ΙΣΤΟΡΙΑ

20 Σεπτεμβρίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο-Ο θάνατος του λήσταρχου Γιαγκούλα

1925…. Σκοτώνεται σε συμπλοκή με άνδρες της Χωροφυλακής στην περιοχή Κλεφτόβρυση του Ολύμπου ο θρυλικός λήσταρχος Φώτης Γιαγκούλας


(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)


 

 

Άπειρα τα δημοσιεύματα που σχολίασαν τα κατορθώματα του Φώτη Γιαγκούλα. Ο εφήμερος τύπος της εποχής απασχολούσε διπλοβάρδιες για να προλαβαίνει να καταγράφει και να ενημερώνει τους αναγνώστας για τον «βίον και την πολιτείαν του περιβόητου ληστή» και των άλλων συμμοριτών που δρούσαν ληστρικά και «εξαφανίζονταν εις τας κορυφάς και δασώδεις πλαγιάς των ορέων».

O Φώτης ή Φώτος Γιαγκούλας γεννήθηκε στο χωριό Μεταξά, κοντά στα Σέρβια Κοζάνης. Λέγεται πως έγινε παράνομος, μετά από ένα «έγκλημα τιμής», καθώς κατέβηκε στην Αθήνα για να σκοτώσει έναν υπομοίραρχο, που εκμεταλλευόμενος την εξουσία του, είχε βιάσει μια ξαδέλφη του.

Μια άλλη εκδοχή πάλι, για το πώς πήρε τον κακό τον δρόμο, τον θέλει σε ηλικία δεκαέξι χρόνων και ενώ ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος σκορπίζει περισσότερη πείνα και καταφρόνια από ό,τι μπορούσε άνθρωπος να αντέξει, να έχει κατηγορηθεί, άδικα, ως κλέφτης από συγχωριανούς του όταν χάθηκαν δυο άλογα από τη βοσκή. Ούρλιαζε πως είναι αθώος, αλλά τον πιάσανε και τον οδήγησαν στη Λάρισα. Τέσσερις μήνες έμεινε εκεί στη φυλακή και με κάποια χρήματα που έδωσε αποφυλακίστηκε. Δεν ξαναγύρισε στο χωριό του.

Λέγεται ακόμα, πως λίγο καιρό μετά, ένας φίλος του αγάπησε ένα κορίτσι αλλά ο πατέρας της, ήταν αμετάπειστος στο να δώσει συγκατάθεση για γάμο. Ο Γιαγκούλας, λοιπόν, αποφάσισε πως μπορούσε να λύσει το πρόβλημα για την ατυχία του ζευγαριού, με έναν συνοπτικό, άμεσο τρόπο: έκοψε το κεφάλι του γέρο-πατέρα της παρολίγον νύφης!

Έζησε κυρίως στον Όλυμπο, μια ζωή όλο φόνους, ληστείες, απαγωγές, μίσος για την χωροφυλακή και φυσικά αγαθοεργίες απέναντι στους πολύ φτωχούς, όπως το στερεότυπο απαιτεί να συμβαίνει με κάθε παράνομο από τον Μπίλι δε Κιντ μέχρι τον Αλ Καπόνε. Έκανε πάνω από 54 άγρια φονικά και επικηρύχτηκε με 600.000 δραχμές, ποσό αστρονομικό για την εποχή του. Λέγεται ακόμα, πως για μια περίοδο, έζησε στην Αθήνα, χωρίς κανείς να τον καταλάβει, για χάρη ενός μεγάλου έρωτα και για τη παράνομη –τι άλλο;- σχέση του με μια ωραία κυρία της αριστοκρατίας!

Ο θρύλος του, όμως, δε γράφεται στις κρεβατοκάμαρες της αριστοκρατίας αλλά στον Όλυμπο και στα Πιέρια, στην Ελασσόνα, στην Κοζάνη, όπου η συμμορία του ήταν ο φόβος και ο τρόμος του Ολύμπου. Στην φήμη του συνέβαλε πολύ η έμφυτη επαναστατικότητά του εναντία σε κάθε εξουσία και κυρίως σε έναν κύριο φορέα της: τη χωροφυλακή! Μεγάλη προσβολή στο σώμα αυτό, στάθηκε η απόδραση του Γιαγκούλα, σιδηροδέσμιου, μέσα από το εν κινήσει τρένο που τον μετέφερε στο χιλιοτραγουδισμένο και φρικτό Γκεντί Κουλέ, στη Θεσσαλονίκη για να εκτίσει ποινή.

Ο Τύπος της εποχής έγραφε, ότι ο ληστής εξευτέλισε τους φύλακές του, που θριαμβολογούσαν γιατί τον έπιασαν, βάζοντας τους, να πιουν κρασί. Και ενώ εκείνος έκανε τον κοιμισμένο, εκείνοι μέθυσαν τόσο που έπεσαν ξεροί και ο Γιαγκουλας πήδηξε, απλά, απ’το τρένο, χωρίς να τον πάρουν είδηση και έτσι όπως ήταν με τα δεσμά του περπάτησε μέσα στη νύχτα, έφτασε στα Σέρβια και ένας σιδεράς του’κοψε τα δεσμά.

Λέγεται ακόμη πως ο Γιαγκούλας αναφερόταν εκτός από «βασιλεύς των Όρεων» και ως ο «ωραίος των Όρεων» και ήταν ομορφάντρας και πολύ μερακλής με το άλλο φύλλο. Συχνά μεταμφιεζόταν και σύχναζε σε κοσμικά μέρη, σε πολυτελή εστιατόρια και σε πολυάριθμες συναθροίσεις του καλού κόσμου. Διασκέδαζε δε, με το να δειπνεί, ακριβώς, δίπλα στα αποσπάσματα που τον κυνηγούσαν και να ακούει τους χωροφύλακες να καταστρώνουν σχέδια για τη σύλληψή του.

Κάποτε φεύγοντας από ένα κομψό εστιατόριο άφησε κάτω από το πιάτο του, την περιπαικτική δική του καρτ βιζίτ: «Βασιλεύς των Ορέων, Γιαγκούλας». Οι χωροφύλακες έγιναν έξαλλοι φυσικά, μόλις την ανακάλυψαν…

Ούτε είκοσι χρόνων, σχεδόν, πήγε πίσω στο χωριό του, μέσα στην νύχτα, για να ζητήσει σε γάμο την Ευαγγελία, ένα κορίτσι, που το λάτρευε από μικρός. Φυσικά ο πατέρας της δεν ήθελε να τη δώσει σε λήσταρχο. Σα να’χε συνέλθει λίγο και σ’αυτή την περίπτωση, δεν έκοψε το κεφάλι του πεθερού του, αλλά απήγαγε το κορίτσι και ζούσε μαζί της στο λημέρι του στα βουνά, κλέβοντας τους περαστικούς και τα κοντινά χωριά.

Κάποια μέρα πήγε στα Σέρβια και τυχαία συνάντησε τον αστυνόμο Σούλιο, ο οποίος επέστρεφε στο σπίτι του στο Μεταξά. Ο Σούλιος ήταν ο άνθρωπος που τον είχε συλλάβει. Ο Γιαγκούλας τον χαιρέτησε ευγενικά και την αμέσως επόμενη στιγμή τον αποκεφάλισε, πράγμα που μάλλον του’χε γίνει μια μικρή συνήθεια. Έβαλε το κεφάλι του χωροφύλακα στη μέση δρόμου και τοποθέτησε ένα σημείωμα επάνω στα μαλλιά του, που εξηγούσε γιατί τον σκότωσε. Μετά από αυτό, η χωροφυλακή έβαλε στόχο να τον πιάσει με κάθε κόστος.

Στα πλαίσια της μεγάλης του περιπαικτικής διάθεσης απέναντι στην αστυνομία της εποχής, στην «Μηχανή του Χρόνου» βρίσκουμε μια επιστολή του Φώτου Γιαγκούλα, που μόλις είχε μάθει πως για να τον ανακαλύψουν οι κυνηγοί του, κακομεταχειρίστηκαν κάποιους χωρικούς.

Έγραφε δε, σε μια χαρά -σχεδόν- ελληνικά στον αρχηγό τους:

Τί πιέζεις τους εργατικούς ανθρώπους και τους κτηνοτρόφους αφού βρε κωλογαλονάδες γα@ώ τ’ αστέρια σας και όλη την οικογένειά σας, αφού σας στέλλω είδηση όπου περνώ και δεν έρχεστε να πολεμήσωμε. Τί φταίγει ο κόσμος ο εργατικός και τους κακοπιέζεις; Έλα εσύ ρε αρ@ίδι και γίνε τσομπάνος και αν θέλης πρόδωσέ με. Την μίαν την βραδυάν θα με προδώσεις, την άλλη την βραδυάν θα σε κόψω σαν τ’ αρνάκι.

Από σήμερα και εντεύθεν να ξεύρης εάν κακοποιήσεις τους ανθρώπους θα σε κάνωμε στρατοκαρτέρια και θα σε πελεκήσωμε με τα σπαθιά μας. Τ’ άντερα σου θα σου τα κάνωμε κοκορέτσι και θα σου τα δώσουμε να τα φας. Κι αυτή τη στιγμή σε καλούμε να έλθης βρε αρ@ίδι να έλθης να πολεμήσωμε εδώ απάνω εις τον άγιον Προφήτην Ηλίαν».

Κάποτε απαγάγει δύο επιφανείς Λαρισαίους, που τους μεταφέρει στον Όλυμπο ζητώντας λύτρα. Προδίδεται όμως από έναν ληστή, τον Αγριόκωτσο και περικυκλώνεται από καταδιωκτικό απόσπασμα 30 ανδρών. Η μάχη είναι λυσσαλέα και κρατά 8 ώρες. Τέλος.

Στις 20 Σεπτεμβρίου 1925, ψηλά στον Όλυμπο, οι χωροφύλακες σκοτώνουν τον φοβερό λήσταρχο, με δύο σφαίρες στην κοιλιά. Ο Βασίλης Τζανακάρης, στο εξαιρετικό του βιβλίο «Φώτης Γιαγκούλας, ο απέθαντος και άλλες ληστρικές ιστορίες» γράφει:

«…Οι περισσότεροι «κεφαλοκυνηγοί» που κατά καιρούς συνόδευαν τα καταδιωκτικά αποσπάσματα ήταν ειδικοί «αυχενοτόμοι». Έκοβαν το κεφάλι αρχίζοντας από μπροστά και λίγο πιο κάτω από τα αυτιά. Μερικές φορές όταν έφταναν στη σπονδυλική στήλη, το μαχαίρι δυσκόλευε, ιδίως αν δεν ήταν φρεσκοακονισμένο. Γι’ αυτό έπρεπε να υπάρχει η ανάλογη γνώση ώστε η λεπίδα να ξεγλιστρήσει ανάμεσα στους σπονδύλους κόβοντας τους χόνδρους που έδεναν τον έναν με τον άλλον.

Οι περισσότεροι από αυτούς τους «αυχετονόμους» ήταν κτηνοτρόφοι. Έσφαζαν τα ζωντανά τους και γνώριζαν άριστα την τεχνική, αλλά κάθε άλλο παρά χρησιμοποιούσαν τη δεξιοτεχνία τους στην περίπτωση των ληστών. Συνήθως ήταν άγριοι κι εκδικητικοί μαζί τους, κόβοντας άτσαλα τα κεφάλια, θρυμματίζοντας τα οστά και όχι ξεγλιστρώντας ανάμεσά τους.

Ψηλά στον Όλυμπο ο Καλαϊτζής έπιασε το κεφάλι του λήσταρχου Φώτη Γιαγκούλα από τα μαλλιά και το τράβηξε προς τα πίσω. Ύστερα ανασήκωσε το πάνω μέρος του σώματος, το έβαλε ανάμεσα στα πόδια του και άρχισε σιγά σιγά να το κόβει. Πρώτα έκοψε τα μαλακά σημεία – δέρμα, μυϊκές μάζες, αγγεία, νεύρα, τένοντες και ιστούς. Λιανίστηκαν οι σφαγίτιδες φλέβες, κόπηκε η καρωτίδα.

Αν ο λήσταρχος ήταν ζωντανός θα είχε ξεχυθεί ένα χείμαρρος από αίμα που θα απλωνόταν σαν μια κόκκινη βεντάλια –μεγάλες χοντρές σταγόνες– σε δύο ή και τρία μέτρα απόσταση. Ύστερα τσάκισε το υοειδές κόκαλο κομματιάζοντας τον θυρεοειδή χόνδρο. Στη συνέχεια και παρά το τρόχισμά της η κάμα φάνηκε να στομώνει. Όταν τελικά έφτασε στους σπονδύλους της ραχοκοκαλιάς τους ξεπέρασε δουλεύοντας το μαχαίρι ανάμεσα στα κενά, «τέχνη» που ο Καλαϊτζής την ήξερε πολύ καλά από τα σφαχτά του. Έπειτα έπιασε από τα μαλλιά το κομμένο κεφάλι και το έδειξε στον Πετράκη. Ο μοίραρχος ένιωσε το στομάχι του να ανεβαίνει και γύρισε αλλού το πρόσωπο…»…

Ο «βασιλιάς των Ορέων» είναι νεκρός. Το κεφάλι του, καθώς και εκείνα των σκοτωμένων του συντρόφων, κρεμάστηκαν στα κάγκελα του σιδηροδρομικού σταθμού Κατερίνης, επάνω σε ένα κοντάρι, κοντά στο δικαστήριο, για να βάζει μυαλό ο κόσμος και να μη του μπαίνουν ιδέες.

Ύστερα το κεφάλι του Γιαγκούλα μουμιοποιήθηκε και μαζί με το μαχαίρι του, την «Παρδάλα» εκτίθενται στο Εγκληματολογικό Μουσείο. Πάνε τα ψηλά βουνά, τα σύννεφα και ο κρύος αέρας.

Σβήστηκαν οι ανατολές και οι νύχτες και τα αστέρια για σπίτι και τα ολόγιομα φεγγάρια. Σώπασε το θρόισμα των ελάτων, η άγρια ζωή, η απόλυτη ελευθερία, η τρέλα του αίματος πάνω σε λεπίδες, οι ανάσες των όμορφων με φόβο και λαχτάρα σε αγκαλιές.

Τελικά, η χωροφυλακή άφησε την δική της καρτ βιζίτ και γέλασε τελευταία…


 

ΑΛΛΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ:

Αλμανάκ

 

325 π.Χ…. Ο ναύαρχος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Νέαρχος, αποπλέει από το λιμάνι Μάτταλα (στις εκβολές του Ινδού ποταμού) και ξεκινά την εξερευνητική του αποστολή προς τον Περσικό Κόλπο.

1378…. Παπικό Σχίσμα. Ομάδα καρδιναλίων που αντιτίθενται στον Πάπα Ουρβανό ΣΤ’ συναντώνται στο Φόντι και εκλέγουν τον Κλήμη Ζ’ αντιπάπα.

1519…. Ο Φερδινάνδος Μαγγελάνος σαλπάρει από την Ισπανία με 5 πλοία και 270 άνδρες, προκειμένου να κάνει τον περίπλου της Γης.

1821…. Καταστρέφεται το Γαλαξίδι από τους Τούρκους.

20 Σεπτεμβρίου 1828…. Αποχωρούν οριστικά από την Πελοπόννησο οι Τουρκοαιγύπτιοι, με επικεφαλής τον Ιμπραήμ.

1909…. Το βρετανικό Κοινοβούλιο επικυρώνει το Σύνταγμα της Νότιας Αφρικής και καθιερώνει την αγγλική και την ολλανδική ως επίσημες γλώσσες.

1912…. Ο Θεμιστοκλής Σοφούλης, που έχει αποβιβαστεί στη Σάμο με αντάρτικες δυνάμεις, καλεί το λαό της νήσου να εξεγερθεί κατά των Τούρκων.

1912…. Το ελληνικό πολεμικό ναυτικό παραλαμβάνει τέσσερα νέα αντιτορπιλικά: «Λέων», «Πάνθηρ», «Αετός» και «Ιέραξ».

1913…. Υπογράφεται η Συνθήκη Ειρήνης μεταξύ Τούρκων και Βουλγάρων.

1925…. Σκοτώνεται σε συμπλοκή με άνδρες της Χωροφυλακής στην περιοχή Κλεφτόβρυση του Ολύμπου ο θρυλικός λήσταρχος Φώτης Γιαγκούλας.

Φώτης Γιαγκούλας, 20 Σεπτεμβρίου
Φώτης Γιαγκούλας

1942…. Η αντιστασιακή οργάνωση ΠΕΑΝ (Πανελλήνια Ένωση Αγωνιζομένων Νέων) ανατινάζει τα γραφεία της προδοτικής οργάνωσης ΕΣΠΟ (Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωση) Αθηνών στη διασταύρωση της οδού Πατησίων με τη Γλάδστωνος. Σκοτώνονται Έλληνες δωσίλογοι και Γερμανοί αξιωματικοί.

ΕΣΠΟ 1942, 20 Σεπτεμβρίου
Η οδός Πατησίων λίγο μετά την έκρηξη.

 

1946…. Ξεκινά το πρώτο κινηματογραφικό φεστιβάλ των Καννών.

1951…. Το ελβετικό Κοινοβούλιο καταψηφίζει την πρόταση για τη χορήγηση του δικαιώματος ψήφου στις γυναίκες.

…. Tην ίδια μέρα, το ανώτατο συμβούλιο του ΝΑΤΟ που συνεδριάζει στην Οτάβα αποφασίζει την ένταξη της Ελλάδας και της Τουρκίας στη συμμαχία.

1960…. Διεξάγεται στη Θεσσαλονίκη το Α’ Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου στον κινηματογράφο Ολύμπιον.

Μανταλένα-συντελεστές, 20 Σεπτεμβρίου
Οι συντελεστές της “Μανταλένας”, μετά την προβολή της ταινίας στο Α’ Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου

 

1961…. Παραιτείται ο πρωθυπουργός, Κωνσταντίνος Καραμανλής. Η χώρα εισέρχεται σε προεκλογική περίοδο.

1974…. Ο Γεώργιος Μαύρος εκλέγεται πρόεδρος της Ένωσης Κέντρου από την κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος.

1983…. O υπουργός Παιδείας, Απόστολος Κακλαμάνης, καταθέτει στη Βουλή νομοσχέδιο που προβλέπει την κατάργηση των ΚΑΤΕΕ και τη δημιουργία των ΤΕΙ.

1989…. Η Βουλή παραπέμπει στο Ειδικό Δικαστήριο τους Ανδρέα Παπανδρέου, Θεοφάνη Τόμπρα και Κώστα Τσίμα ως υπεύθυνους για το σκάνδαλο των τηλεφωνικών υποκλοπών.

1990…. Αρχίζουν στις εγκαταστάσεις του Ολυμπιακού Σταδίου οι εργασίες του 2ου συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, στο οποίο συμμετέχουν 4.000 και πλέον αντιπρόσωποι. Το 2ο Συνέδριο επανεκλέγει ομόφωνα τον Ανδρέα Παπανδρέου πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, ενώ θεσμοθετείται για πρώτη φορά η θέση του Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής. Η Κ.Ε. εκλέγει τον Άκη Τσοχατζόπουλο στη θέση αυτή.

1995…. Η Πειθαρχική Επιτροπή της UEFA, σε έκτακτη συνεδρίασή της στο Οπόρτο, αποβάλλει τη Ντιναμό Κιέβου από το Κύπελλο Πρωταθλητριών επιβάλλοντας 3ετή αποκλεισμό για απόπειρα δωροδοκίας του Ισπανού διαιτητή, Αντόνιο Χεσούς Λόπεζ Νιέτο, στον αγώνα με τον Παναθηναϊκό.

…. Την ίδια μέρα στην Τουρκία, η πρωθυπουργός Τανσού Τσιλέρ υποβάλλει την παραίτησή της στον πρόεδρο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, μετά το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις με τον Ντενίζ Μπαϊκάλ, τον εταίρο της στον κυβερνητικό συνασπισμό.

2003…. Σε δημοψήφισμα που γίνεται στη Λετονία, εγκρίνεται η ένταξη της χώρας στην ΕΕ. Το 67% ψηφίζει υπέρ της ένταξης και μόνο το 32% κατά.

2009…. Στον μικρό τελικό του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Καλαθοσφαίρισης, η Ελλάδα, με μεγάλο πρωταγωνιστή τον Σοφοκλή Σχορτσιανίτη, νικάει με 57-56 τη Σλοβενία και κατακτά το χάλκινο μετάλλιο.

Eurobasket 2009, 20 Σεπτεμβρίου


 

Γεννήσεις – Θάνατοι

 

Σαν σήμερα 20 Σεπτεμβρίου 1878 γεννήθηκε ο Άπτον Σινκλέρ, Αμερικανός συγγραφέας. («Η Ζούγκλα»)

Το 1924 γεννήθηκε ο Τζέιμς Γαλανός, Ελληνοαμερικανός σχεδιαστής μόδας, που έντυσε για πολλά χρόνια της «πρώτες κυρίες» των ΗΠΑ.

Την ίδια μέρα το 1934 γεννήθηκε η Σοφία Λόρεν, Ιταλίδα ηθοποιός.

Σαν σήμερα το 1863 πέθανε ο Γιάκομπ Λούντβιχ Καρλ Γκριμ, Γερμανός παραμυθάς, ένας από τους δύο αδελφούς Γκριμ.

Το 1949 πέθανε ο Νίκος Σκαλκώτας, συνθέτης, που μετά θάνατον αναγνωρίστηκε ως ένας από τους κορυφαίους του 20ου αιώνα.

Την ίδια μέρα το 1971 έφυγε από την ζωή ο Γιώργος Σεφέρης, φιλολογικό ψευδώνυμο του Γεωργίου Σεφεριάδη, νομπελίστας ποιητής.

Γιώργος Σεφέρης, 20 Σεπτεμβρίου
Γιώργος Σεφέρης

 

Σχετικά Άρθρα

Back to top button