ΙΣΤΟΡΙΑ

27 Ιουνίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο – 1913: Η Μάχη της Βέτρινας

1913: Ελληνοβουλγαρική ένοπλη σύγκρουση, κατά τη διάρκεια του Β’ Βαλκανικού Πολέμου (26 και 27 Ιουνίου 1913). Είναι γνωστή και ως Μάχη του Δεμίρ Χισάρ. Με τη νίκη του ο ελληνικός στρατός ανάγκασε τους Βουλγάρους να εγκαταλείψουν την ευρύτερη περιοχή των Σερρών, με αποτέλεσμα να γίνει δυνατή η απελευθέρωση της Ανατολικής Μακεδονίας


 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα, με βίντεο και φωτό)


 

Η Βέτρινα (σήμερα Νέο Πετρίτσι Σερρών) είχε καταληφθεί από τους Βουλγάρους στις 19 Οκτωβρίου 1912, κατά τη διάρκεια του Α’ Βαλκανικού Πολέμου. Μέχρι τότε ανήκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Οι Βούλγαροι φρόντισαν να την οχυρώσουν αμυντικά για να τη χρησιμοποιήσουν ως προγεφύρωμα, ώστε σε περίπτωση μελλοντικού ελληνοτουρκικού πολέμου να εμποδίσουν την πορεία του ελληνικού στρατού προς τα στενά του Ρούπελ.

 

Ο ελληνικός στρατός μετά τη νικηφόρα μάχη της Δοϊράνης (23 Ιουνίου 1913) ξεχύθηκε στην κοιλάδα του Στρυμώνα, με σκοπό να καταλάβει την Ανατολική Μακεδονία. Στην επιχείρηση συμμετείχαν δύο Μεραρχίες -η 1η υπό τον αντιστράτηγο Εμμανουήλ Μανουσογιαννάκη και η 6η υπό τον συνταγματάρχη Νικόλαο Δελλαγραμάτικα- με τη συμμετοχή μονάδων της 7ης Μεραρχίας.

Το βράδυ της 25ης Ιουνίου έφθασαν πληροφορίες στο ελληνικό στρατηγείο ότι τη Βέτρινα υπερασπίζονταν 12 τάγματα του βουλγαρικού στρατού, ενώ 10 ακόμη τάγματα του εχθρού βρίσκονταν στην ανατολική όχθη του Στρυμόνα μπροστά από το Δεμίρ Χισάρ (σήμερα Σιδηρόκαστρο Σερρών). Την επομένη, 26 Ιουνίου, οι ελληνικές δυνάμεις συνέκλιναν στην περιοχή της Βέτρινας, χωρισμένες σε δύο φάλαγγες. Η πρώτη φάλαγγα ευρισκόμενη πλησίον του χωριού Χατζημπεϋλίκ (σήμερα Βυρώνεια Σερρών) δέχθηκε βουλγαρικά πυρά, τα οποία ως επί το πλείστον ήταν άστοχα. Η δεύτερη φάλαγγα κατόρθωσε να καταλάβει μερικά υψώματα της περιοχής και να προκαλέσει ρήγματα στην άμυνα των Βουλγάρων.

Νωρίς το πρωί της 27ης Ιουνίου οι ελληνικές δυνάμεις επανέλαβαν την επίθεση στο μέτωπο της Βετρίνας και γρήγορα κατόρθωσαν να κάμψουν την άμυνα των Βουλγάρων, γύρω στις 9:30 το πρωί. Οι Βούλγαροι εγκατέλειψαν τις θέσεις τους και υποχώρησαν ανατολικά του Στρυμόνα, αφού πρώτα ανατίναξαν το μεσαίο τόξο της γέφυρας. Η 6η Μεραρχία ανέλαβε να τους καταδιώξει. Αφού διήλθε από ένα βατό σημείο του ποταμού, την ίδια ημέρα κατέλαβε και απελευθέρωσε το Σιδηρόκαστρο. Προτού αποχωρήσουν από το Σιδηρόκαστρο, οι Βούλγαροι προέβησαν σε σφαγές κατοίκων της πόλης και πήραν μαζί τους ως ομήρους τον επίσκοπο Πολυανής Φώτιο, τριάντα προκρίτους, καθώς και ιερείς και δασκάλους.

Ο πρώτος Έλληνας αξιωματικός που εισήλθε στο Σιδηρόκαστρο ήταν ο μετέπειτα στρατηγός και δικτάτορας Θεόδωρος Πάγκαλος, τότε διοικητής του 9ου Τάγματος Ευζώνων. Ιδού οι πρώτες του εντυπώσεις, όπως τις περιγράφει στα «Απομνημονεύματά» του:

Τα κύματα των πανικοβλήτων εξηκολούθουν παρελαύνοντα τροχάδην και με κραυγάς τρόμου προς δυσμάς. Υπό την σκέψιν ότι δεν δύναταί τις να βασισθή εις τας πληροφορίας ανθρώπων αλλοφρονούντων εκ του τρόμου, έσχισα την αναφοράν και διέταξα τους ιππείς (30 περίπου) να ιππεύσουν. Εξαπέστειλα δύο ελαφράς περιπολίας εμπρός και με την ημιλαρχίαν εν παρατάξει, δια των αγρών εκάλπασα προς τα βορείως της πόλεως υψώματα. Ομάδες τινές προ της θέας του επερχομένου ιππικού ετράπησαν εις φυγήν. Αλλά παρέμειναν επί του υψώματος τρεις τέσσαρες χωρικού ψυχραιμότεροι των άλλων […] Απέστειλα αμέσως δύο εκ των προυχόντων μετά τινών ιππέων όπως σταματήσουν τον φεύγοντα πληθυσμόν, ο οποίος μετά την μεσημβρίαν ήρχισεν επανερχόμενος εις τας οικίας του. Μετά σύντομον εξέτασιν ανεύρον εν των προαυλίω της Σχολής τεράστιον λάκον, ο οποίος περιείχε άνω των 60 πτωμάτων εκ των σφαγέντων την προηγουμένην. Μεταξύ αυτών ήταν και ο μητροπολίτης Μελενίκου. Εις έτερον τάφον επί αμμώδους εδάφους ήσαν περί τα 30 πτώματα, εν οις και δύο ιερείς της πόλεως. Περί τα 20 ακόμη πτώματα εύρομεν εις μεμονωμένους τάφους και τινά άταφα. Οι κάτοικοι και ιδία τα γυναικόπαιδα με σπαρακτικούς θρήνους παρηκολούθουν την εκταφήν των οικείων των. Μετά την σύνταξιν λεπτομερούς καταλόγου των ανεγνωρισθέντων θυμάτων ανεχώρησα μ.μ προς συνάντησιν της Μεραρχίας βαδιζούσης επί της αμαξιτής οδού προς βορράν εις Μαρτικοστίνοβο.

Οι απώλειες των Ελλήνων στη μάχη της Βετρίνας ανήλθαν σε 39 νεκρούς και 209 τραυματίες. Μετά τη μάχη, οι δύο μεραρχίες κινήθηκαν βόρεια, ενώ την κατάληψη των Σερρών, του διοικητικού κέντρου της ευρύτερης περιοχής, ανέλαβε η 7η Μεραρχία του συνταγματάρχη Σωτήλη

 

Αλλα γεγονότα ..

Αλμανάκ

 

1693: Το πρώτο γυναικείο περιοδικό εκδίδεται στο Λονδίνο με τίτλο «Ladies Mercury».

 

1759: Στον Καναδά, οι Βρετανοί υπό τον Τζον Γουλφ αρχίζουν την πολιορκία του Κεμπέκ.

1822: Ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης, επικεφαλής μικρής δύναμης Μανιατών, και ο Ιωάννης Ραζηκότσικας με Μεσολογγίτες (όλοι μαζί περίπου 600 άνδρες) αποβιβάζονται στις Ηπειρωτικές ακτές, με σκοπό να ενισχύσουν τους στενά πολιορκημένους στην Κιάφα Σουλιώτες.

1844: Ο Τζόζεφ Σμιθ, ιδρυτής της Εκκλησίας των Μορμόνων, λυντσαρίστηκε μέχρι θανάτου σε φυλακή της Καρθαγένης στο Ιλινόις.

1905: Ξεκινά η ανταρσία στο Θωρηκτό Ποτέμκιν. Το θρυλικό θωρηκτό του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας Ποτέμκιν Ταβριτσέσκυ (Potemkin Tavrichesky) ήταν αγκυροβολημένο έξω από την Οδησσό, όταν το πλήρωμά του στασίασε κατά την πρώτη αποτυχημένη επανάσταση του 1905 εναντίον του τσαρικού καθεστώτος, με αφορμή τις περιορισμένες μερίδες φαγητού και τα σάπια τρόφιμα. Οι ναύτες καταλαμβάνουν το σκάφος, πετούν στη θάλασσα τους αξιωματικούς και κατευθύνονται στην Οδησσό. Στις 14 Ιουνίου 1905 υψώνουν κόκκινη σημαία και ξεσηκώνουν το λαό σε εξέγερση εναντίον του Τσάρου.Οι κάτοικοι της Οδησσού κατέβηκαν τρέχοντας τα σκαλοπάτια για να υποστηρίξουν τους ναύτες, αλλά πυροβολούνται ανελέητα από τους Κοζάκους και την τσαρική αστυνομία. Η εξέγερση καταπνίγεται στο αίμα και τα σκαλιά της Οδησσού βάφονται κόκκινα.

1912: Με την εγκύκλιο 1262/9890 «Περί εξομοιώσεως των γυμναστών προς τους λοιπούς λειτουργούς μέσης εκπαιδεύσεως» επιχειρείται η αύξηση του κύρους της γυμναστικής, αφού σύμφωνα με τον Ιωάννη Χρυσάφη ούτε 500 μαθητές από τους 30.000 δεν πηγαίνουν στα γυμναστήρια.

1913: Ναυτική μοίρα με επικεφαλής τον ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη ελλιμενίζεται στην Καβάλα, απελευθερώνοντας την πόλη από τη βουλγαρική κατοχή. Την ίδια εποχή τo Σιδηρόκαστρο Σερρών ανακαταλαμβάνεται από τον ελληνικό στρατό και απελευθερώνεται, επίσης, από τη βουλγαρική κατοχή.

1929: Ιδρύεται η Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδας, με σύμβαση μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος «Περί συστάσεως και λειτουργίας της Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος», η οποία κυρώθηκε με το Νόμο 4332/1929.

 

1941: Τα γερμανικά στρατεύματα καταλαμβάνουν το Μπιάλιστοκ (Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος)

1947: Το ΚΚΕ ανακοινώνει κατά τη διάρκεια του συνεδρίου του Γαλλικού Κομουνιστικού Κόμματος στο Στρασβούργο τη δημιουργία «προσωρινής δημοκρατική κυβέρνησης» στα βουνά.

1954: Ανακοινώνεται η έναρξη λειτουργίας του πρώτου σταθμού πυρηνικής ενέργειας στο κόσμο, στην ΕΣΣΔ.

1962: Ολυμπιακός και Παναθηναϊκός αναμετρούνται στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας, στο γήπεδο της Νέας Φιλαδέλφειας. Ο ελβετός διαιτητής διακόπτει τον αγώνα στο 100ο λεπτό της παράτασης λόγω σκότους. Οι φίλαθλοι, νομίζοντας ότι είναι κανονισμένο για να επαναληφθεί, εισβάλουν στον αγωνιστικό χώρο, ενώ η ΕΠΟ φοβούμενη παρόμοια επεισόδια δεν ορίζει επαναληπτικό αγώνα, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει κυπελλούχος αυτή τη χρονιά.

 

1965: Αρχίζουν οι πρώτες επιθετικές επιχειρήσεις του αμερικανικού στρατού στο Βιετνάμ.

1969: Ξεσπούν επεισόδια μεταξύ αστυνομίας και ομοφυλοφίλων στο μπαρ «Stonewall» της Νέας Υόρκης. Οι αντίδραση των θαμώνων θεωρήθηκε ορόσημο στην ιστορία του ομοφυλοφιλικού κινήματος και η 27η Ιουνίου καθιερώθηκε έκτοτε ως Παγκόσμια Ημέρα Ομοφυλόφιλης Υπερηφάνειας.

 

1969: Η χούντα υποχρεώνει σε παραίτηση τον πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας, Μιχαήλ Στασινόπουλο, μετέπειτα Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

1955: Ο Χαμάντ μπιν Χαλίφα, Πρίγκιπας Διάδοχος του Θρόνου του Κατάρ, ανατρέπει τον πατέρα του με αναίμακτο πραξικόπημα.

1976: Παλαιστίνιοι εξτρεμιστές, που είχαν επιβιβαστεί από το αεροδρόμιο του Ελληνικού, καταλαμβάνουν αεροπλάνο της Air France πάνω από την Κόρινθο, με 246 επιβάτες και 12μελές πλήρωμα, προερχόμενο από το Τελ Αβίβ. Η περιπέτεια των επιβατών θα λήξει στις 4 Ιουλίου στο αεροδρόμιο Έντεμπε της Ουγκάντας, με αστραπιαία επέμβαση ισραηλινών κομάντος.

 

1999: Πεθαίνει ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, στρατιωτικός, πρωτεργάτης της χούντας των συνταγματαρχών το 1967.

2007: Η στρατιωτική αστυνομία της Βραζιλίας εισβάλει στις φαβέλες στο Ρίο και ακολουθεί μάχη με τουλάχιστον έντεκα θύματα. Η εισβολή έγινε για να βρεθούν κάποιοι έμποροι ναρκωτικών.

2010: Οι τέσσερις βουλευτές που αποχώρησαν από τον ΣΥΡΙΖΑ (Φώτης Κουβέλης, Θανάσης Λεβέντης, Γρηγόρης Ψαριανός και Νίκος Τσούκαλης) ιδρύουν νέο κόμμα με την επωνυμία «Δημοκρατική Αριστερά» (ΔΗΜΑΡ)

 

 

Γεννήσεις σαν σήμερα

 

1462 – Λουδοβίκος ΙΒ’, βασιλιάς της Γαλλίας

1550 – Κάρολος Θ’, βασιλιάς της Γαλλίας

1850 – Λευκάδιος Χερν, λευκαδίτης συγγραφέας, που έζησε πολλά χρόνια στην Ιαπωνία με το όνομα Γιακούμο Κοϊζούμι και με τα βιβλία του έκανε γνωστή στη Δύση τη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου. (Θαν. 26/9/1904)

 

1869 – Έμμα Γκόλντμαν, Λιθουανή ακτιβίστρια και συγγραφέας

1880 – Έλεν Κέλερ, Αμερικανίδα ακτιβίστρια και συγγραφέας

1932 – Άννα Μόφο, Αμερικανίδα υψίφωνος

1933 – Χορστ Μπραντστέτερ, γερμανός επιχειρηματίας, «πατέρας» των παιγνιδιών Playmobil.
(Θαν. 3/6/2015)

 

1941 – Κριστόφ Κισλόφσκι, Πολωνός σκηνοθέτης

1951 – Μαίρη Μακ Αλίς, Ιρλανδή πολιτικός

1962 – Τόνι Λιούνγκ Τσίου Γουάι, ηθοποιός από το Χονγκ Κονγκ

1966 – Τζέφρεϊ Τζ. Άμπραμς, Αμερικανός σκηνοθέτης, συγγραφέας και παραγωγός

 

1975 – Τόμπι Μαγκουάιρ, Αμερικανός ηθοποιός

1977 – Ραούλ Γκονθάλεθ, Ισπανός ποδοσφαιριστής

1984 – Χοσέ Χολέμπας, Έλληνας ποδοσφαιριστής

1985 – Νίκο Ρόσμπεργκ, Γερμανός οδηγός αγώνων

1986 – Ντρέικ Μπελ, Αμερικανός τραγουδοποιός και ηθοποιός

 

 

Θάνατοι σαν σήμερα

 

1162 – Εύδης Β’, δούκας της Βουργουνδίας

1574 – Τζόρτζιο Βαζάρι, Ιταλός ζωγράφος, αρχιτέκτονας και συγγραφέας

1638 – Κύριλλος Λούκαρις, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, που απαγχονίστηκε από τους Τούρκους επειδή τον υποψιάζονταν ότι ετοίμαζε εξέγερση των υπόδουλων ρωμιών. (Γεν. 1572)

 

1831 – Σοφί Ζερμαίν, Γάλλος μαθηματικός

1944 – Μίλαν Χότζα, Σλοβάκος πολιτικός

1951 – Κωνσταντίνος Σισμάνογλου, μεγαλοεπιχειρηματίας από την Κωνσταντινούπολη. (Σισμανόγλειο) (Γεν. 1857)

 

1999 – Γεώργιος Παπαδόπουλος, Έλληνας δικτάτορας

2001 – Τόβε Γιάνσον, Φινλανδή συγγραφέας

2001 – Τζακ Λέμον, Αμερικανός ηθοποιός

2009 – Σπύρος Καλογήρου, Έλληνας ηθοποιός

 

 

Σχετικά Άρθρα

Back to top button