ΙΣΤΟΡΙΑ

25 Σεπτεμβρίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο- Πεθαίνει ως ζητιάνος ο Νικηταράς ο Τουρκοφάγος

Σαν σήμερα το 1849 έφυγε από την ζωή ο Νικήτας Σταματελόπουλος, γνωστότερος ως Νικηταράς ο Τουρκοφάγος, ήρωας της Ελληνικής Επανάστασης


 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)


 

 

Νικήτας Σταματελόπουλος
1782 – 1849

  • Ήρωας του ’21, γνωστός τοις πάσι με το προσωνύμιο Νικηταράς ο Τουρκοφάγος.

Γεννήθηκε το 1782 στο χωριό Τουρκολέκα Μεγαλόπολης και ήταν γιος του κλέφτη Σταματέλου Τουρκολέκα και της Σοφίας Καρούτσου, αδελφής της γυναίκας του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Κατά μία άλλη εκδοχή, γεννήθηκε το 1784 στο χωριό Νέδουσα Μεσσηνίας. Σε ηλικία 11 χρονών βγήκε στο κλαρί με την ομάδα του πατέρα του και στη συνέχεια εντάχθηκε στο σώμα του πρωτοκλέφτη Ζαχαριά Μπαρμπιτσιώτη, του οποίου αργότερα παντρεύτηκε την κόρη Αγγελίνα.

Η ανδρεία και τα σωματικά του προσόντα τον οδήγησαν το 1805 στη ρωσοκρατούμενη τότε Ζάκυνθο. Εκεί εντάχθηκε στο ρωσικό τάγμα, που πολέμησε τον Ναπολέοντα στην Ιταλία. Αργότερα, επέστρεψε στη Ζάκυνθο για να υπηρετήσει αυτή τη φορά τους Γάλλους, που είχαν καταλάβει το νησί. Στις 18 Οκτωβρίου 1818, ενώ βρισκόταν στην Καλαμάτα, μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία. Με τον θείο του Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και τον Παπαφλέσσα συνέβαλε στην προετοιμασία του Εθνικού Ξεσηκωμού και στις 23 Μαρτίου 1821 μπήκε στην Καλαμάτα μαζί με τους άλλους στρατιωτικούς αρχηγούς.

Από την αρχή ενστερνίσθηκε το στρατηγικό σχέδιο του Κολοκοτρώνη για την κατάληψη της Τριπολιτσάς και πήρε μέρος σε όλες τις επιχειρήσεις για την κατάληψη του διοικητικού κέντρο των Οθωμανών στην Πελοπόννησο.

Διακρίθηκε στη Μάχη του Βαλτετσίου (12 Μαΐου 1821), ενώ αποφασιστική ήταν η συμβολή του στη Μάχη των Δολιανών (18 Μαΐου 1821), όπου ανέδειξε στο έπακρο τις στρατιωτικές του ικανότητες. Επικεφαλής μόλις 600 ανδρών κατανίκησε τον στρατό του Κεχαγιάμπεη που ανήρχετο σε 6.000 άνδρες και σχεδόν τον αποδεκάτισε. Γι’ αυτόν τον πραγματικό του άθλο, οι συμπολεμιστές του τον ονόμασαν «Τουρκοφάγο».

Μέχρι το τέλος του Αγώνα ο Νικηταράς ήταν στην πρώτη γραμμή, πολεμώντας είτε στην Πελοπόννησο είτε στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα, όπου συνεργάστηκε με τον Οδυσσέα Ανδρούτσο και τον Γεώργιο Καραΐσκάκη. Πήρε μέρος στην Άλωση της Τριπολιτσάς (23 Σεπτεμβρίου 1821) και ήταν από τους λίγους αρχηγούς που αρνήθηκε να συμμετάσχει στη διανομή των λαφύρων.

Διακρίθηκε στη Μάχη του Αγιονορίου (26-28 Ιουλίου 1822), που αποτελείωσε τη στρατιά του Δράμαλη δύο μέρες μετά τη Μάχη στα Δερβανάκια. Η ανιδιοτέλεια του ανδρός φάνηκε για μία ακόμη φορά, όταν από το πλήθος των λαφύρων της μάχης πείστηκε να δεχθεί ένα πανάκριβο σπαθί, το οποίο αργότερα προσέφερε στον έρανο για την ενίσχυση του Μεσολογγίου. Κατά τη διάρκεια του Εμφύλιου Πολέμου τάχθηκε στο πλευρό του Κολοκοτρώνη, αλλά φρόντισε πάντα να επιδιώκει τον συμβιβασμό και τη συνεννόηση.

Μετά την Απελευθέρωση τάχθηκε στο πλευρό του Καποδίστρια κι έγινε ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Κυβερνήτη. Πήρε μέρος στην Δ’ Εθνοσυνέλευση του Άργους (1829), ως πληρεξούσιος του Λεονταρίου. Επί Όθωνος περιέπεσε σε δυσμένεια, επειδή υποστήριζε το αντιπολιτευόμενο Ρωσικό Κόμμα.

Προφυλακίστηκε το 1839 ως αρχηγός συνωμοτικής ομάδας, αλλά στη δίκη του (11 Σεπτεμβρίου 1840), αθωώθηκε ελλείψει στοιχείων. Εντούτοις, η κράτησή του παρατάθηκε με αποτέλεσμα να υποστεί ανεπανόρθωτη βλάβη η υγεία του και σχεδόν να τυφλωθεί. Αποφυλακίστηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 1841 και αποτραβήχτηκε με την οικογένειά του στον Πειραιά.

Μετά την εξέγερση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 του απονεμήθηκε ο βαθμός του υποστρατήγου και έλαβε μία τιμητική σύνταξη, η οποία ήταν ο μόνος πόρος της ζωής του. Το 1847 διορίσθηκε μέλος της Γερουσίας και δύο χρόνια αργότερα, στις 25 Σεπτεμβρίου 1849, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 67 ετών.

Πέθανε στον Πειραιά πάμφτωχος. Τυφλός. Ζουρλός. Του σάλεψε, διότι δεν χώνεψε το πόσο υπέφερε από την επίσημη Ελλάδα. Τον φυλάκισαν και τον βασάνισαν κι αυτόν, ως ρωσόφιλο. Κι όταν ο βασιλεύς του έδωσε… χάρη, για τις υπηρεσίες στην πατρίδα, του χορήγησαν τιμητικά ”άδεια επαιτείας”. Να ζητιανεύει νόμιμα…Προδότες …ανήθικοι πουλημένοι …

Ο Νικηταράς απέκτησε δύο κόρες κι ένα γιο, τον Ιωάννη Σταματελόπουλο, που ακολούθησε καριέρα στρατιωτικού. Άφησε Απομνημονεύματα, τα οποία υπαγόρευσε στον εθνικό δικαστή Γεώργιο Τερτσέτη.


 

ΑΛΛΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ:

Αλμανάκ

1493…. Ο Χριστόφορος Κολόμβος ξεκινά για την τρίτη του αποστολή.

1690…. Εκδίδεται η πρώτη εφημερίδα των ΗΠΑ, η Publick Occurrences Both Foreign and Domestick. Η εφημερίδα θεωρείται προκλητική και ο εκδότης της Μπέντζαμιν Χάρις, καλείται να μην ξαναεκδώσει άλλο φύλλο.

1789…. Τίθεται σε ισχύ από το Κογκρέσο των ΗΠΑ το Νομοσχέδιο των Δικαιωμάτων. Ουσιαστικά πρόκειται για 10 τροποποιήσεις του Αμερικανικού Συντάγματος.

1818…. Πραγματοποιείται η πρώτη μετάγγιση αίματος ανθρώπου στο Guy’s Hospital. Μέχρι τότε γίνονταν μόνο μεταγγίσεις αίματος ζώων.

1833…. Με διάταγμα της Αντιβασιλείας αποφασίζεται η διάλυση των μοναστηριών, που έχουν λιγότερους από έξι μοναχούς.

Μοναχοί, 25 Σεπτεμβρίου

 

1911…. Από έκρηξη στο γαλλικό θωρηκτό «Λίμπερτι» σκοτώνονται 350 άτομα.

1915…. Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, αρχίζει η τρίτη μάχη της Αρτουά, στην οποία χρησιμοποιούνται για πρώτη φορά δηλητηριώδη αέρια κατά των Γερμανών.

Μάχη της Αρτουά, 25 Σεπτεμβρίου

 

1919…. Οι αγρότες της Θεσσαλίας πραγματοποιούν στη Λάρισα ευρύτατη Πανθεσσαλική Αγροτική Σύσκεψη, με αφορμή την αδυναμία της κυβέρνησης να εφαρμόσει τα Νομοθετικά Διατάγματα για την απαλλοτρίωση των μεγάλων τσιφλικιών.

1926…. Υπογράφεται από 20 κράτη η Διεθνής Σύμβαση κατά της Δουλείας.

…. Ο Χένρι Φορντ ανακοινώνει στο προσωπικό της αυτοκινητοβιομηχανίας του την απόφασή του να καθιερώσει το οκτάωρο και την πενθήμερη εβδομαδιαία απασχόληση.

Εργοστάσιο Ford, 25 Σεπτεμβρίου

 

1932…. Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1932. Κανένα κόμμα δεν παίρνει αυτοδυναμία στις εκλογές για την ανάδειξη των 250 μελών της ελληνικής Βουλής και την ανανέωση του ενός τρίτου των μελών της Γερουσίας, με βάση το αναλογικό σύστημα.

1944…. Τμήμα 25 Ιερολοχιτών, υπό τον Ταγματάρχη Παύλο Δημόπουλο, ενεργεί επιδρομή κατά της νήσου Μυκόνου, όπου ανατινάσσει αποθήκες πυρομαχικών και σκοτώνει 6 Γερμανούς. Την επομένη οι Γερμανοί εγκαταλείπουν τη νήσο.

1960…. Καθελκύεται στις ΗΠΑ το αεροπλανοφόρο «Εντερπράιζ», που είναι το πρώτο που κινείται με ατομική ενέργεια.

1961…. Στις ΗΠΑ, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ αρχίζει τον αγώνα για τα δικαιώματα ψήφου των μαύρων στο Νότο.

1962…. Ο Σόνι Λίστον κερδίζει με νοκ άουτ τον Φλόιντ Πάτερσον στον 1ο γύρο στο Σικάγο και ανακηρύσσεται παγκόσμιος πρωταθλητής. Θα διατηρήσει τον τίτλο και το 1963 ενώ το 1964 θα τον χάσει από τον Μοχάμετ Άλι.

…. Ο Φιντέλ Κάστρο δίνει άδεια στους Σοβιετικούς να φτιάξουν ναυτική βάση στην Κούβα για τον αλιευτικό στόλο τους στον Ατλαντικό.

1968…. Γίνεται η πρώτη τηλεοπτική εκπομπή της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού, ως τηλεόρασης Ενόπλων Δυνάμεων (ΥΕΝΕΔ).

1971…. Ο Τίτο και ο Λεονίντ Μπρέζνιεφ υπογράφουν διακήρυξη με την οποία εγγυώνται την ανεξαρτησία της Γιουγκοσλαβίας.

1972…. Στη Νορβηγία, οι ψηφοφόροι τάσσονται κατά της ένταξης στην ΕΟΚ με 53,5%.

1974…. Κυκλοφορεί το πρώτο νόμιμο φύλλο του Ριζοσπάστη.

1976…. Το συγκρότημα των U2 αποκτά «σάρκα και οστά» στο σπίτι του ντράμερ Λάρι Μάλεν στο Δουβλίνο.

U2, 25 Σεπτεμβρίου

 

1978…. Σύγκρουση Μπόινγκ 727 με Τσέσνα, στο Σαν Ντιέγκο των ΗΠΑ, με 144 νεκρούς.

1981…. Η Σάντρα Νέι Ο’ Κόνορ γίνεται η πρώτη γυναίκα, που χρίστηκε δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ.

25 Σεπτεμβρίου 1982…. Η Σοφία Σακοράφα πετυχαίνει παγκόσμιο ρεκόρ ακοντισμού στα Χανιά, με βολή στα 74,20 μ. Ο προηγούμενος Έλληνας που κατείχε παγκόσμιο ρεκόρ ήταν το 1970 ο Χρήστος Παπανικολάου στο άλμα επί κοντώ (5,49 μ.).

1988…. Εορτάζεται με λαμπρότητα η 900ετηρίδα της Μονής Πάτμου, με επικεφαλής τον Οικουμενικό Πατριάρχη Δημήτριο τον Α΄.

1991…. Διεθνές επιστημονικό συμπόσιο διοργανώνεται στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με αφορμή τα 2.500 χρόνια Δημοκρατίας.

….Κοινοτικό έπαινο αποσπά το ελληνικό πολεοδομικό σχέδιο για την Καλαμάτα, που καταρτίστηκε μετά το σεισμό του 1986.

1992…. Μόσχα και Ουάσινγκτον εξαλείφουν ένα από τα τελευταία κατάλοιπα του Ψυχρού Πολέμου, επιτρέποντας την ελεύθερη διακίνηση των δημοσιογράφων και των επιχειρηματιών που εργάζονται στην ΕΣΣΔ ή στις ΗΠΑ.

1994…. Πρωτόκολλο υπογράφεται μεταξύ Τουρκίας και ψευδοκράτους, με στόχο την οικονομική τους ενοποίηση.

1995…. Στην Κύπρο, για πρώτη φορά μετά το 1974, ελληνικά πολεμικά αεροσκάφη συμμετέχουν στην ετήσια άσκηση της Εθνοφρουράς, στο πλαίσιο του ενιαίου αμυντικού δόγματος.

1996…. Ορκίζεται ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης και τα μέλη του νέου υπουργικού συμβουλίου ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλου.

1997…. Η Ελληνίδα ερευνήτρια Βάσω Αποστολοπούλου, έρχεται από την Αυστραλία στην Ελλάδα και μιλάει για το εμβόλιο που επινόησε κατά του καρκίνου του μαστού.

1999…. Ο 24χρονος Δημήτρης Αβράμης κατακτά το χάλκινο μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ελληνορωμαϊκής Πάλης που διεξάγεται στο ΣΕΦ όταν κερδίζει στον μικρό τελικό της κατηγορίας των 76 κιλών το Γεωργιανό Ταριέλ Μελελασβίλι με 5-0.

2001…. Την επιστροφή του στα γήπεδα του ΝΒΑ, με τη φανέλα των «Ουάσιγκτον Γουίζαρντς» ανακοινώνει ο μεγάλος καλαθοσφαιριστής, Μάικλ Τζόρνταν.

2002…. Την άρση της πολιτικής επιστράτευσης των ναυτικών ανακοινώνει το ΥΕΝ. Την ίδια εποχή οι ΗΠΑ κατακτούν για 7η φορά το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Μπάσκετ Γυναικών (Κίνα), νικώντας στον τελικό τη Ρωσία, με 79-74.

2003…. Σεισμός μεγέθους 8 βαθμών Ρίχτερ σημειώνεται στα ανοικτά της Ιαπωνίας.


 

Γεννήσεις – Θάνατοι

 

Σαν σήμερα 25 Σεπτεμβρίου 1838 γεννήθηκε ο Αχιλλέας Παράσχος, ποιητής, κορυφαίος εκπρόσωπος της Α’ Αθηναϊκής Σχολής.

Το 1897 γεννήθηκε ο Ουίλιαμ Φόκνερ, Αμερικανός συγγραφέας, που βραβεύτηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1949. («Η βουή και το Πάθος»)

Την ίδια μέρα το 1903 γεννήθηκε ο Μαρκ Ρόθκο, Αμερικανός εικαστικός καλλιτέχνης, από τους κορυφαίους εκπροσώπους του αφηρημένου εξπρεσιονισμού στη ζωγραφική.

Σαν σήμερα το 1849 έφυγε από την ζωή ο Νικήτας Σταματελόπουλος, γνωστότερος ως Νικηταράς ο Τουρκοφάγος, ήρωας της Ελληνικής Επανάστασης.

Νικηταράς, 25 Σεπτεμβρίου
Νικηταράς

 

Το 1970 πέθανε ο Έριχ Μαρία Ρεμάρκ, Γερμανός συγγραφέας. («Ουδέν νεώτερον από το δυτικόν μέτωπον»)

Την ίδια μέρα το 2003 πέθανε ο Φράνκο Μοντιλιάνι, διαπρεπής Ιταλός οικονομολόγος, βραβευμένος με Νόμπελ το 1985

Σχετικά Άρθρα

Back to top button