ΙΣΤΟΡΙΑ

21 Οκτωβρίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο – 1805: Η Ναυμαχία του Τραφάλγκαρ

1805…. Ναυμαχία του Τραφάλγκαρ: Το Βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό υπό τις διαταγές του ναύαρχου Οράτιου Νέλσον κατατροπώνει τον γαλλοισπανικό στόλο στις ισπανικές ακτές. Ο Νέλσον, όμως, τραυματίζεται και πεθαίνει σε ηλικία 47 ετών


 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)


 

 

Η ναυμαχία του Τραφάλγκαρ που έκανε τους Βρετανούς κυρίαρχους των θαλασσών. Πώς ο ναύαρχος Νέλσον κατατρόπωσε τον γαλλοϊσπανικό στόλο. Η νίκη του συνέβαλε στην πτώση του Ναπολέοντα

.

Οι Βρετανοί ήταν κύριοι των παγκόσμιων θαλασσών επί έναν αιώνα μετά τη νίκη τους κατά του γαλλικού και ισπανικού στόλου, έξω από τις ακτές του ακρωτηρίου Τραφάλγκαρ το 1805. Αυτή η ναυμαχία συνέβαλε στη πτώση του Ναπολέοντα και στην ανάδειξη του Οράτιου Νέλσον ως ήρωα.

 

Σε λιγότερο από μία δεκαετία ο Ναπολέων είχε εξελιχθεί από νεαρός αξιωματικός του πυροβολικού σε αυτοκράτορα. Η δεξιοτεχνία του στον χερσαίο πόλεμο, του είχε αποφέρει τον έναν θρίαμβο μετά τον άλλον, καθώς συμμάχησε και κατέκτησε το μεγαλύτερο μέρος της δυτικής Ευρώπης.

Η Αγγλία απέμεινε η μοναδική αξιόλογη απειλή για την παγκόσμια αυτοκρατορία του Ναπολέοντα, μια κατάσταση την οποία αποφάσισε να αντιμετωπίσει, εισβάλλοντας και κατακτώντας τη Βρετανία. Ωστόσο, τα 40 χιλιόμετρα της Μάγχης χώριζαν τον γαλλικό στρατό από τον αντικειμενικό στόχο του. Για να νικήσουν τον αγγλικό στρατό, οι Γάλλοι έπρεπε πρώτα να νικήσουν στη θάλασσα.

Την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1805 ο Ναπολέων διέταξε κατ’ επανάληψη τον διοικητή του ναυτικού, ναύαρχο Πιερ ντε Βιλνέβ, να επιτεθεί και να καταστρέψει τον αγγλικό στόλο. Ο Βιλνέβ που γνώριζε την ισχύ του αγγλικού ναυτικού, ήταν απρόθυμος να εμπλακεί σε μάχη εκ παρατάξεως, μέχρις ότου ο Ναπολέων απείλησε να τον απαλλάξει από τα καθήκοντά του.

Στις 19 Οκτωβρίου ο ναύαρχος Βιλνέβ πρόσθεσε στα 18 θωρηκτά του, άλλα 15 σκάφη του ισπανικού ναυτικού στο Κάντιθ της νότιας Ισπανίας και απέπλευσε για τον πορθμό του Γιβραλτάρ.

Portrait of Peter Charles Silvester of Villeneuve who was a french admiral, he commanded the french-spanish fleet at the battle of Trafalgar. (Photo by Photo12/UIG/Getty Images)

Δύο ημέρες αργότερα συνάντησε τον αγγλικό στόλο υπό τη διοίκηση του ναυάρχου Οράτιου Νέλσον περίπου 15  χιλιόμετρα έξω από το ακρωτήριο Τραφάλγκαρ.

Ναύαρχος Οράτιος Νέλσον

Αν και υστερούσε αριθμητικά – 33 γαλλικά πλοία έναντι 27 αγγλικών- ο στόλος του Νέλσον ήταν καλύτερα εκπαιδευμένος και προετοιμασμένος.
Ο ναύαρχος διέθετε επίσης ένα καινούργιο σύστημα επικοινωνίας με μικρές σημαίες ανάμεσα στα πλοία του καθώς και λεπτομερές σχέδιο.

 

Οι δύο αντίπαλοι στόλοι άρχισαν τους ελιγμούς την αυγή της 21ης Οκτωβρίου. Αν και τους χώριζαν μόλις δεκαπέντε χιλιόμετρα, οι εξαιρετικά ασθενείς άνεμοι προκάλεσαν καθυστέρηση έξι ωρών πριν βρεθούν σε απόσταση βολής πυροβολικού. Σε όλο αυτό το διάστημα, ο Νέλσον συνέχισε να στέλνει στα πλοία του σήματα με πρόσθετες οδηγίες για επίθεση.

Ένα από αυτά έγινε αργότερα ένα από τα πιο διάσημα μηνύματα στην ιστορία των ναυμαχιών, καθώς διέταξε τον σηματωρό του να μεταδώσει το εξής:«Η Αγγλία πιστεύει ότι κάθε άνδρας θα κάνει το καθήκον του». Ο σηματωρός παρατήρησε ότι το «ελπίζει» αντί του «πιστεύει» θα έκανε πολύ ταχύτερη την έπαρση των σημαιών και  ο Νέλσον συμφώνησε.

Πολλοί ναυτικοί δυσαρεστήθηκαν με το μήνυμα επειδή ένιωθαν ότι ποτέ δεν είχαν παραμελήσει τις υποχρεώσεις τους. Παρά ταύτα, έκαναν και πάλι όλοι το καθήκον τους και το σήμα του Νέλσον πέρασε στην ιστορία ως ένα από τα πιο γνωστά μηνύματα που εστάλησαν σε μάχη.

Καθώς οι δύο στόλοι πλησίασαν μεταξύ τους, ο Βιλνέβ στράφηκε προς βορράν σε φάλαγγα. Ο Νέλσον, όπως είχε σχεδιάσει, χώρισε τα πλοία του σε δύο μοίρες και επιτέθηκε σε ορθές γωνίες από τα δυτικά. Αρχικά, αυτό έδωσε κάποιο πλεονέκτημα στο γαλλοϊσπανικό στόλο, αλλά οι Βρετανοί πήραν το πάνω χέρι, από τη στιγμή που διέσπασαν τη φάλαγγα των αντιπάλων τους. Τότε ο Νέλσον προχώρησε και ρίχτηκε ορμητικά πάνω στα εχθρικά πλοία.

Αργά το απόγευμα, 18 γαλλοϊσπανικά σκάφη είχαν παραδοθεί. Από εκείνα που διέφυγαν, μόνο τρία παρέμειναν ετοιμοπόλεμα. Περισσότεροι από 14.000 Γάλλοι και Ισπανοί ναυτικοί σκοτώθηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν. Οι Βρετανοί δεν έχασαν ούτε ένα πλοίο και οι απώλειές τους ήταν μικρότερες από 1.500 άνδρες.

Μεταξύ των θυμάτων, πάντως περιλαμβανόταν ο Νέλσον. Νωρίς το απόγευμα, Γάλλος ελεύθερος σκοπευτής που βρισκόταν ψηλά στα άρμενα κοντινού πλοίου πυροβόλησε τον Άγγλο ναύαρχο στο κατάστρωμα της ναυαρχίδας του, Βίκτορι.

Ο Νέλσον έζησε αρκετά για να πληροφορηθεί την αποφασιστική νίκη του. Τα τελευταία του λόγια ήταν: «Δόξα σοι ο Θεός, έκανα το καθήκον μου».

Οι άνδρες του έβαλαν το πτώμα του σε βαρέλι με μπράντι για να μπορέσουν να το θάψουν  με τιμές ήρωα στον καθεδρικό ναό του Αγίου Παύλου στο Λονδίνο.

Η νίκη του Νέλσον στο Τραφάλγκαρ έκανε το αγγλικό ναυτικό πανίσχυρο στον κόσμο.

Η κυριαρχία τους στις θάλασσες υπήρξε αναμφισβήτητη περισσότερο από έναν αιώνα, μέχρι τη ναυμαχία της Γιουτλάνδης στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο έλεγχος των θαλάσσιων οδών αύξησε την ικανότητα της Βρετανίας για αποικίες σε ολόκληρο τον κόσμο, με αποτέλεσμα να ισχύει η έκφραση ότι ο ήλιος δεν έδυε ποτέ στη βρετανική αυτοκρατορία. Ήταν ο ήλιος που ανέτειλε μια μέρα του Οκτωβρίου του έτους 1805, λίγο έξω από το ακρωτήριο Τραφάλγκαρ.

Ωστόσο, η ήττα του γαλλοϊσπανικού στόλου δε σήμανε την ήττα του γαλλικού στρατού. Οι χερσαίες δυνάμεις του Ναπολέοντα παρέμειναν  οι ισχυρότερες της Ευρώπης και θα χρειαζόταν ακόμη μια δεκαετία για να υποστεί ο αυτοκράτωρ την οριστική ήττα του.

Αν οι Γάλλοι είχαν επικρατήσει στο Τραφάλγκαρ, θα κυριαρχούσαν στη θάλασσα, θα έκαναν εισβολή και ίσως να κατακτούσαν την Αγγλία. Σε τέτοια περίπτωση, ολόκληρη η Ευρώπη και οι αποικίες του Νέου Κόσμου θα βρίσκονταν υπό γαλλικό έλεγχο.

Υπήρχαν όμως και άλλες άμεσες και μακροχρόνιες επιπτώσεις από τη ναυμαχία του Τραφάλγκαρ.

Ο έλεγχος των θαλασσών ενίσχυσε το παγκόσμιο εμπόριο των Βρετανών και την ανάγκη για περισσότερα πλοία και ναύτες. Η κατασκευή πλοίων ήταν αρκετά εύκολη, αλλά υπήρχε έλλειψη ατόμων για την επάνδρωσή τους.

Η Αγγλία στράφηκε στη στρατολογία ναυτών, κυρίως από τις ΗΠΑ, παρά την επιτυχία της Αμερικανικής  Επανάστασης.

Η κατάταξη αμερικανών  ναυτικών στο βρετανικό ναυτικό, σε συνδυασμό με τις περιοριστικές εμπορικές πρακτικές, οδήγησαν τελικά τις δύο χώρες στον πόλεμο του 1812.

Μακροχρόνια, η ναυμαχία του Τραφάλγκαρ επηρέασε επίσης τον μεγαλύτερο πόλεμο της εποχής της. Ενώ η βρετανική επιρροή είχε εξαπλωθεί στην Ευρώπη και επεκτεινόταν σε ολόκληρο τον κόσμο, οι Γερμανοί άρχισαν να δυσφορούν με τη βρετανική χερσαία και θαλάσσια ισχύ.

Έτσι, στο τελευταίο μέρος του 19ου αιώνα, άρχισαν να ενισχύουν τις ένοπλες δυνάμεις τους και τελικά στράφηκαν κατά των Βρετανών, με αποτέλεσμα τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο


 

ΑΛΛΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ:

Αλμανάκ

 


1520…. Ο πορτογάλος θαλασσοπόρος Φερδινάνδος Μαγγελάνος ανακαλύπτει το Στενό των 1000 Παρθένων και καταφέρνει να περάσει από τον πορθμό μεταξύ της Νότιας Αμερικής και του νησιού της Γης του Πυρός. Με το “Στενό του Μαγγελάνου” γίνεται πλέον εφικτό το πέρασμα από το νότιο Ατλαντικό στο νότιο Ειρηνικό.

1774…. Πόλεμος της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας: Στο Τόντον της Μασαχουσέτης υψώνεται για πρώτη φορά σημαία με τη λέξη Ελευθερία.

1805…. Ναυμαχία του Τραφάλγκαρ: Το Βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό υπό τις διαταγές του ναύαρχου Οράτιου Νέλσον κατατροπώνει τον γαλλοισπανικό στόλο στις ισπανικές ακτές. Ο Νέλσον, όμως, τραυματίζεται και πεθαίνει σε ηλικία 47 ετών.

Battle_of_Trafalgar

 

1825…. Δημοσιεύεται για πρώτη φορά στη “Γενική Εφημερίδα της Ελλάδος” το ποίημα του Διονυσίου Σολομού “Ύμνος εις την Ελευθερία”, που μετά την απελευθέρωση θα γίνει ο Εθνικός Ύμνος της χώρας.

1858…. Εγκαινιάζεται στο Παρίσι το περίφημο καμπαρέ “Καν-Καν”.

1879…. Δοκιμάζεται με επιτυχία από τον Τόμας Έντισον ο πρώτος ηλεκτρικός λαμπτήρας πυράκτωσης (διήρκεσε 13½ ώρες προτού σβήσει).

1895…. Καταρρέει η Δημοκρατία της Φορμόζας, καθώς εισβάλλουν οι δυνάμεις της Ιαπωνίας.

1912…. Ο ελληνικός στρατός Ηπείρου απελευθερώνει την Πρέβεζα και αφοπλίζει την τουρκική φρουρά δυνάμεως 810 ανδρών.

1918…. Πραγματοποιείται το πρώτο εργατικό συνέδριο στην Ελλάδα, στο φουαγιέ του “Βασιλικού Θεάτρου” στην Αθήνα, που θα οδηγήσει στην ίδρυση της ΓΣΕΕ.

GSEE-A_Synedrio

 

1922…. Συγκροτείται το έκτακτο στρατοδικείο, που θα δικάσει τους υπαίτιους της Μικρασιατικής Καταστροφής, στην περίφημη “Δίκη των Εξ”. Η σύνθεση του αποτελείται από τους Αλ. Οθωναίο, ως πρόεδρο και Βούλγαρη, Πεπονή, Ζουρίδη, Γεωργιάδη και Γρηγοριάδη ως μέλη.

1929…. Σκάνδαλο με το ψωμί ξεσπά στην Ελλάδα, όταν γίνεται γνωστό ότι οι αλευροβιομηχανίες εισάγουν σιτάρι κατώτερης ποιότητας και το πουλούν πανάκριβα ως εκλεκτής ποιότητας.

1931…. Οκτωβριανή Εξέγερση στην Κύπρο: Ο Ελληνισμός της Κύπρου εξεγείρεται εναντίον της αγγλικής αποικιοκρατίας, ζητώντας την ένωση με την Ελλάδα. Στη Λευκωσία, το πλήθος κρατώντας ξύλα και πέτρες κατευθύνεται προς το Κυβερνείο και το πυρπολεί. Σε πόλεις και χωριά άοπλος ο λαός συγκρούεται με την Αστυνομία. Ο απολογισμός είναι 15 Κύπριοι νεκροί και 60 τραυματίες.

1948…. Στην Ουάσιγκτον γίνεται η πρώτη επίδειξη αποστολής τηλεομοιοτυπίας, γνωστότερη ως φαξ.

1950…. Εισβάλλουν και καταλαμβάνουν το Θιβέτ στρατιωτικές δυνάμεις της Κομμουνιστικής Κίνας.

1952…. Από τη Μόσχα, ο Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ, Νίκος Ζαχαριάδης, λέει το περίφημο: “Τι Πλαστήρας, τι Παπάγος… άσπρος σκύλος, μαύρος σκύλος, όλοι οι σκύλοι μια γενιά!” και δηλώνει, ότι η ΕΔΑ πρέπει να κατέλθει ανεξάρτητη στις εκλογές.

1959…. Ανοίγει τις “πύλες” του το περίφημο Μουσείο Γκουγκενχάιμ στη Νέα Υόρκη.

1964…. Ο αιθίοπας Αμπέμπε Μπικίλα γίνεται ο πρώτος δρομέας που κερδίζει 2ο συνεχόμενο χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο στον Μαραθώνιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο με 2:12.11.2 (το πρώτο ήταν το 1960), όπου αυτή τη φορά τρέχει με παπούτσια, ενώ 5 εβδομάδες πριν είχε υποβληθεί σε εγχείρηση σκωληκοειδίτιδας.

1972…. Αεροπλάνο της «Ολυμπιακής» που εκτελεί το δρομολόγιο Κέρκυρα – Αθήνα πέφτει στη θάλασσα, έξω από το Ελληνικό. Νεκροί 37 επιβάτες του.

Olympic_accident-1972

 

1979…. Η Ομοσπονδιακή Βουλή εκλέγει τον πρώην δήμαρχο του Βερολίνου, Βίλι Μπραντ, ως τον πρώτο σοσιαλδημοκράτη Καγκελάριο της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας.

1980…. Επανεντάσσεται η Ελλάδα στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, μετά την αποχώρηση της το 1974, διαμαρτυρόμενη για την εισβολή του Αττίλα στην Κύπρο.

1981…. Ορκίζεται ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Καραμανλή η νέα κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου.

1992…. Την παραίτησή του από βουλευτής της ΝΔ ανακοινώνει ο πρώην υπουργός Εξωτερικών, Αντώνης Σαμαράς, μετά τη διαφωνία του με την κυβέρνηση στο θέμα των Σκοπίων.

Mitsotakis-Samaras

 

1993…. Στο Μπουρούντι, στρατιωτικές δυνάμεις ανατρέπουν και δολοφονούν τον πρόεδρο, Μαλτσιόρ Νταντάγιε, τερματίζοντας το τρίμηνο πείραμα εκδημοκρατισμού της χώρας.

1994…. Εννέα νεκροί, πλημμυρισμένες κατοικίες και μαγαζιά και πρωτοφανείς καταστροφές σε δρόμους και αυτοκίνητα είναι ο τραγικός απολογισμός των καταρρακτωδών βροχοπτώσεων, που πλήττουν περιοχές της Αθήνας.

 

 

Γεννήσεις σαν σήμερα

 

1790 – Αλφόνς ντε Λαμαρτίν, Γάλλος συγγραφέας

1833 – Άλφρεντ Νομπέλ, Σουηδός χημικός που θέσπισε τα βραβεία Νομπέλ. (Θαν. 10/12/1896)

1907 – Νίκος Εγγονόπουλος, Έλληνας ζωγράφος, σκηνογράφος και ποιητής. (Θαν. 31/10/1985)

Nikos_Eggonopoulos

 

1917 – Ντίζι Γκιλέσπι,Αμερικάνος τρομπετίστας, μουσικός της τζαζ.

1924 – Σέλια Κρουζ, κουβανικής καταγωγής αμερικανίδα τραγουδίστρια, γνωστή και ως «βασίλισσα της σάλσα». (Θαν. 16/7/2003)

1957 – Τζούλιαν Κόουπ, Βρεττανός τραγουδιστής, μουσικός και συγγραφέας

1957 – Βόλφγκανγκ Κέτερλε, Γερμανός φυσικός, βραβείο Νόμπελ 2001

1968 – Αλέκος Αλεξανδρής, Έλληνας ποδοσφαιριστής

 

 

Θάνατοι σαν σήμερα

 

1872 – Ζακ Μπαμπινέ, Γάλλος φυσικός

1969 – Τζακ Κέρουακ, αμερικανός συγγραφέας. (Γεν. 12/3/1922)

Jack_Kerouac

 

1980 – Χανς Άσπεργκερ, αυστριακός παιδίατρος. (Γεν. 18/2/1906)

Hans_Asperger

 

1984 – Φρανσουά Τρυφώ, Γάλλος σκηνοθέτης

1990 – Τομ Κάρβελ (Θωμάς Καρβέλας), ελληνοαμερικανός επιχειρηματίας στο χώρο του χύμα παγωτού και από τους πρωτοπόρους της δικαιόχρησης (Franchise) με την αλυσίδα Carvel. (Γεν. 14/7/1906)

Tom_Carvel

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close