδας και η αχρήστευσή της θα προκαλούσε τη διακοπή του ανεφοδιασμού της γερμανικής στρατιάς του Ρόμελ στη Βόρειο Αφρική. Βρισκόμαστε λίγο πριν από την Μάχη του Ελ Αλαμέιν, που θα έκρινε πολλά για την πορεία των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην περιοχή αυτή.

Τις επόμενες μέρες ο Μάιερς με τον λοχαγό Χάμσον κατόπτευσαν και τις τρεις πιθανές για σαμποτάζ περιοχές και έκριναν ότι η γέφυρα του Γεργοποτάμου ήταν ο ευκολότερος στόχος. Έπρεπε, όμως, να εξασφαλίσουν την υποστήριξη των αντάρτικων ομάδων για να έχει πιθανότητα επιτυχίας η επιχείρηση.

Στις 19 Νοεμβρίου ο Μάιερς έσπευσε προς συνάντηση του Ναπολέοντα Ζέρβα, ηγέτη του ΕΔΕΣ στο Μαυρολιθάρι Φωκίδας. Την επομένη αφίχθη και ο ηγέτης του ΕΛΑΣ, Άρης Βελουχιώτης. Όλοι συμφώνησαν ότι στόχος του σαμποτάζ θα ήταν η γέφυρα του Γοργοποτάμου, ενός παραποτάμου του Σπερχειού ποταμού. Τρεις μέρες αργότερα έγινε η κατόπτευση του χώρου από κοινή ομάδα ανταρτών και στις 22 Νοεμβρίου καταστρώθηκε το τελικό σχέδιο. Η επιχείρηση ορίστηκε για τη νύχτα της 25ης Νοεμβρίου.

Τα πρώτα αντίποινα: Οι κατοχικές δυνάμεις εκτελούν στο σημείο 9 έλληνες πατριώτες.

 

Η γέφυρα του Γοργοποτάμου φυλασσόταν από 100 ιταλούς και 5 γερμανούς στρατιώτες. Η φρουρά διέθετε βαριά πολυβόλα και οπλοπολυβόλα και η εξουδετέρωσή της απαιτούσε κεραυνοβόλα ενέργεια. Στην επιχείρηση αποφασίστηκε να λάβουν μέρος 150 άνδρες (86 του ΕΛΑΣ, 52 του ΕΔΕΣ και οι 12 κομάντος). Το σχέδιο προέβλεπε την εξουδετέρωση ή την παρενόχληση της φρουράς από τους αντάρτες, την ώρα που οι κομάντος θα τοποθετούσαν τα εκρηκτικά για την ανατίναξη της γέφυρας.

Στις 11:07 το βράδυ της 25ης Νοεμβρίου εκδηλώθηκε η επίθεση εναντίον της φρουράς και στα δύο άκρα της γέφυρας. Όλα κυλούσαν σύμφωνα με το σχέδιο και στη 1:30 το πρωί της 26ης Νοεμβρίου ανατινάχθηκε ένα τμήμα της γέφυρας για να ακολουθήσει στις 2:21 η ανατίναξη ενός δεύτερου, που την έβγαλε οριστικά εκτός λειτουργίας. Εν τω μεταξύ, ένα τρένο με ιταλούς στρατιώτες εμποδίστηκε από τους αντάρτες και δεν μπόρεσε να προσφέρει ενισχύσεις.

Στις 4:30 το πρωί και ο τελευταίος αντάρτης είχε αποχωρήσει από την περιοχή του σαμποτάζ και βρισκόταν στην τοποθεσία Καλύβια, όπου ήταν το σημείο συνάντησης. Από τους 150 άνδρες που έφεραν σε πέρας την «Επιχείρηση Χάρλινγκ» μόνο τέσσερις τραυματίστηκαν, ενώ η φρουρά της γέφυρας έχασε 20 με 30 στρατιώτες. Σε αντίποινα, λίγες μέρες αργότερα στον χώρο της κατεστραμμένης γέφυρας εκτελέστηκαν 9 έλληνες πατριώτες.

Η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου ήταν μία από τις μεγαλύτερες πράξεις δολιοφθοράς κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Προκάλεσε τον θαυμασμό όλης της κατεχόμενης Ευρώπης και έδωσε κουράγιο στον δοκιμαζόμενο ελληνικό λαό.

Χρόνια αργότερα κατά τον εορτασμό της επετείου στις 29 Νοεμβρίου 1964 σημειώθηκε ένα αιματηρό περιστατικό. Από την ανατίναξη μιας ξεχασμένης βόμβας σκοτώθηκαν 13 και τραυματίστηκαν 45 άνθρωποι.

Το 1982 η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου καθιέρωσε την επέτειο της ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοποτάμου ως επίσημο εορτασμό της Εθνικής Αντίστασης


 

 

‘Αλλα γεγονότα ..

 

Αλμανάκ

 

1491: Οι χριστιανικές δυνάμεις αρχίζουν την πολιορκία της Γρανάδας, την οποία κατέχουν οι Άραβες και είναι το τελευταίο προπύργιό τους στην Ιβηρική Χερσόνησο.

1826: Η φρεγάτα «Ελλάς», ναυαρχίδα του Ελληνικού Στόλου, φθάνει στο Ναύπλιο από τις ΗΠΑ.

1892: Ο βαρόνος Πιερ ντε Κουμπερτέν εισηγείται την ανασύσταση των Ολυμπιακών Αγώνων.

1897: Η Ισπανία παραχωρεί αυτονομία στο Πουέρτο Ρίκο.

1916: Νοεμβριανά: Η «Τριανδρία» και η προσωρινή κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης κηρύσσουν με ειδικό διάγγελμα έκπτωτο το βασιλιά Κωνσταντίνο. Παράλληλα, οι δυνάμεις της Αντάντ επιβάλλουν γενικό αποκλεισμό της Ελλάδος για τις «αθλιότητες του καθεστώτος των Αθηνών». Η Ελλάς εξαναγκάζεται να αποδεχθεί τελεσίγραφο να αποσύρει τις στρατιωτικές δυνάμεις της από την Πελοπόννησο και να δεχθεί έλεγχο στον Ισθμό και την Πάτρα.

1935: Μετά το δημοψήφισμα της 3ης Νοεμβρίου, ο βασιλιάς Γεώργιος Β’ επιστρέφει στην Αθήνα, έπειτα από 12 χρόνια εξορίας. Παύει τον πρωθυπουργό Γεώργιο Κονδύλη και αναθέτει την εντολή σχηματισμού νέας κυβέρνησης στον Κωνσταντίνο Δεμερτζή. Υπουργός Στρατιωτικών αναλαμβάνει ο Αλέξανδρος Παπάγος.

 

1942: Ανατινάζεται η γέφυρα του Γοργοποτάμου από άγγλους κομάντος και έλληνες αντάρτες (Έντι Μάγιερς, Ναπολέων Ζέρβας, Άρης Βελουχιώτης). Αποτέλεσμα είναι η διακοπή του ανεφοδιασμού των γερμανικών δυνάμεων Β. Αφρικής για έξι κρίσιμες εβδομάδες.

 

1947: Η αμερικανική κινηματογραφική βιομηχανία αποβάλλει από τις τάξεις της δέκα σεναριογράφους και σκηνοθέτες, ως συμπαθούντες τον κομμουνισμό.

1952: Συλλαμβάνεται ο Νίκος Πλουμπίδης, στέλεχος του παράνομου ΚΚΕ.

 

1952: Ανεβαίνει για πρώτη φορά στο Λονδίνο το θεατρικό έργο της Άγκαθα Κρίστι «Ποντικοπαγίδα» με πρωταγωνιστές τους Ρίτσαρντ Ατένμπορο και Σίλα Σιμ. Πρόκειται για τη μακροβιότερη θεατρική παράσταση, αφού παίζεται μέχρι σήμερα.

1963
: Ο αμερικανός πρόεδρος Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι κηδεύεται στο Εθνικό Κοιμητήριο του Άρλιγκτον, τρεις μέρες μετά τη δολοφονία του στο Ντάλας. Θρηνεί ολόκληρο το αμερικανικό έθνος.

1965: Το πολυκατάστημα Harrods του Λονδίνου κλείνει για το κοινό, προκειμένου να πραγματοποιήσουν τα χριστουγεννιάτικα ψώνια τους οι Beatles.

1968: Ο Αλέκος Παναγούλης, μετάγεται στις στρατιωτικές φυλακές του Μπογιατίου από τις φυλακές της Αίγινας, όπου εκρατείτο. Εκεί του επιβάλλεται η «ποινή του εντοιχισμού». Η εις βάρος του θανατική ποινή δεν εκτελείται, λόγω διεθνούς κατακραυγής.

1969: Ο Τζον Λένον των Beatles επιστρέφει το μετάλλιο του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας που του είχε απονεμηθεί τέσσερα χρόνια νωρίτερα, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την πολιτική της χώρας του στον πόλεμο του Βιετνάμ.

1973: Ανατρέπεται η κυβέρνηση του Σπύρου Μαρκεζίνη και ο ίδιος ο δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο οποίος τίθεται υπό περιορισμό στο σπίτι του στο Λαγονήσι. Νέος ισχυρός άνδρας του απριλιανού καθεστώτος, ο ταξίαρχος Δημήτρης Ιωαννίδης. Νέος Πρόεδρος της Δημοκρατίας ορκίζεται ο στρατηγός Φαίδων Γκιζίκης και πρωθυπουργός ο Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος.

 

1975: Η Ολλανδική Γουιάνα γίνεται ανεξάρτητο κράτος με το όνομα Σουρινάμ.

1984: Τα μεγαλύτερα ονόματα της ποπ και του ροκ ενώνουν τις φωνές τους στην ηχογράφηση του τραγουδιού «Do They Know It’s Christmas». Είναι μέρος της καμπάνιας «Band-Aid», της οποίας ηγείται ο Μπομπ Γκέλντοφ, με σκοπό τη συγκέντρωση οικονομικής βοήθειας για τους λιμοκτονούντες κατοίκους της Αιθιοπίας.

1987: Κατά την κατάθεση του προϋπολογισμού, ο Ανδρέας Παπανδρέου ανατρέπει την πολιτική του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και την επομένη (26 Νοεμβρίου) ο Κώστας Σημίτης παραιτείται.

1992
: Οι Σέρβοι της Βοσνίας υπογράφουν συμφωνία ειρήνης με τον κροατικό στρατό.

1992: Η Βουλή της Τσεχοσλοβακίας ψηφίζει για τον διαχωρισμό της χώρας σε Τσεχία και Σλοβακία από την 1η Ιανουαρίου 1993 («Βελούδινο Διαζύγιο»).

1996: Ο πρωθυπουργός, Κώστας Σημίτης, εγκαινιάζει τη νέα γέφυρα του Ισθμού και τη νέα παρακαμπτήριο οδό της Κορίνθου.

1999: Ο Βίκτωρ Μήτρου κερδίζει δύο αργυρά μετάλλια στην κατηγορία των 77 κιλών στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Άρσης Βαρών, που διεξάγεται στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας.

2001: Μία εταιρεία βιοτεχνολογίας από τη Μασαχουσέτη ανακοινώνει ότι έχει δημιουργήσει το πρώτο ανθρώπινο έμβρυο από κλωνοποίηση.

2002
: Το Κογκρέσο των ΗΠΑ ψηφίζει την ίδρυση του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφαλείας, ως απόρροια των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου.

2008: Τρεις ιστορικές συμφωνίες υπογράφονται κατά την ολοκλήρωση της επίσημης επίσκεψης του προέδρου της Κίνας, Χου Ζιντάο, στην Αθήνα. Με βάση τη μία από τις συμφωνίες, η ελληνική κυβέρνηση παραχωρεί το λιμάνι του Πειραιά στον κινέζικο κολοσσό Cosco.

 

 

Γεννήσεις σαν σήμερα

 

1844 – Ο γερμανός μηχανικός, Καρλ Μπεντς, που σχεδίασε και κατασκεύασε το πρώτο αυτοκίνητο, εξοπλισμένο με κινητήρα εσωτερικής καύσης

 

1900 – Ο γερμανός στρατιωτικός και διοικητής του στρατοπέδου εξόντωσης Άουσβιτς-Μπίρκεναου, Ρούντολφ Ες

1914 – Αμερικανός θρύλος του μπέιζμπολ, Τζo Ντι Μάτζιο, ένας από τους συζύγους της Μέριλιν Μονρόε

1915 – Χιλιανός στρατηγός και δικτάτορας, Αουγκούστο Πινοτσέτ

1939 – Ελένη Καραΐνδρου, συνθέτρια, γνωστή από τη μουσική της στις ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου

 

1941 – Έλληνας επικοντιστής και παγκόσμιος ρέκορντμαν, Χρήστος Παπανικολάου

 

1960 – Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι τζούνιορ, γιος του αμερικανού προέδρου JFK.

 

 

Θάνατοι σαν σήμερα

 

1686 – Νιλς Στένσεν, δανός ανατόμος και γεωλόγος, γνωστός και ως Νικολάους Στένο, ο πρώτος που ανακάλυψε την πραγματική προέλευση των απολιθωμένων ζώων και ερμήνευσε το σχηματισμό του φλοιού της Γης. (Γεν. 1/1/1638)

 

1884 – Γερμανός χημικός, Άντολφ Κόλμπε, γνωστός για την παρασκευή σαλυκιλικού οξέος, ενός από τα βασικά συστατικά της ασπιρίνης

1920 – Γαλλοαμερικανός οδηγός αγώνων και πρωτοπόρος του αυτοκινήτου, Γκαστόν Σεβρολέ

1970 – Γιούκιο Μισίμα, ιάπωνας συγγραφέας, που αυτοκτόνησε κάνοντας χαρακίρι. (Γεν. 14/1/1925)

 

1997 – Γάλλος συνθέτης, Ζαν Φρανσέ

Σχετικά Άρθρα

Back to top button