ΙΣΤΟΡΙΑ

24 Οκτωβρίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο – 1929: «Μαύρη Πέμπτη». Η αρχή του οικονομικού «κραχ» στις ΗΠΑ

1929…. “Μαύρη Πέμπτη” στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Αρχή του οικονομικού “κραχ” στις ΗΠΑ, που θα συγκλονίσει τον κόσμο. Ο πανικός οδηγεί στην αναγκαστική εκποίηση 19.000.000 μετοχών. Μέσα σε λίγες ώρες χάνεται επενδυμένη υπεραξία 23 δισ. δολαρίων. Μέσα στη μέρα κλείνουν 50.000 επιχειρήσεις.


 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)


 

Η Χρηματιστηριακή Κρίση του 1929

 

Το καλοκαίρι του 1929 η Αμερική ευημερούσε. Ο κόσμος δανειζόταν από τις τράπεζες για να «παίξει» στη Γουολ Στριτ. Ο δείκτης Ντόου Τζόουνς (DJIA) έφθασε στο υψηλότερο σημείο του, στις 381.17 μονάδες (3 Σεπτεμβρίου 1929). Οι χρηματιστηριακή αξία των μετοχών είχε αυξηθεί τόσο πολύ, που οι διορατικότεροι μιλούσαν για «φούσκα» έτοιμη να εκραγεί.

 

Οικονομικοί κύκλοι φοβούμενοι την κάμψη των τιμών των μετοχών άρχισαν να τις ρευστοποιούν. Στις 24 Οκτωβρίου 1929, 13 εκατομμύρια μετοχές άλλαξαν χέρια, αριθμός ρεκόρ για τα χρηματιστηριακά χρονικά («Μαύρη Πέμπτη»). Πανικός άρχισε να καταλαμβάνει τους επενδυτές και τους χρηματιστές. Οι μεγάλοι «παίκτες» της Γουόλ Στριτ άρχισαν να αγοράζουν μαζικά τα καλά χαρτιά (blue chips), σε μια προσπάθεια να συγκρατήσουν την πτώση. Η τακτική αυτή είχε αποδώσει στη χρηματιστηριακή κρίση του 1907, όχι όμως και τώρα.

Το Σαββατοκύριακο που μεσολάβησε η κατάσταση δραματοποιήθηκε ακόμη περισσότερο από τον Τύπο. Τη Δευτέρα 28 Οκτωβρίου οι τιμές συνέχισαν την κατηφορική τους πορεία, με τους επενδυτές να ξεφορτώνονται τα «χαρτιά» τους, με σκοπό να αναζητήσουν πιο πρόσφορες επενδυτικές ευκαιρίες. Ο δείκτης χάνει 12% της αξίας του και 16,4 εκατομμύρια μετοχές αλλάζουν χέρια.

Την επόμενη μέρα, η Γουόλ Στριτ καταρρέει («Μαύρη Τρίτη»). Πολλές τράπεζες που είχαν τοποθετήσει τα χρήματα των πελατών τους σε μετοχές για να αποκομίσουν μεγαλύτερα κέρδη, αντιμετωπίζουν δυσεπίλυτα προβλήματα και τις επόμενες μέρες κηρύσσουν πτώχευση.

Το χρηματιστηριακό κραχ χειροτέρευσε την ήδη εύθραυστη κατάσταση της αμερικανικής οικονομίας και συνέβαλε στη Μεγάλη Οικονομική Ύφεση της δεκαετίας του ’30, που έπληξε Ευρώπη και Αμερική, με πτωχεύσεις εταιρειών, μαζική ανεργία και μεγάλη κεφαλαιοκρατική συγκέντρωση.

Η Γουόλ Στριτ ανέκαμψε προσωρινά στις αρχές του 1930, για να κατρακυλήσει ξανά το επόμενο διάστημα και ο δείκτης Ντόου Τζόουνς να φθάσει στις 41.22 μονάδες στις 8 Ιουλίου 1932, στο χαμηλότερο σημείο όλων των εποχών. Το 1931 το Κογκρέσο συγκρότησε την Επιτροπή Πεκόρα για να μελετήσει τις αιτίες της χρηματιστηριακής κρίσης και βάσει των πορισμάτων της ψήφισε το νόμο Γκλας – Σίγκαλ του 1933, με τον οποίον διαχωρίστηκαν οι τράπεζες σε εμπορικές και επενδυτικές.

Τα επόμενα χρόνια, με βάση την εμπειρία της Γουόλ Στριτ, τα χρηματιστήρια όλου του κόσμου πήραν μέτρα για να αποτρέψουν ένα νέο κραχ. Το κυριότερο ήταν η διακοπή των συνεδριάσεων σε περιόδους ραγδαίων μεταβολών της χρηματιστηριακής αγοράς.

Οι επιπτώσεις του «Κραχ» στις ΗΠΑ σε αριθμούς

  • 12.000.000 έμειναν άνεργοι.
  • 12.000 έχαναν τη δουλειά τους κάθε μέρα.
  • 20.000 επιχειρήσεις κήρυξαν πτώχευση.
  • 1.616 τράπεζες πτώχευσαν.
  • 1 στους 20 γεωργούς ξεσπιτώθηκαν.
  • 23.000 αυτοκτονίες σημειώθηκαν σ’ ένα χρόνο, αριθμός ρεκόρ.

 

1648: Υπογράφεται στο Μίνστερ η Συνθήκη της Βεστφαλίας, μεταξύ της Γαλλίας και της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, με την οποία τερματίζεται ο Τριακονταετής Πόλεμος. Με τη συνθήκη αναγνωρίζεται η ανεξαρτησία και η ουδετερότητα της Ελβετίας.

Treaty_of_Munster

 

1857: Ιδρύεται το πρώτο ποδοσφαιρικό σωματείο στον κόσμο, η αγγλική Σέφιλντ (Sheffield F.C.), που σήμερα αγωνίζεται στις ερασιτεχνικές κατηγορίες του αγγλικού ποδοσφαίρου.

1909: Η Ελλάδα, επί κυβερνήσεως Κυριακούλη Μαυρομιχάλη, αγοράζει το θωρηκτό Αβέρωφ, αντί 24 εκατομμυρίων δραχμών, από τα οποία τα 8 εκατομμύρια προέρχονται από κληροδότημα του Γεώργιου Αβέρωφ.

1922: Άγγλοι και Τούρκοι συμπλέκονται στην Κωνσταντινούπολη. Οι Σύμμαχοι αποδεικνύονται ανίσχυροι να επιβληθούν. Παραβιάζεται εντελώς η συμφωνία των Μουδανιών. Οι Τούρκοι σφαγιάζουν έλληνες αξιωματικούς αιχμαλώτους.

1929: «Μαύρη Πέμπτη» στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Αρχή του οικονομικού «κραχ» στις ΗΠΑ, που θα συγκλονίσει τον κόσμο. Κατατρομαγμένοι επενδυτές δίνουν εντολές στους χρηματιστές τους να πωλήσουν σε οποιαδήποτε τιμή. Ο πανικός οδηγεί στην αναγκαστική εκποίηση 19.000.000 μετοχών. Μέσα σε λίγες ώρες χάνεται επενδυμένη υπεραξία 23 δισ. δολαρίων. Μέσα στη μέρα κλείνουν 50.000 επιχειρήσεις.

 

 

1945: Τίθεται σε ισχύ ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών. (Παγκόσμια Ημέρα του ΟΗΕ).

1961: Η Μεγάλη Βρετανία εγγυάται την αυτονομία της Μάλτας, στο πλαίσιο της Βρετανικής Κοινοπολιτείας.

1963: Η Σουηδική Ακαδημία τιμά τον Γιώργο Σεφέρη με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, «για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες».

1969: Ο Αμερικανός ηθοποιός Ρίτσαρντ Μπάρτον προσφέρει ένα διαμαντένιο 69 καρατίων αξίας 1,5 εκατομμυρίων δολαρίων στην Ελίζαμπεθ Τέιλορ.

1970: Ο Χρήστος Παπανικολάου καταρρίπτει το παγκόσμιο ρεκόρ του άλματος επί κοντώ με 5.49 μ. στο στάδιο Καραϊσκάκη. Το ρεκόρ θα αντέξει για 22 χρόνια ως πανελλήνιο και θα το καταρρίψει το 1992 ο Χρήστος Παλάκης με 5.52 μ. Για πρώτη φορά ένας Έλληνας αθλητής γίνεται κάτοχος παγκόσμιου ρεκόρ.

1982: Ο Δημήτρης Μπέης εκλέγεται δήμαρχος Αθηναίων, με την υποστήριξη του ΠΑΣΟΚ και του ΚΚΕ.

1963: Η Σουηδική Ακαδημία τιμά τον Γιώργο Σεφέρη με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, «για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες». Είναι ο πρώτος Έλληνας που τιμήθηκε με το παγκοσμίως ανώτερο βραβείο πνευματικής προσφοράς. Έως σήμερα ακολούθησε μόνο ο Οδυσσέας Ελύτης, το 1979.

 

 

Γεννήσεις σαν σήμερα

 

51 – Δομιτιανός, Ρωμαίος Αυτοκράτορας

1402 – Ντέιβιντ Στιούαρτ, Δούκας του Rothesay, διάδοχος του θρόνου της Σκωτίας

1632 – Άντον φον Λέβενχουκ, Ολλανδός μικροβιολόγος

1675 – Ρίτσαρντ Τεμπλ, 1ος Υποκόμης Cobham, Άγγλος στρατιωτικός και πολιτικός

1788 – Σάρα Χέιλ, Αμερικανίδα ποιήτρια

1804 – Γιουίλεμ Έντουαρντ Βέμπερ, Γερμανός φυσικός

1811 – Φέρντιναντ Χίλλερ, Γερμανός συνθέτης

1855 – Τζέιμς Σέρμαν, Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ

1868 – Αλεξάνδρα Ντέιβιντ-Νέλ, Γαλλίδα εξερευνήτρια και συγγραφέας

1891 – Ραφαέλ Μολίνα-Τρουγίλλο, Πρόεδρος της Δομινικανής Δημοκρατίας

1901 – Τζίλντα Γκρέι, Πολωνο-Αμερικανίδα ηθοποιός και χορεύτρια

1904 – Μος Χαρτ, Αμερικάνος δραματουργός

1909 – Μπιλ Καρρ, Αμερικάνος αθλητής

1915 – Τίτο Γκόμπι, Ιταλός βαρύτονος

1915 – Μπομπ Κέιν, αμερικανός σκιτσογράφος, δημιουργός του Μπάτμαν. (Θαν. 3/11/1998)

Bob_Kane

 

1925 – Λουτσιάνο Μπέριο, Ιταλός συνθέτης

1927 – Ζαν-Κλοντ Πασκάλ, Γάλλος τραγουδιστής

1929 – Τζωρτζ Κραμπ, Αμερικάνος συνθέτης

1929 – Ιόρνταν Ράντιτσοφ, Βούλγαρος συγγραφέας

1930 – The Big Bopper, Αμερικάνος τραγουδιστής

1930 – Σουλτάνος Αχμάντ Σαχ, Βασιλιάς της Μαλαισίας

1931 – Σοφία Γκουμπαϊντούλινα, Ρωσίδα συνθέτρια

1932 – Πιέρ-Ζιλ ντε Ζενέ, Γάλλος φυσικός, βραβείο Νόμπελ

1932 – Ρόμπερτ Μουντέλ, Καναδός οικονομολόγος, βραβείο Νόμπελ

1936 – Μπιλ Ουάιμαν, Άγγλος μουσικός (The Rolling Stones)

1945 – Άντονι Κρίστιαν, Άγγλος καλλιτέχνης

1946 – Καίτη Χωματά, Ελληνίδα τραγουδίστρια. (Θαν. 24/11/2010)

1966 – Ρόμαν Αμπράμοβιτς, Ρώσος μεγιστάνας πετρελαίου

Roman_Abramovich

 

1985 – Γουέιν Ρούνεϊ, Άγγλος ποδοσφαιριστής

 

 

Θάνατοι σαν σήμερα

 

996 – Ούγος Καπέτος, βασιλιάς της Γαλλίας

1601 – Τύχο Μπράχε, Δανός αστρονόμος

1655 – Πιερ Γκασεντί, Γάλλος φιλόσοφος, μαθηματικός και επιστήμονας

1725 – Αλεσσάντρο Σκαρλάττι, Ιταλός συνθέτης

1944 – Λουί Ρενό, γάλλος μηχανικός και βιομήχανος, ένας από τους ιδρυτές της αυτοκινητοβιομηχανίας Renault. (Γεν. 12/2/1877)

Louis_Renault

 

1957 – Κριστιάν Ντιορ, γάλλος σχεδιαστής μόδας. (Γεν. 21/1/1905)

2005 – Ρόζα Παρκς, η μαύρη μοδίστρα που αρνήθηκε να δώσει τη θέση της στο λεωφορείο σ’ ένα λευκό άνδρα τη δεκαετία του ’50, σηματοδοτώντας την αφετηρία της πορείας για την κατάργηση των νόμων περί φυλετικού διαχωρισμού στις ΗΠΑ. (Γεν. 4/2/1913)

Rosa_Parks-portait

 

2010 – Καίτη Χωματά, Ελληνίδα τραγουδίστρια. Εκπρόσωπος του νέου κύματος της ελληνικής μουσικής στις αρχές της δεκαετίας του 60. (Γεν. 24/11/1946

Σχετικά Άρθρα

Back to top button