ΙΣΤΟΡΙΑ

3 Νοεμβρίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο – Η απελευθέρωση της Κρήτης

3/11/1898: Εγκαταλείπει την Κρήτη και ο τελευταίος Τούρκος στρατιώτης. Μετά από 229 έτη, ο ήλιος της ελευθερίας ανατέλλει και πάλι στην πολυτάραχη νήσο


(Στο τέλος του άρθρου και τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα με βίντεο & φωτό)


 

 

Ήταν 3 Νοεμβρίου του 1898… Νωρίς το πρωί, μια σελίδα της ιστορίας της πολύπαθης νήσου Κρήτης γράφεται με ολοστρόγγυλα χρυσά γράμματα. Ο τελευταίος Τούρκος στρατιώτης, επιβιβάζεται σε πλοίο και εγκαταλείπει το νησί. Όλα έγιναν στο λιμάνι της Σούδας.

Είχαν περάσει  συνολικά 229 χρόνια, δύσκολα, που είχαν πατήσει το πόδι τους στα Κρητικά χώματα,  και επιτέλους ο μεγάλος δυνάστης γίνεται παρελθόν. Την επόμενη μέρα, 4 του Νοέμβρη ,το νησί περνά σε συμμαχικά και ελληνικά χέρια.

Ο ανταποκριτής της γερμανικής εφημερίδας Μαχ μετά τις σφαγές του Ηρακλείου τον Αύγουστο του 1898 που ήταν η τελευταία πράξη του κρητικού δράματος και ο δραματικός επίλογος μιας μακρόχρονης και απάνθρωπης δουλείας, έγραφε:

“Η εκ Κρήτης απέλευσις των Τούρκων στρατιωτών και υπαλλήλων είναι πλέον τετελεσμένον γεγονός και τη 4η Νοεμβρίου έτους κατελύθη πράγματι το επί της νήσου κράτος της ημισελήνου. Επί των Χανίων εκυμάτισεν η τουρκική σημαία από της 20 Αυγούστου 1645, ήτοι εν όλω 253 έτη, επί του Ηρακλείου 229 έτη, επί του βράχου της Γραμβούσης 195 και επί του πύργου της Σπιναλόγκας και Σούδας 171.

Οι έξι πελέκεις οι σωζόμενοι επί των τειχών του Ηρακλείου εις ανάμνησιν της εφόδου, της 27ης Σεπτεμβρίου 1669 κατερρίφθησαν, εξηφανίσθησαν τα εμβλήματα του κυριάρχου και οι μαρμάρινοι λέοντες οι επισκοπούντες από των χρόνων των Ενετών, τας υπό τους πόθους των μεταβολάς, δεν βλέπουσι πλέον ενόπλους τους μουσουλμάνους, τους νικήσαντάς ποτε την υπερήφανον δημοκρατίαν”.

Είχαν προηγηθεί πολλά γεγονότα. Μετά τον πόλεμο του 1897 η Ελλάδα υπέγραψε στην Κωνσταντινούπολη συνθήκη ειρήνης με την Τουρκία. Κατόπιν οι Μεγάλες Δυνάμεις ξεκίνησαν τη διαδικασία διακανονισμού του Κρητικού ζητήματος, που όμως τραβούσε μακριά.

Προτάθηκαν για τη θέση του Γενικού Διοικητή του νησιού οι Δροζ, Σέφερ, ο Μαυροβούνιος Πέτροβιτς Μπόζα, ο πρίγκιπας Βάττεμβεργ ενώ οι Τούρκοι ήθελαν γι’ αυτή τη θέση τον Ανθόπουλο πασά. Η Ρωσία υπέδειξε τον γιό του βασιλιά των Ελλήνων Γεωργίου του Α΄, τον πρίγκιπα Γεώργιο, ο οποίος και επελέγη τελικά. Στις 21 Ιανουαρίου 1898, η κρητική συνέλευση, μέσα σε ζητωκραυγές ενέκρινε πρόταση του Βενιζέλου να κάνει το προεδρείο της τα αναγκαία διαβήματα.

Η Γερμανία και η Αυστρία, επειδή δεν ήθελαν να φανεί ότι αντιτίθενται στις τουρκικές απαιτήσεις, αποχώρησαν από τον συνασπισμό των ευρωπαϊκών δυνάμεων, ο οποίος έγινε πλέον τετραμελής. Ο Γενικός Διοικητής θα αναγνώριζε την υψηλή επικυριαρχία του Σουλτάνου και θα εφάρμοζε αναλογική συμμετοχή του ελληνικού και του τουρκικού στοιχείου στη διοίκηση του νησιού.

Εκλέχθηκε μια εκτελεστική επιτροπή, με τη συμμετοχή του Βενιζέλου, που εκτελούσε χρέη κυβέρνησης και είχε τις επαφές με τους Ευρωπαίους ναυάρχους. Άρχισε να εφαρμόζει το προσωρινό πολίτευμα, αλλά οι μουσουλμάνοι, υποκινούμενοι από την οθωμανική διοίκηση, ξεσηκώθηκαν.

Οι χριστιανοί της Κρήτης άρχισαν να συγκεντρώνουν ένοπλα τμήματα και η εκτελεστική επιτροπή προέβη σε διαβήματα διαμαρτυρίας. Οι μουσουλμάνοι του νησιού κλείστηκαν στις πόλεις και την ύπαιθρο έλεγχαν οι χριστιανοί επαναστάτες. Οι σφαγές των μουσουλμάνων της Σητείας και του Σέλινου καθώς και η σφαγή των χριστιανών του Ηρακλείου στις 25 Αυγούστου 1898 που έκαναν οι μουσουλμάνοι[2], οδήγησαν στην αποχώρηση των Οθωμανών από το νησί, στη δημιουργία της αυτόνομης Κρητικής Πολιτείας και στην εκλογή του πρίγκιπα Γεωργίου ως ύπατου αρμοστή της Κρήτης.

Ο πρίγκιπας Γεώργιος της Ελλάδας ορίστηκε Ύπατος Αρμοστής Κρήτης με τριετή θητεία. Στις 9 Δεκεμβρίου 1898 έφθασε στη Σούδα με τη ρωσική ναυαρχίδα «Νικόλαος Α΄», συνοδευόμενη και από πλοία των άλλων Δυνάμεων, όπου του επιφυλάχθηκε αποθεωτική υποδοχή. Τον υποδέχτηκαν στη Σούδα οι ναύαρχοι Ποττιέ, Νόελ, Σκρύδλωφ και Μπέτολλο, και ο ενθουσιώδης κρητικός λαός.

Ο πρόεδρος του συμβουλίου των ναυάρχων, ο Γάλλος ναύαρχος Ποττιέ, του παρέδωσε επίσημα στο Διοικητήριο Χανίων τη διοίκηση της Κρήτης, ενώ τα ευρωπαϊκά πολεμικά, έξω από το λιμάνι, χαιρέτιζαν με κανονιοβολισμούς την ύψωση της κρητικής σημαίας.


 

ΑΛΛΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ:

Αλμανάκ

 

 

1507…. Ο σύζυγος της Λίζας Γκεραρντίνι, πλούσιος έμπορος από τη Βενετία, μισθώνει τις υπηρεσίες του Λεονάρντο Ντα Βίντσι για να ζωγραφίσει το πορτρέτο της γυναίκας του.

Ο Ιταλός μετρ θα δημιουργήσει το αριστούργημά του, που θα μείνει στην ιστορία γνωστό ως Μόνα Λίζα.

1534….  Το Αγγλικό Κοινοβούλιο αποδέχεται την Πράξη της Υπεροχής. Με βάση αυτήν, ο Ερρίκος Η’ γίνεται επικεφαλής της Εκκλησίας της Αγγλίας αντί του Πάπα.

1822…. Οι αντιπρόσωποι των ευρωπαϊκών χωρών, που συμμετέχουν στο Συνέδριο της Βερόνας, χαρακτηρίζουν αυθάδες το αίτημα της ελληνικής αντιπροσωπείας να εμφανισθεί μπροστά τους και να τους αναπτύξει τις θέσεις της για την Επανάσταση.

1839…. Αρχίζει ο πρώτος Πόλεμος του Οπίου μεταξύ Κίνας και Βρετανίας.

1852…. Ο αυτοκράτωρ της Ιαπωνίας Μεϊτζί ανεβαίνει στο θρόνο και αρχίζει η μεγάλη περιπέτεια του εκσυγχρονισμού στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου. Μεταξύ των πρώτων μέτρων που λαμβάνει είναι η μεταφορά της πρωτεύουσας από το Κιότο στο Έντο, που μετονομάζεται σε Τόκιο.

1898…. Από το λιμάνι της Σούδας εγκαταλείπει την Κρήτη και ο τελευταίος Τούρκος στρατιώτης. Μετά από 229 έτη, ο ήλιος της ελευθερίας ανατέλλει και πάλι στην πολυτάραχη νήσο.

1903…. Ο Ολλανδός Βίλελμ Αϊντχόβεν περιγράφει την εφεύρεσή του, τον ηλεκτροκαρδιογράφο.

1918…. Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος: Οι Σύμμαχοι υπογράφουν ανακωχή με την Αυστροουγγαρία.

1927…. Ιδρύεται η Κ.Ε.Δ.Κ.Ε. στο πρώτο συνέδριο των δημάρχων της Ελλάδας.

1928…. Ο Κεμάλ Ατατούρκ συνεχίζει την προσέγγιση της Δύσης, καταργώντας το αραβικό αλφάβητο και υιοθετώντας το λατινικό.

1935…. Δημοψήφισμα στην Ελλάδα για την επαναφορά της Μοναρχίας. Το 97,8% ψηφίζει υπέρ και ο Γεώργιος Β’ επανέρχεται στο θρόνο. Τα φαινόμενα που παρατηρούνται ωστόσο μαρτυρούν ότι το δημοψήφισμα δεν έγινε με τίμιους όρους, καθώς σε πολλά εκλογικά τμήματα τα ψηφοδέλτια υπέρ της βασιλείας ξεπέρασαν αριθμητικά το σύνολο των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.

1936…. Ο Φραγκλίνος Ντελάνο Ρούσβελτ εκλέγεται για δεύτερη φορά πρόεδρος των ΗΠΑ, μετά τη συντριπτική νίκη στις εκλογές κατά του αντιπάλου του Άλφρεντ Λάντον.

1944….Η Εθνική Λυρική Σκηνή δίνει την πρώτη της παράσταση και συναυλία, με εορταστικό χαρακτήρα.

…. Την ίδια μέρα, κυκλοφορεί το μεγαλύτερο σε ονομαστική αξία ελληνικό χαρτονόμισμα των 100 δισεκατομμυρίων δραχμών, το οποίο φέρει την υπογραφή του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, Ξενοφώντα Ζολώτα.

1957…. Από το κοσμοδρόμιο Μπαϊκονούρ εκτοξεύεται ο σοβιετικός δορυφόρος Σπούτνικ 2 με τον πρώτο ζωντανό επιβάτη στην ιστορία του διαστήματος. Είναι η σκυλίτσα Λάικα.

1959…. Κερδίζει τις βουλευτικές εκλογές του Ισραήλ το κόμμα «Μαπάι» του Μπεν Γκουριόν.

1961…. Αρχίζει η παραγωγή υγραερίου στα Ελληνικά Διυλιστήρια.

1963…. Η Ενωση Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου κερδίζει τις εκλογές με 42,04% (138 έδρες), περιορίζοντας την ΕΡΕ στο 39,7% (132 έδρες). Με την υποστήριξη της ΕΔΑ θα πάρει ψήφο εμπιστοσύνης και θα σχηματίσει κυβέρνηση.

1964…. Πρόεδρος των ΗΠΑ εκλέγεται ο Λίντον Τζόνσον, κερδίζοντας το 60% των ψήφων. Η διαφορά των 15,5 εκατομμυρίων ψήφων που λαμβάνει ο Τζόνσον έναντι του αντιπάλου του Μπάρι Γκολντγουότερ, υποψηφίου των Ρεπουμπλικανών, είναι κάτι χωρίς προηγούμενο για τα αμερικανικά χρονικά.

1968…. Κηδεύεται στο Α’ Νεκροταφείο ο Γεώργιος Παπανδρέου, που είχε πεθάνει δύο ημέρες νωρίτερα. Η χούντα δίνει άδεια για δημόσια κηδεία, που εξελίσσεται σε δυναμικό αντιχουντικό συλλαλητήριο.

1970…. Ορκίζεται Πρόεδρος της Χιλής ο σοσιαλιστής ηγέτης, Σαλβαδόρ Αλιέντε.

1990…. Εγκαινιάζεται η σήραγγα του Αρτεμισίου, που μειώνει τη διαδρομή Αθήνα-Τρίπολη κατά 35 χλμ, περίπου κατά μία ώρα.

1992…. Ο Μπιλ Κλίντον 42ος πρόεδρος των ΗΠΑ: Στις προεδρικές εκλογές ο υποψήφιος του Δημοκρατικού Κόμματος Μπιλ Κλίντον πετυχαίνει σαρωτική νίκη έναντι του Ρεπουμπλικανού αντιπάλου του και μέχρι τότε προέδρου Τζορτζ Μπους, του πρεσβύτερου.

1993…. Νέος πρόεδρος της ΝΔ εκλέγεται ο Μιλτιάδης Έβερτ, που συγκεντρώνει την προτίμηση 141 μελών του εκλεκτορικού σώματος, έναντι 37, που προτιμούν τον Ιωάννη Βαρβιτσιώτη.

1994…. Γίνεται ολική έκλειψη ηλίου.

2002…. Το Κόμμα Δικαιοσύνη και Ανάπτυξη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συγκεντρώνει το 34,29% των ψήφων στις εκλογές στην Τουρκία και εξασφαλίζει αυτοδυναμία. Εκτός Κοινοβουλίου μένουν μεγάλα ονόματα της τουρκικής πολιτικής.

2003…. Παμψηφεί και σε πανηγυρικό κλίμα, παρουσία του προέδρου της ΔΟΕ Ζακ Ρογκ, εγκρίνεται από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το ψήφισμα που υπέβαλε η Ελλάδα για την Ολυμπιακή Εκεχειρία ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Το κείμενο που υιοθετείται προβλέπει διακοπή των εχθροπραξιών από 13 μέχρι 29 Αυγούστου του 2004, σε αναβίωση της αρχαίας ελληνικής ιδέας.

Γεννήσεις στις 3 Νοεμβρίου

39 Λουκανός, Ρωμαίος ποιητής
1500 Μπενβενούτο Τσελίνι, Ιταλός γλύπτης και ζωγράφος
1604 Οσμάν Β΄, Οθωμανός σουλτάνος
1633 Μπερναρντίνο Ραματσίνι, Ιταλός ιατρός
1801 Βιντσέντζο Μπελίνι, Ιταλός συνθέτης
1816 Τζάμπαλ Άντερσον Ήρλυ, Αμερικανός στρατηγός
1852 Μεϊτζί, αυτοκράτορας της Ιαπωνίας
1894 Σοφοκλής Βενιζέλος, Έλληνας πολιτικός
1901 Αντρέ Μαλρώ, Γάλλος συγγραφέας
1903 Γουόκερ Έβανς, Αμερικανός φωτογράφος
1908 Τζιοβάνι Λεόνε, Ιταλός πολιτικός
1912 Αλφρέδο Στρέσνερ, Παραγουανός στρατιωτικός και πολιτικός
1921 Τσαρλς Μπρόνσον, Αμερικανός ηθοποιός
1922 Σπύρος Καλογήρου, Έλληνας ηθοποιός
1926 Βάλντας Άνταμκους, Λιθουανός πολιτικός
1933 Μάικλ Δουκάκης, Αμερικανός πολιτικός
1945 Γκερντ Μύλερ, Γερμανός ποδοσφαιριστής
1982 Εβγκένι Πλιούσενκο, Ρώσος αθλητής του καλλιτεχνικού πατινάζ

Θάνατοι στις 3 Νοεμβρίου

361 Κωνστάντιος Β´, Ρωμαίος αυτοκράτορας
1254 Ιωάννης Γ´ Δούκας Βατάτζης, αυτοκράτορας της Νίκαιας
1456 Εδμόνδος, κόμης του Ρίτσμοντ
1869 Ανδρέας Κάλβος, Έλληνας ποιητής
1914 Γκέοργκ Τρακλ, Αυστριακός ποιητής
1954 Ανρί Ματίς, Γάλλος ζωγράφος και γλύπτης
1957 Λάικα, σοβιετικό σκυλί
1957 Βίλχελμ Ράιχ, Αυστριακός ψυχαναλυτής
1968 Χριστίνα Καλογερίκου, Ελληνίδα ηθοποιός
1989 Ανδρέας Βέμπος, Έλληνας επιχειρηματίας
2001 Ερνστ Γκόμπριχ, Αυστριακός ιστορικός τέχνης
2007 Ράιαν Σέι, Αμερικανός δρομέας
2009 Φρανθίσκο Αγιάλα, Ισπανός συγγραφέας
2013 Γιάννης Καλαμίτσης, Έλληνας θεατρικός συγγραφέας, στιχουργός και ραδιοφωνικός παραγωγός

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close