ΙΣΤΟΡΙΑ

4 Σεπτεμβρίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο – Οι Πόλεμοι του Οπίου

1839…. Αρχίζει η πολεμική αναμέτρηση μεταξύ της Μεγάλης Βρετανίας και της Κίνας, που θα μείνει στην ιστορία ως ο Πρώτος Πόλεμος του Οπίου. Θα λήξει στις 29 Αυγούστου 1842, με την παραχώρηση του Χονγκ-Κονγκ από την Κίνα στη Μεγάλη Βρετανία.


 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)


 

Οι Πόλεμοι του Οπίου

 

Με την ονομασία αυτή έμειναν στην ιστορία οι δύο πόλεμοι που εξαπέλυσε η Αγγλία κατά της Κίνας (1839-1842 και 1856-1860), τον δεύτερο με τη συνδρομή της Γαλλίας. Εντάσσονται στην επεκτατική πολιτική προς Ανατολάς των μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων της Ευρώπης για την ανακάλυψη νέων αγορών.

Στα μέσα του 18ου αιώνα το εμπορικό ισοζύγιο της Βρετανίας με την Κίνα ήταν ελλειμματικό. Οι Βρετανοί εισήγαγαν τσάι, μετάξι και πορσελάνες και πλήρωναν με πολύτιμο ασήμι τους Κινέζους, που αδιαφορούσαν για τα προϊόντα τους.

Έτσι, μέσω της Βρετανικής Εταιρείας των Ανατολικών Ινδιών που είχε το μονοπώλιο και με τη βοήθεια ντόπιων εμπόρων αποφάσισαν να πλημμυρίσουν την Κίνα με όπιο, με στόχο να ισοσκελίσουν το εμπορικό τους έλλειμμα.

Εκείνη την εποχή το κάπνισμα οπίου ήταν αρκετά διαδεδομένο στην Άπω Ανατολή. Οι Κινέζοι καταναλωτές ανταποκρίθηκαν θετικά και από τους 15 τόνους του 1730, οι Βρετανοί έφθασαν να διαθέτουν στις παραμονές του πολέμου 1.400 τόνους οπίου στην Κίνα.

Ο εθισμός μεγάλου αριθμού υπηκόων του ανησύχησε τον αυτοκράτορα Τζιατζίνγκ, ο οποίος το 1810 απαγόρευσε τη διάθεση του οπίου στην επικράτειά του, με το αιτιολογικό ότι «έκανε κακό στην υγεία και υπονόμευε τα ήθη και τους καλούς τρόπους του λαού του».

Οι Άγγλοι και οι ντόπιοι συνεργάτες τους αγνόησαν το διάταγμα και συνέχισαν το εμπόριο οπίου, αφού είχαν ανάγκη το πολύτιμο ασήμι των Κινέζων. Με τον τρόπο αυτό έδειχναν να μην υπολογίζουν τη δυναστεία των Τσινγκ, που κυβερνούσε την αχανή χώρα από το 1644 και βρισκόταν σε προφανή παρακμή.

Η δυναστεία αυτή είχε οδηγήσει την Κίνα σε απομόνωση στην προσπάθειά της ν’ αποφύγει την αλλοίωση του πολιτισμού της από την εισαγωγή του ευρωπαϊκού.

Το 1838, οι Κινέζοι πήραν ακόμη πιο δραστικά μέτρα. Αποφάσισαν να απαγορεύσουν με κάθε τρόπο τις εισαγωγές οπίου από τα μεγάλα λιμάνια της χώρας και να καταδικάζουν σε θάνατο τους ντόπιους εμπόρους.

Την υλοποίηση των μέτρων ανέλαβε ο μανδαρίνος Λιν Τσε Χσου, ένας αυστηρός κομφουκιανιστής, που από τότε θεωρείται εθνικός ήρωας. Οι Άγγλοι μάλλον υποτίμησαν τις προθέσεις του και αρνήθηκαν να συμμορφωθούν.

Όταν αυτός επέβαλε εμπάργκο σε όλα τα βρετανικά προϊόντα, η βασίλισσα Ελισάβετ το θεώρησε αιτία πολέμου. Η κατάσταση επιδεινώθηκε, όταν οι άνδρες του Σετσίου κατάσχεσαν ένα μεγάλο φορτίο οπίου στην Καντώνα, που ισοδυναμούσε με τις εισαγωγές ενός χρόνου.

Α’ Πόλεμος του Οπίου (1839 – 1842)

 

Η αφορμή για την πολεμική αναμέτρηση Κινέζων και Άγγλων δόθηκε τον Ιούλιο του 1839, όταν κάποιοι μεθυσμένοι άγγλοι ναύτες σκότωσαν έναν κινέζο χωρικό. Η Βρετανία, που δεν εμπιστευόταν το νομικό σύστημα της Κίνας, αρνήθηκε να παραδώσει τους κατηγορουμένους στις αρχές.

Σύντομα ξέσπασαν εχθροπραξίες (4 Σεπτεμβρίου 1839), που κατέληξαν στην κατάληψη της Σαγκάης το 1842. Το βρετανικό ναυτικό προκάλεσε μεγάλες καταστροφές στις παράκτιες πόλεις της Κίνας και ο αριθμητικά μικρότερος, αλλά καλύτερα εξοπλισμένος στρατός των Βρετανών κατενίκησε τις δυνάμεις του αυτοκράτορα.

Ο Α’ Πόλεμος του Οπίου έληξε και τυπικά με τη Συνθήκη του Νανκίνγκ στις 29 Αυγούστου 1842, η οποία προέβλεπε:

  • Την παραχώρηση του Χονγκ-Κονγκ στη Βρετανία.
  • Την παραχώρηση πέντε λιμανιών της νοτιοανατολικής Κίνας για το εμπόριο και τη διαμονή των Βρετανών (Καντώνα, Αμόι, Φουτσόου, Νίγκμπο και Σαγκάη).
  • Ετεροδικία για τους βρετανούς υπηκόους.
  • Καταβολή μεγάλης αποζημίωσης από την Κίνα.

Παρόμοια προνόμια απέκτησαν το 1844 οι ΗΠΑ και η Γαλλία, με ανάλογες συμφωνίες.

Η ταπεινωτική ήττα κηλίδωσε την εικόνα του Αυτοκράτορα Γκουάνγκ Ντάο. Ο στρατός και η γραφειοκρατία ξεσηκώθηκαν και ανακήρυξαν χωριστό κράτος με την επωνυμία Ουράνιο Βασίλειο της Αιώνιας Ειρήνης (Taipíng Tian Guo), με πρωτεύουσα το Νανκίνγκ (1850-1864). Οι Ευρωπαίοι έπρεπε τώρα να διαλέξουν στρατόπεδο…

Β’ Πόλεμος του Οπίου (1856 – 1860)

 

Στις 8 Οκτωβρίου 1856, κινέζοι αυτοκρατορικοί αξιωματούχοι συνέλαβαν το πλήρωμα του πλοίου Βέλος για πειρατεία και λαθρεμπόριο. Το πλοίο ήταν κινέζικης ιδιοκτησίας, αλλά έφερε τη βρετανική σημαία. Οι Άγγλοι παραπονέθηκαν ότι οι τελωνειακοί έσχισαν τη βρετανική σημαία και κήρυξαν τον πόλεμο στον αυτοκράτορα. Μαζί τους συντάχθηκαν και οι Γάλλοι, με το πρόσχημα της δολοφονίας ενός συμπατριώτη τους ιεραποστόλου στις αρχές του χρόνου. Τη συμπαράστασή τους στους Αγγλογάλλους εξέφρασαν ΗΠΑ και Ρωσία.

Οι δύο σύμμαχοι γρήγορα κυριάρχησαν στο πεδίο των μαχών και κατέλαβαν την Καντώνα, αναγκάζοντας τους Κινέζους να συνθηκολογήσουν και να υπογράψουν τον Ιούνιο του 1858 τη Συνθήκη του Τιεντσίν, η οποία προέβλεπε:

  • Εγκατάσταση διπλωματικών αποστολών από Βρετανία, Γαλλία, ΗΠΑ και Ρωσία στο Πεκίνο, που εκείνη την εποχή ήταν Απαγορευμένη Πόλη.
  • Άνοιγμα δέκα νέων λιμανιών για εμπορική δραστηριότητα.
  • Ελευθερία κινήσεων για τους ξένους στο εσωτερικό της χώρας.
  • Ελευθερία κινήσεων για τους χριστιανούς ιεραποστόλους.
  • Νομιμοποίηση των εισαγωγών οπίου.
  • Καταβολή μεγάλης αποζημίωσης από την Κίνα σε Βρετανία και Γαλλία.

Ο Αυτοκράτορας Φενγκ Ξιάν αρνήθηκε να επικυρώσει τη συμφωνία και οι Αγγλογάλλοι επανέλαβαν τις εχθροπραξίες το 1859. Με επικεφαλής τον Τζέιμς Μπρους, 8ο Κόμη του Έλγιν (γιο του γνωστού μας Λόρδου Έλγιν) οι Αγγλογάλλοι προήλασαν και εισήλθαν χωρίς να συναντήσουν μεγάλη αντίσταση στο Πεκίνο.

Έβαλαν φωτιά στα θερινά Ανάκτορα, προέβησαν σε λεηλασίες και ανάγκασαν τον αυτοκράτορα να υπογράψει στις 18 Οκτωβρίου 1860 τη Σύμβαση του Πεκίνου, με την οποία επικυρωνόταν η Συνθήκη του Τιεντσίν. Στη συνέχεια, οι Αγγλογάλλοι βοήθησαν τον αυτοκράτορα Τζι Τονγκ να καταστείλει την Εξέγερση του Ταϊπίγκ και να αποκαταστήσει την ενότητα της Κίνας το 1864.

Οι ταπεινωτικές ήττες των Κινέζων στους δύο Πολέμους του Οπίου, προκάλεσαν την εθνική τους αφύπνιση και συνέβαλαν μακροπρόθεσμα στην πτώση της δυναστεία των Τσινγκ το 1911 και την κατάργηση της βασιλείας. Από την εποχή εκείνη μεγάλωσε η καχυποψία των Κινέζων για τη Δύση. Αυτή η ψυχολογική κατάσταση διατηρείται άσβεστη και σήμερα στην Άπω Ανατολή.. 


 

ΑΛΛΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ:

Αλμανάκ

 

1682…. Ο Βρετανός αστρονόμος Εντμουντ Χάλεϊ παρατηρεί για πρώτη φορά τον κομήτη, ο οποίος πήρε το όνομά του.

1781…. Ιδρύεται το Λος Άντζελες από 44 Ισπανούς εποίκους.

1833…. Προσλαμβάνεται ο πρώτος εφημεριδοπώλης, ένα 10χρονο αγόρι, για τη διακίνηση της πρώτης εφημερίδας της Νέας Υόρκης «New York Sun».

1839…. Αρχίζει η πολεμική αναμέτρηση μεταξύ της Μεγάλης Βρετανίας και της Κίνας, που θα μείνει στην ιστορία ως ο Πρώτος Πόλεμος του Οπίου. Θα λήξει στις 29 Αυγούστου 1842, με την παραχώρηση του Χονγκ-Κονγκ από την Κίνα στη Μεγάλη Βρετανία.

1870…. Ιδρύεται η Τρίτη Γαλλική Δημοκρατία και ο Ναπολέων Γ΄ συνθηκολογεί στο Παρίσι.

1886…. Μετά από μάχες τριάντα χρόνων, ο ηγέτης των ινδιάνων Απάτσι, Τζερόνιμο παραδίδεται με τους τελευταίους πολεμιστές της φυλής του στον Αμερικανό στρατηγό Νέλσον Μάιλς, στο Σκέλετον Κάνιον της Αριζόνα.

1888…. Ο Τζόρτζ Ιστμαν πατεντάρει το πρώτο φωτογραφικό φιλμ και το κατοχυρώνει με το όνομα «Kodak».

1897…. Ο Αμερικανός εφευρέτης Τόμας Εντισον λαμβάνει το πιστοποιητικό ευρεσιτεχνίας για το «κινητοσκόπιο» την πρώτη κινηματογραφική κάμερα, εν μέσω αντιρρήσεων και ενστάσεων από άλλους εφευρέτες που υποστήριζαν ότι είχαν δημιουργήσει παρόμοιες μηχανές.

1923…. Οι Ιταλοί καταλαμβάνουν, μετά την Κέρκυρα, τους Παξούς και τους Αντίπαξους.

1933…. Απογειώνεται το πρώτο αεροπλάνο, που ξεπερνά τα 483 χλμ/ώρα με πιλότο τον J.R. Γουέντελ στο Γκλένβιου του Ιλινόις.

1940…. Ενώ η Αμερική διατηρεί την ουδετερότητα της, γερμανικό υποβρύχιο βάλλει κατά λάθος εναντίον του αμερικανικού πολεμικού πλοίου USS Greer, που βρισκόταν στα νερά του βόρειου Ατλαντικού, πυροδοτώντας μεγάλη ένταση στις σχέσεις των δύο χωρών.

1943…. Στη Γερμανία, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η βρετανική πολεμική αεροπορία ΡΑΦ τινάζει στον αέρα το Βερολίνο, χρησιμοποιώντας 50 τόνους εκρηκτικά το λεπτό.

1949…. Ο Πάντσο Γκονζάλες και ο Τεντ Σρέντερ παίζουν 67 παιχνίδια σε 5 σετ στον μεγαλύτερο σε διάρκεια επαγγελματικό αγώνα τένις.

1957…. Ο Έλληνας Στ. Τυπάλδος, 98, γίνεται ο γηραιότερος δήμαρχος στον κόσμο.

1958…. Τίθεται σε ισχύ στην Ελλάδα, από την Κυβέρνηση Κ. Καραμανλή ο νόμος 4000/1958 «Περί τεντιμποϊσμού», ο οποίος επιβάλλει το κούρεμα «με την ψιλή» και τη διαπόμπευση των παραβατών, προκαλώντας το κοινό αίσθημα.

1967….. Απονέμεται στη Δόρα Στράτου το βραβείο του Παγκόσμιου Θεάτρου.

1970…. Στη Χιλή, ο Σαλβαδόρ Αλιέντε γίνεται ο πρώτος σοσιαλιστής Πρόεδρος στο δυτικό κόσμο.

Σαλβαδόρ Αλιέντε, 4 Σεπτεμβρίου
Σαλβαδόρ Αλιέντε

 

1972…. Ο Αμερικανός Μαρκ Σπιτς γίνεται ο πρώτος αθλητής που κερδίζει 7 χρυσά μετάλλια σε Ολυμπιακούς Αγώνες στην κολύμβηση.

1974…. Όλοι οι πανεπιστημιακοί που συνεργάστηκαν με τη δικτατορία παραπέμπονται σε πειθαρχικά συμβούλια, στο πλαίσιο της λεγόμενης αποχουντοποίησης.

Πανεπιστήμιο-Αθήνα, 4 Σεπτεμβρίου

 

4 Σεπτεμβρίου 1978…. Ο Γεώργιος Ράλλης είναι ο πρώτος έλληνας υπουργός (Εξωτερικών) που γίνεται επίσημα δεκτός στη Σοβιετική Ένωση.

1979…. Βαθιά τομή σημειώνεται στις ελληνικές συντάξεις, καθώς με νόμο καθορίζονται στο 80% του μισθού.

1980…. Η πολωνική Κυβέρνηση έρχεται σε συμφωνία με τους απεργούς στα ναυπηγεία Γκντάνσκ γεγονός που θα οδηγήσει στην αναγνώριση της «Aλληλεγγύης» ως το πρώτο νόμιμο εργατικό σωματείο της κομμουνιστικής Πολωνίας. Ηγέτης του σωματείου είναι ένας ηλεκτρολόγος ονόματι Λεχ Βαλέσα.

1989…. Κουβανικό αεροπλάνο συντρίβεται στην Αβάνα, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν και 126 επιβαίνοντες.

1991…. Στις Φιλιππίνες, 125 χιλιάδες κάτοικοι των περιοχών που επλήγησαν από την έκρηξη του ηφαιστείου Πινατούμπο παραμένουν σε προσφυγικούς καταυλισμούς.

1992…. Στην Κύπρο, αρχαιολόγοι ανακαλύπτουν ότι μεγάλο μέρος της Λεμεσού βρίσκεται πάνω σε αρχαίο συνοικισμό της περιόδου 2500-1700 π.Χ.

1994…. Στην Ουκρανία 24 είναι οι νεκροί από έκρηξη σε ορυχείο.

1998…. Προβάλλεται για πρώτη φορά από την αγγλική τηλεόραση το τηλεπαιχνίδι γνώσεων «Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος;»

….Ιδρύεται η Google από τους Λάρι Πέιτζ και Σεργκέι Μπριν, φοιτητές του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ στις ΗΠΑ.

2004…. Ψυχρολουσία για την εθνική ομάδα ποδοσφαίρου. Στον πρώτο της αγώνα μετά την κατάκτηση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος χάνει στα Τίρανα από την Αλβανία με 2-1, σε αγώνα για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Επεισόδια σε Τίρανα και Ελλάδα, με ένα νεκρό Αλβανό στη Ζάκυνθο.

Επεισόδια-Αλβανοι 2004, 4 Σεπτεμβρίου

 

2012…. Η Πωλίν Μαρουά μετά τις γενικές εκλογές του Σεπτεμβρίου, γίνεται η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός του Κεμπέκ.

2013…. «Ο Τσαϊκόφσκι ήταν ομοφυλόφιλος, αλλά τον αγαπάμε» δηλώνει ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, επιχειρώντας να διασκεδάσει τις εντυπώσεις για την αμφιλεγόμενη, σταλινικού τύπου νομοθεσία, που στοχοποιεί τους ομοφυλόφιλους.

Βλαντιμίρ Πούτιν, 4 Σεπτεμβρίου
Βλαντιμίρ Πούτιν

Γεννήσεις σαν σήμερα

 

Σαν σήμερα 4 Σεπτεμβρίου 1768 γεννήθηκε ο Φρανσουά Ρενέ Ντε Σατομπριάν, πιο γνωστός στην Ελλάδα ως Σατωβριάνδος, Γάλλος συγγραφέας, πολιτικός, διπλωμάτης και φιλέλληνας. Προς τιμήν του, στην Αθήνα υπάρχει η οδός Σατωβριάνδου.

Φρανσουά Ρενέ Ντε Σατομπριάν, 4 Σεπτεμβρίου
Φρανσουά Ρενέ Ντε Σατομπριάν

 

Το 1824 γεννήθηκε ο Άντον Μπρούκνερ, Αυστριακός συνθέτης, που διακρίθηκε κυρίως για τις συμφωνίες του.

Την ίδια μέρα το 1905 γεννήθηκε η Μαίρη Ρενό, Αγγλίδα συγγραφέας, γνωστή και στη χώρα μας από τα μυθιστορήματά της που έχουν ως θέμα την αρχαία Ελλάδα.

 


Θάνατοι σαν σήμερα

 

Σαν σήμερα το 1821 έφυγε από την ζωή ο Παναγιώτης Καρατζάς, αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης, που δολοφονήθηκε κοντά στην Πάτρα από ελληνικό χέρι.

Την ίδια μέρα το 2003 πέθανε ο Ευάγγελος Γιαννόπουλος, δικηγόρος και πολιτικός του ΠΑΣΟΚ.

Το 2005 πέθανε ο Νίκων Αρκουδέας, αρχηγός της ΕΛΑΣ (1986-1988), ο πιο αναγνωρίσιμος αστυνομικός της Μεταπολίτευσης. («Αλλαγή δεν γίνεται χωρίς τον Αρκουδέα, αυτός δεν είναι μπάτσος, είναι μια ιδέα» τραγουδούσαν οι αναρχικοί)

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close