ΙΣΤΟΡΙΑ

29 Αυγούστου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο – Η Ναυμαχία του Γέροντα

29 Αυγούστου 1824: Η Ναυμαχία του Γέροντα – Ανδρέας Μιαούλης κατά του τουρκικού στόλου. Η μεγαλύτερη και σημαντικότερη ναυτική επιχείρηση κατά τη διάρκεια της εθνεγερσίας. 


 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)


 

Μία από τις σημαντικότερες ναυτικές επιχειρήσεις της Επανάστασης του ’21, που τελείωσε νικηφόρα για τα ελληνικά όπλα. Διεξήχθη στις 29 Αυγούστου 1824 στ’ ανοιχτά του ακρωτηρίου Ποσείδιο ή Γέροντας της Μικράς Ασίας (νυν Didim Τουρκίας), απέναντι από τα νησιά Λειψοί και Λέρος της Δωδεκανήσου. Αντιμέτωποι τέθηκαν ο ελληνικός στόλος υπό τον Ανδρέα Μιαούλη, που αριθμούσε γύρω στα 70 πλοία και ο υπέρτερος (τεχνολογικά και ποσοτικά) τουρκοαιγυπτιακός στόλος υπό τους πασάδες Χοσρέφ και Ιμπραήμ, με πάνω από 250 πλοία.

Μετά την καταστροφή της Κάσου (29 Μαΐου 1824) και των Ψαρών (21 Ιουνίου1824), το ηθικό του ελληνικού ναυτικού είχε καταπέσει. Η βοήθεια που παρείχε ο χεβίδης της Αιγύπτου Μοχάμετ Άλι στον Σουλτάνο Μαχμούτ έθετε σε κίνδυνο την Ελληνική Επανάσταση.

Στόχος του Μοχάμετ Άλι ήταν να συντρίψει το ελληνικό ναυτικό για να μπορέσει ο γιος του Ιμπραήμ Πασάς να αποβιβασθεί με τη μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια στη Πελοπόννησο και να καταστείλει την ελληνική επανάσταση. Άλλωστε, το έπαθλο για τον πανέξυπνο Αλβανό εκ Καβάλας ήταν μεγάλο. Αν επιτύγχανε τον στόχο του, ο σουλτάνος θα τον επιβράβευε με την παραχώρηση της Κρήτης και της Πελοποννήσου.

Στο πλαίσιο του κοινού τουρκοαιγυπτιακού σχεδίου, ο Τούρκος ναύαρχος Χοσρέφ Πασάς επιχείρησε στις αρχές Αυγούστου του 1824 να καταλάβει τη Σάμο. Ο ελληνικός στόλος, που αποτελείτο από υδραίικα, σπετσιώτικα και λίγα ψαριανά πλοία, τον εμπόδισε να πλησιάσει το νησί με μια σειρά συγκρούσεων, που κράτησαν περίπου μία εβδομάδα. Ο Χοσρέφ δεν είχε άλλη επιλογή από το να καταφύγει με τον στόλο του ανάμεσα στην Κω και την Αλικαρνασσό και να περιμένει ενισχύσεις από τον στόλο του Ιμπραήμ, που κατέφθασε στην περιοχή στις 19 Αυγούστου.

Πέντε ημέρες αργότερα έγιναν οι πρώτες αψιμαχίες μεταξύ των δύο στόλων, οι οποίες συνεχίστηκαν και τις επόμενες ημέρες. Η αποφασιστική ναυμαχία δόθηκε στις 29 Αυγούστου, ημέρα Παρασκευή. Τα εχθρικά πλοία προσπάθησαν να κυκλώσουν τα ελληνικά, αλλά ο Μιαούλης με εννέα πλοία και δύο πυρπολικά προχώρησε προς τον κόλπο του Γέροντα. Τα αιγυπτιακά πλοία, που κάλυπταν το δεξιό άκρο του εχθρικού στόλου, αποφάσισαν να τα χτυπήσουν, καθώς ήταν απομονωμένα.

Ο Παπανικολής προσπάθησε να τα εμποδίσει να πλησιάσουν τα πλοία του Μιαούλη, αλλά δέχθηκε ομαδικό πυρ και αναγκάστηκε να υποχωρήσει, αφού έκαψε πρώτα το πυρπολικό του. Η νηνεμία που επικρατούσε στη θάλασσα δεν επέτρεψε τη δράση των πυρπολικών του Ματρόζου, του Πιπίνου και του Νικόδημου.

Η κατάσταση μεταβλήθηκε γύρω στο μεσημέρι, όταν ο άνεμος έγινε ευνοϊκός για τον ελληνικό στόλο. Τα ελληνικά πλοία διείσδυσαν ανάμεσα στα εχθρικά, με αποτέλεσμα να μην πρόκειται πλέον για ναυμαχία εκ παρατάξεως (θα ήταν χαμένη υπόθεση για τον ελληνικό στόλο, λόγω της ποιοτικής και ποσοτικής υπεροχής του εχθρού), αλλά για μια σύγκρουση, όπου όλα μαζί τα πλοία μάχονταν ανακατεμένα. Η κίνηση τακτικής του Μιαούλη ευνοούσε τα πυρπολικά, που ανέλαβαν δράση, κρίνοντας την έκβαση της ναυμαχίας.

Ο σπετσιώτης μπουρλοτιέρης Λάζαρος Μουσούς κατόρθωσε να προσκολλήσει το πυρπολικό του σ’ ένα αιγυπτιακό μπρίκι. Έντρομοι οι 300 άνδρες που αποτελούσαν το πλήρωμά του έπεσαν στη θάλασσα και το μπρίκι ακυβέρνητο παρασύρθηκε από το ρεύμα και λίγο πιο κάτω ανατινάχθηκε. Δύο πυρπολικά υπό τους Παπαντώνη και Βατικιώτη κατόρθωσαν να κολλήσουν σε μια μεγάλη αιγυπτιακή φρεγάτα με 44 κανόνια, η οποία κάηκε μέσα σε λίγα λεπτά, παρασύροντας στον βυθό τούς περισσότερους από τους 1.100 άνδρες του πληρώματός της.

Μετά τη δυσμενή γι’ αυτόν εξέλιξη, ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος άρχισε να υποχωρεί προς την Κω, ενώ ο ελληνικός αγκυροβόλησε και πάλι στον Γέροντα. Η επιτυχία αυτή του ελληνικού ναυτικού αναπτέρωσε το ηθικό των ανδρών του, διέσωσε τη Σάμο και καθυστέρησε την απόβαση του Ιμπραήμστην Πελοπόννησο.

Η ναυμαχία του Γέροντα είναι μία από τις λαμπρότερες σελίδες της Επανάστασης του ’21. Οι αντίπαλες δυνάμεις ήταν τόσο πολύ άνισες, που η θετική έκβαση της ναυμαχίας για τους Έλληνες προκάλεσε τον θαυμασμό των ξένων. Ο Γάλλος ναύαρχος Εντμόν Ζιριέν ντε λα Γκραβιέρ (1812-1892), αναφερόμενος στη ναυμαχία του Γέροντα, παρατηρεί: «Η ναυτική ιστορία ίσως να μην έχει σελίδα περισσότερο ενδιαφέρουσα από αυτήν για έναν ναυτικό».

 

ΑΛΛΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ:

Αλμανάκ

 

29: Αποκεφαλίζεται ο Ιωάννης ο Βαπτιστής.

1824: Καταναυμαχείται ο τουρκικός στόλος απ’ τον Ανδρέα Μιαούλη στο Γέροντα. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη και σημαντικότερη ναυτική επιχείρηση κατά τη διάρκεια της εθνεγερσίας. (Η Ναυμαχία του Γέροντα)

1831: Ο Βρετανός χημικός, Μάικλ Φαραντέι, ανακαλύπτει την ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, την παραγωγή ενός ηλεκτρικού κύματος από την αλλαγή της μαγνητικής έντασης, την αρχή λειτουργίας της ηλεκτρομαγνητικής γεννήτριας.

1842: Υπογράφεται η Συνθήκη του Νανκίνγκ μεταξύ Μ. Βρετανίας και Κίνας, που θέτει τέλος στον Α’ Πόλεμο του Οπίου. Με τη συνθήκη επιβεβαιώνεται η παραχώρηση του Χονγκ Κονγκ στη Βρετανία.

 

 

1885: Ο Γκότλιεμπ Ντέιλμερ πατεντάρει την πρώτη μοτοσικλέτα.

 

 

1898: Ιδρύεται η εταιρία ελαστικών Goodyear.

1911: Ανακαλύπτεται στην Καλιφόρνια ο τελευταίος ιθαγενής εκπρόσωπος της αρχαιολιθικής εποχής, ο Ίσι. Θεωρείται, ο τελευταίος ιθαγενής Αμερικανός, που έζησε ανεπηρέαστος από τον Ευρωπαιοαμερικανικό πολιτισμό.

1912: Η Ελληνική Αεροπορία θρηνεί τον πρώτο νεκρό, τον Αλέξανδρο Καραμανλάκη, το αεροπλάνο του οποίου καταπέφτει στον Κορινθιακό κόλπο.

 

 

1924: Το αερόστατο «Γκραφ Ζέππελιν» ολοκληρώνει το ιστορικό του ταξίδι γύρω από τον κόσμο όταν φτάνει στο Λέικ Χερστ της Νέας Υόρκης. Το ταξίδι ξεκίνησε το πρωί της 8/8 από το Λέικ Χερστ και διήρκεσε 21 μέρες, 7 ώρες και 26 λεπτά.

1947: Ο Κωνσταντίνος Τσαλδάρης διαδέχεται τον Μάξιμο στην πρωθυπουργία της Ελλάδας, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου.

1949: Η ΕΣΣΔ πραγματοποιεί την πρώτη της μυστική πυρηνική δοκιμή.

1949: Λήγει ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα. Το Βίτσι «πέφτει» στις δυνάμεις του Εθνικού Στρατού από τους αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού (ΔΣΕ) που το υπερασπίζονται.

 

 

1959: Ανακαλύπτονται τα τείχη και οι πύλες των Μυκηνών κατά τις τελευταίες ανασκαφές.

1960: Εκτελείται στην Ελλάδα η πρώτη γυναίκα κατάδικος για έγκλημα ποινικού δικαίου. Είχε πνίξει την έγκυο νύφη της.

1962: Εγκαινιάζεται η νέα μεγάλη οδική αρτηρία της χώρας, η εθνική Αθηνών – Λαμίας, από τον πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή.

 

 

1963: Σε 22 αξιωματικούς της Χωροφυλακής απαγγέλλεται κατηγορία για τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη στη Θεσσαλονίκη.

1966: Οι Μπιτλς δίνουν την τελευταία τους συναυλία στο Σαν Φρανσίσκο.

1970: Στην Ελλάδα, δημοσιεύεται ο νόμος περί ευθύνης υπουργών.

1995: Τρεις νεκροί και 13 τραυματίες είναι ο τραγικός απολογισμός των θυμάτων, από την έκρηξη, που σημειώνεται στο εργοστάσιο της ΠΥΡΚΑΛ, στην Ελευσίνα.

1999: Ολοκληρώνεται το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου στη Σεβίλλη που ξεκίνησε στις 20 του ιδίου μήνα. Την τελευταία ημέρα των αγώνων ο Κώστας Γκατσιούδης κερδίζει το αργυρό μετάλλιο στον ακοντισμό με 89.18. Με το μετάλλιο αυτό η Ελλάδα κατατάσσεται στην τέταρτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης με 2 χρυσά, 2 αργυρά και 2 χάλκινα μετάλλια. Συγκινητική ήταν η παρουσία της 30χρονης, ουσιαστικά τυφλής αθλήτριας Marla Ryny που τερμάτισε δέκατη στα 1500μ με 4:06.45 7 δευτερόλεπτα πίσω από την νικήτρια Ρωσίδα Masterkova. Στον Μαραθώνιο η Jong Song έγραψε ιστορία καθώς κέρδισε το πρώτο χρυσό μετάλλιο για την Κορέα σε παγκόσμιο πρωτάθλημα.

2004: Η Αθήνα αποχαιρετά τους 28ους Ολυμπιακούς Αγώνες. Η μεγαλύτερη γιορτή της ανθρωπότητας έφθασε στο τέλος της μετά από 17 μέρες δυνατών συγκινήσεων, ολυμπιακών ρεκόρ, μεγάλων αθλητικών στιγμών. Στην αυλαία των Ολυμπιακών Αγώνων η Ελλάδα κατακτά ένα ακόμα μετάλλιο με τον αθλητή του ταεκβοντό Αλέξανδρο Νικολαΐδη ο οποίος κέρδισε το ασημένιο μετάλλιο. Περίπου 70.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο στάδιο για να παρακολουθήσουν την τελετή. Στόχος της γιορτής ήταν να υπογραμμίσει την υπερηφάνεια των Ελλήνων για τη χώρα τους και τον πολιτισμό τους.

 

 

Γεννήσεις σαν σήμερα

 

1619 – Ζαν Μπατίστ Κολμπέρ, Γάλλος υπουργός Οικονομικών

1632 – Τζον Λοκ, άγγλος φιλόσοφος, από τους πρωτεργάτες του εμπειρικισμού και φιλελευθερισμού. (Θαν. 28/10/1704)

 

 

1780 – Ζαν Ωγκύστ Ντομινίκ Ενγκρ, Γάλλος ζωγράφος

1862 – Μορίς Μαίτερλινκ, Βέλγος ποιητής, τιμημένος με βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1911

1912 – Σον Κη-Τσονκ, Κορεάτης δρομέας

1915 – Ίνγκριντ Μπέργκμαν, Σουηδή ηθοποιός

1920 – Τσάρλι «Μπερντ» Πάρκερ, αμερικανός αλτοσαξοφωνίστας, από τις σπουδαιότερες μορφές του bebop και εν γένει της τζαζ. (Θαν. 12/3/1955)

 

 

1926 – Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Κορυφαία Καθηγήτρια Βυζαντινολογίας, τ. Πρυτανής Πανεπιστημίου Ευρώπης

1931 – Στέλιος Καζαντζίδης, λαϊκός τραγουδιστής και μουσικοσυνθέτης. (Θαν. 14/9/2001)

 

 

1934 – Δημήτρης Παπαμιχαήλ Έλληνας ηθοποιός

1941 – Ταουέζε Σούνια, Κυβερνήτης των Αμερικανικών Σαμόα (1997-2003)

1958 – Μάικλ Τζάκσον (στο Gary της Ιντιάνα), Αμερικανός τραγουδιστής της ποπ

 

 

1964 – Ζήσης Τσέκος, Έλληνας ποδοσφαιριστής

1975 – Ντάντε Μπάσκο, Αμερικανός ηθοποιός

1976 – Γιώργος Καλαϊτζής, Έλληνας καλαθοσφαιριστής

1980- Γουιλιαμ Λέβη, Κουβανός ηθοποιός

1981 – Λάνι Μπάρμπι, Καναδή πορνογραφική ηθοποιός

1993 – Λίαμ Τζέιμς Πέιν,Αγγλος τραγουδιστης

 

 

Θάνατοι σαν σήμερα

 

886 – Βασίλειος Α΄, Βυζαντινός αυτοκράτορας

1093 – Ούγος Α’, δούκας της Βουργουνδίας

1533 – Αταχουάλπα, ο τελευταίος βασιλιάς των Ίνκας, που δολοφονήθηκε με διαταγή του ισπανού κατακτητή του Περού, Φρανθίσκο Πιθάρο. (Γεν. 17/11/1502)

 

 

1799 – Πίος ΣΤ΄, Πάπας

1877 – Μπράιαμ Γιάνγκ, Αμερικανός θρησκευτικός ηγέτης και οικιστής της Γιούτα

1891 – Πιέρ Λαλμάν, Γάλλος εφευρέτης του ποδηλάτου

1922 – Ζορζ Σορέλ, γάλλος κοινωνικός φιλόσοφος, γνωστός για την ταυτόχρονη υποστήριξη των Λένιν και Μουσολίνι, καθώς θεωρούσε ότι τόσο η ρωσική επανάσταση, όσο και ο ιταλικός φασισμός, αποτελούσαν παραδείγματα για την υπέρβαση της ευρωπαϊκής «παρακμής». (Γεν. 2/11/1847)

 

 

1944 – Αττίκ, καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Κλέωνος Τριανταφύλλου, «τροβαδούρος» της Αθήνας. (Γεν. 1/4/1885)

 

 

1982 – Ίνγκριντ Μπέργκμαν, Σουηδή ηθοποιός

1987 – Λί Μάρβιν, Αμερικάνος ηθοποιός

1991 – Αλέκος Σακελλάριος, θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης

2008 – Νικόλαος Θέμελης, Έλληνας νομικός και πολιτικός

Σχετικά Άρθρα

Back to top button