ΙΣΤΟΡΙΑ

28 Αυγούστου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο – Ο Παύλος Μελάς αρχίζει τον αγώνα του κατά των κομιτατζήδων

28 Αυγούστου 1904: Ο Παύλος Μελάς αρχίζει τον αγώνα του κατά των κομιτατζήδων της Δυτικής Μακεδονίας.


 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)


 

«…Ἀναλαμβάνω αὐτόν τὸν ἀγῶνα μὲ ὅλην μου τὴν ψυχὴν καὶ μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸν ἀναλάβω. Εἶχα καὶ ἔχω τὴν ἀκράδαντον πεποίθησιν, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐργασθῶμεν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ νὰ σώσωμεν πολλὰ πράγματα. Ἔχων δὲ τὴν πεποίθησιν ταύτην, ἔχω καὶ ὑπέρτατον καθῆκον νὰ θυσιάσῳ τὸ πᾶν ὅπως πείσω καὶ Κυβέρνησιν καὶ Κοινὴν Γνώμην περὶ τούτου. . .»

Ο Παύλος Μελάς γεννήθηκε στις 29 Μαρτίου του 1870 στη Μασσαλία, όπου ο πατέρας του Μιχαήλ Μελάς (1833-1897) δραστηριοποιούταν ως έμπορος. Το 1886 εισήλθε στη Σχολή Ευελπίδων και εξήλθε ως ανθυπολοχαγός του Πυροβολικού στις 8 Αυγούστου του 1891. Τον επόμενο χρόνο νυμφεύτηκε τη Ναταλία Δραγούμη (1872-1973), κόρη του τραπεζίτη και πολιτικού Στέφανου Δραγούμη, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά, τον στρατιωτικό Μιχαήλ Μελά (1894-1950) και τη χημικό Ζωή Μελά – Ιωαννίδη (1898-1996).

Υπήρξε δραστήριο μέλος της Εθνικής Εταιρείας, μιας μυστικής οργάνωσης, που είχε ως σκοπό την αναζωπύρωση του εθνικού φρονήματος και την απελευθέρωση των υπόδουλων Ελλήνων με κάθε θυσία, και έπαιξε αρνητικό ρόλο στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897.

Με την έκρηξη του πολέμου μάχεται στα μέτωπα της Θεσσαλίας, ως διοικητής ουλαμού της 2ης Πεδινής Πυροβολαρχίας. Είναι αισιόδοξος για την έκβασή του, ώστε γράφει στους γονείς του: «…Αν ο θεός μας βοηθήση ολίγον, σύντομα θα λάβετε γράμμα μου από την Θεσσαλονίκην. ΄Ώστε θάρρος, αγαπητοί μου γονείς, θάρρος και πεποίθησιν· διότι και αν φέρη ο διάβολος, να νικηθώμεν, θα νικηθώμεν παλικαρίσια…». Δέκα μέρες αργότερα, η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί τον απογοητεύει και τον αηδιάζει. «Οι ηλίθιοι που φωνάζουν εναντίον του (εννοεί τον διάδοχο Κωνσταντίνο) έπρεπε να είναι εις την Λάρισσαν την επαύριο, της ατίμου, ατίμου, ατίμου φυγής μας, δια να ιδούν την κατάστασιν του στρατού και ν’ αντιληφθούν αν ήτο δυνατόν να κάμη μαζί του ένα βήμα προς τα εμπρός…» γράφει εκ νέου στους γονείς του.

Στις αρχές του 20ου αιώνα τον απασχολεί έντονα η κατάσταση στην τουρκοκρατούμενη Μακεδονία και τον ανησυχεί η δράση των κομιτατζήδων, που επιδιώκουν την προσάρτηση της Μακεδονίας στη Βουλγαρία. Τον επηρεάζει έντονα ο Μακεδόνας πεθερός του Στέφανος Δραγούμης, ενώ έχει πληροφόρηση από πρώτο χέρι από τον αδελφό της γυναίκας του Ίωνα Δραγούμη, που υπηρετεί ως υποπρόξενος στο Μοναστήρι (σημερινή Μπίτολα ΠΓΔΜ).

Τον Φεβρουάριο του 1904, μαζί με άλλους τρεις αξιωματικούς, τους λογαχούς Αλέξανδρο Κοντούλη και Αναστάσιο Παπούλα και τον ανθυπολοχαγό Γεώργιο Κολοκοτρώνη, συμμετέχει σε μυστική αποστολή στη Μακεδονία με το ψευδώνυμο Μίκης Ζέζας (Μίκης, από το όνομα του γιου του Μιχαήλ, που τον φωνάζουν χαϊδευτικά Μίκη και Ζέζας, από το όνομα της κόρης του Ζωής, που τη φωνάζουν χαϊδευτικά Ζέζα), κατόπιν εντολής της κυβέρνησης Θεοτόκη.

Η ομάδα των τεσσάρων αξιωματικών, συνοδευόμενη από μακεδόνες αγωνιστές, δραστηριοποιήθηκε στη δυτική Μακεδονία, αλλά οι κινήσεις της έγιναν αντιληπτές από τους Τούρκους, οι οποίοι ζήτησαν από την ελληνική κυβέρνηση την ανάκλησή τους. Έτσι, ο Μελάς μαζί με τους τρεις άλλους αξιωματικούς επέστρεψαν στην Αθήνα στις 29 Μαρτίου.

Τον Ιούλιο, ενώ υπηρετούσε στη Σχολή Ευελπίδων, ζήτησε 20ήμερη άδεια και έκανε ένα δεύτερο ταξίδι στη Μακεδονία. Στο πλαστό διαβατήριό του αναγραφόταν το όνομα Πέτρος Δέδες και ως επάγγελμα δήλωνε ζωέμπορος. Μόλις έφθασε στην Κοζάνη συναντήθηκε με το ντόπιο ελληνικό στοιχείο και αποφασίστηκε η συγκρότηση ενόπλων σωμάτων με τη στρατολόγηση ανδρών από τις γύρω περιοχές και η ανάληψη άμεσης δράσης στη Δυτική Μακεδονία. Επέστρεψε στην Αθήνα στις 3 Αυγούστου γεμάτος αισιοδοξία για την έκβαση του Αγώνα.

Μετά από 15 ημέρες ζήτησε κι έλαβε τετράμηνη άδεια από το στράτευμα για να αναλάβει επίσημα την αρχηγία του Μακεδονικού Αγώνα στην περιοχή της Καστοριάς και του Μοναστηρίου, κατόπιν υπόδειξης του Μακεδονικού Κομιτάτου. Λίγο πριν από την αναχώρησή του εξομολογείτο στη γυναίκα του: «…Αισθάνομαι πολύ, ο δυστυχής, την ευτυχίαν που αφήνω· αισθάνομαι ότι μ’ όλον τον ανήσυχον και νευρικόν χαρακτήραν μου ο βίος ο οποίος μου αρμόζει περισσότερον είναι ο ήσυχος και ο οικογενειακός. Αλλ’ από τινος δεν ηξεύρω τι έπαθα· έγινα όργανον δυνάμεως πολύ μεγάλης, ως φαίνεται, αφού έχει την ισχύν να κατασιγάση όλα τ’ αλλα αισθήματά μου και να με ωθή διαρκώς προς την Μακεδονίαν». Και από τη Λάρισα συμπλήρωνε με νέο γράμμα προς την σύζυγό του, ωσάν να προαισθανόταν το τέλος του: «…Αναλαμβάνω αυτόν τον αγώνα με όλη μου την ψυχήν και με την ιδέαν, ότι είμαι υποχρεωμένος να τον αναλάβω. Είχα και εγώ την ακράδαντον πεποίθησιν, ότι δυνάμεθα να εργασθώμεν εν Μακεδονία και να σώσωμεν πολλά πράγματα. Έχων δε την πεποίθησιν ταύτην, έχω και υπέρτατον καθήκον να θυσιάσω το παν όπως πείσω την Κυβέρνησιν και την κοινήν γνώμην περί τούτου…».

Στις 28 Αυγούστου ο Καπετάν Μίκης Ζέζας διέβη τα σύνορα, συνοδευόμενος από αρκετούς Μακεδόνες, Λάκωνες και Κρήτες, και στα μέσα Σεπτεμβρίου στρατοπέδευσε στην περιοχή της Καστοριάς. Στις 13 Οκτωβρίου του 1904 εισήλθε στο χωριό Στάτιστα για να αναπαυτεί αυτός και οι άνδρες του. Όμως, ο Βούλγαρος αρχικομιτατζής Μήτρος Βλάχος, προκειμένου να τον βγάλει από τη μέση, ειδοποίησε τις οθωμανικές αρχές. Επί τόπου κατέφθασε ισχυρό στρατιωτικό απόσπασμα, αποτελούμενο από 150 άνδρες και στη συμπλοκή που ακολούθησε, ο Παύλος Μελάς τραυματίστηκε σοβαρά στην οσφυϊκή χώρα και μετά από μισή ώρα άφησε την τελευταία του πνοή.

Το κεφάλι του αποκόπηκε από τους συμπολεμιστές του και τάφηκε στο ναό της Αγίας Παρασκευής στο Πισοδέρι. Το σώμα του παραδόθηκε από τις οθωμανικές αρχές στον μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανό (Καραβαγγέλη) και τάφηκε στον βυζαντινό ναό των Ταξιαρχών στην Καστοριά, όπου αναπαύεται και η κάρά του από το 1950. Στον ίδιο ναό έχει ταφεί και η σύζυγός του Ναταλία, κατ’ επιθυμίαν της.

Ο θάνατος του Παύλου Μελά έγινε γνωστός στην Αθήνα στις 18 Οκτωβρίου και συγκλόνισε την κοινή γνώμη, λόγω του ακέραιου και αγνού χαρακτήρα του ανδρός, αλλά και του γνωστού ονόματος της οικογένειάς του, που είχε μεγάλους δεσμούς με τη Μακεδονία και την κοινωνία των Αθηνών. Η θυσία του σηματοδότησε την ουσιαστική έναρξη του Μακεδονικού Αγώνα, που κορυφώθηκε με τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-1913


 

ΑΛΛΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ:

Αλμανάκ

 

1565…. Ιδρύεται η Σεντ Ογκουστίν στη Φλόριντα των ΗΠΑ. Πρόκειται για τον παλαιότερο ευρωπαϊκό οικισμό στις ΗΠΑ.

1826…. Η Μάχη του Πολυαράβου. Οι οπλαρχηγοί της Μάνης νικούν τον κύριο όγκο των δυνάμεων του Ιμπραήμ. Έτσι, η Μάνη δεν υποκύπτει πλέον στον Ιμπραήμ και μένει ελεύθερη μέχρι τέλους.

1833…. Κατάργηση της δουλείας σε ολόκληρη την επικράτεια της Βρετανικής Αυτοκρατορίας.

1845…. Το επιστημονικό περιοδικό Scientific American εκδίδει το πρώτο του τεύχος.

1879…. Οι Βρετανοί συλλαμβάνουν τον τελευταίο βασιλιά των Ζουλού, Κετσουάγιο.

1884…. Λαμβάνεται η πρώτη γνωστή φωτογραφία τυφώνα.

1898…. Ο Κάλεμπ Μπράνταμ μετονομάζει το ανθρακούχο αναψυκτικό του από Brad’s Drink σε Pepsi-Cola.

pepsi, 28 Αυγούστου

 

28 Αυγούστου 1904…. Ο Παύλος Μελάς αρχίζει τον αγώνα του κατά των κομιτατζήδων της Δυτικής Μακεδονίας.

1913… Η βασίλισσα της Ολλανδίας Βιλελμίνα ανοίγει το Παλάτι της Ειρήνης, τον πρόδρομο του Διεθνούς Δικαστηρίου, στη Χάγη. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα παλάτι της βασιλικής οικογένειας που η 19χρονη βασίλισσα το προσέφερε στα έθνη για να διευθετούν ειρηνικά τις διαφορές τους.

1917…. Συλλαμβάνονται δέκα σουφραζέτες επειδή είχαν πολιορκήσει το Λευκό Οίκο.

1922…. Οι Τούρκοι ανακαταλαμβάνουν τη Σμύρνη και επιδίδονται στην εξόντωση του Ελληνικού στοιχείου. Ο Χρυσόστομος Σμύρνης, ο τελευταίος μητροπολίτης Σμύρνης, βρήκε μαρτυρικό θάνατο, κατακρεουργήθηκε από φανατισμένο όχλο κατά την ανακατάληψη της πόλης από τους Τούρκους τον Αύγουστο του 1922.

1937…. Η Toyota Motors γίνεται ανεξάρτητη εταιρεία.

1944…. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου απελευθερώνονται η Μασσαλία και η Τουλόν.

1963…. Κατά τη διάρκεια μιας πορείας διαμαρτυρίας 200.000 ατόμων για τις φυλετικές διακρίσεις στη Ουάσινγκτον, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ βγάζει τον περίφημο λόγο του με τη φράση «Έχω ένα όνειρο…».

Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, 28 Αυγούστου
Μάρτιν Λούθερ Κινγκ

 

1969…. Εγκαινιάζονται τα Ναυπηγεία Ελευσίνας.

1970…. Τίθεται σε λειτουργία τηλεόραση του ΟΤΕ μέσα στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

1981…. Θεμελιώνεται στον Πειραιά το νέο δικαστικό μέγαρο.

1982…. Πλοία της Greenpeace εμποδίζουν την πόντιση πυρηνικών αποβλήτων στην Ισπανία.

1987…. Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ύστερα από πρόταση του Υπουργού Εξωτερικών Κάρολου Παπούλια, αίρεται η εμπόλεμη κατάσταση της Ελλάδας με την Αλβανία.

Κάρολος Παπούλιας, 28 Αυγούστου
Κάρολος Παπούλιας

 

1989…. Καίγονται οι φάκελοι των πολιτικών φρονημάτων με κυβερνητική απόφαση.

1993…. 76 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από πτώση αεροπλάνου στο Τατζικιστάν. Την ίδια εποχή ένα φράγμα σπάει στην Κινγκχάι της Κίνας με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 223 άνθρωπου ενώ στην Βοσνία, οι Κροάτες ανακηρύσσουν επίσημα τη σύσταση της δημοκρατίας τους.

1994…. Γίνεται η πρώτη παρέλαση ομοφυλοφίλων στην Ιαπωνία.

1994…. Παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, κι άλλων εκπροσώπων της Ορθοδοξίας και του Βατικανού, γιορτάζεται στη Χάλκη των Πριγκιποννήσων η επέτειος των 150 χρόνων από την ίδρυση της ομώνυμης Θεολογικής Σχολής.

1995…. Ένας όλμος πέφτει στην αγορά του Σαράγεβο και σκοτώνει 38 ανθρώπους. Ήταν η αφορμή για τους νατοϊκούς βομβαρδισμούς εναντίον των Σερβοβοσνίων, καθώς θεωρήθηκαν υπεύθυνοι. Αργότερα μίλησαν για προβοκάτσια.

 Αγορά του Σαράγεβο - Όλμος, 28 Αυγούστου

 

1996…. Ο πρίγκιπας Κάρολος της Βρετανίας και η πριγκίπισσα Νταϊάνα παίρνουν διαζύγιο.

…. Στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ, εγκρίνεται νόμος για το χημικό ευνουχισμό των καθ’ υποτροπή παιδεραστών.

1998…. Στο Πακιστάν εγκαθιδρύεται ένα νέο νομικό σύστημα που βασίζεται στο Κοράνι.

1999…. Δύο νεκροί και πάνω από 200 τραυματίες, ανάμεσά τους 31 αστυνομικοί, είναι ο τραγικός απολογισμός σοβαρών επεισοδίων που σημειώνονται στο Μπανγκλαντές μετά την λήξη ποδοσφαιρικού αγώνα. Την ίδια εποχή η η Μιρέλλα Μανιάνι κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στον ακοντισμό με 67.09 στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου της Σεβίλλης.

1999…. Η Μιρέλλα Μανιάνι κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στον ακοντισμό με 67.09 στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου της Σεβίλλης.


 

ΓΕΝΝΗΣΕΙΣ

Σαν σήμερα 28 Αυγούστου 1749 γεννήθηκε ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ Φον Γκέτε, γνωστός στην Ελλάδα και ως Ιωάννης Γείθιος, Γερμανός φιλόσοφος και συγγραφέας. («Φάουστ»)

Λέων Τολστόι, 28 Αυγούστου
Λέων Τολστόι

Την ίδια μέρα το 1828 γεννήθηκε ο Λέων Τολστόι, Ρώσος συγγραφέας. («Πόλεμος και Ειρήνη», «Άννα Καρένινα»)

Το 1957 γεννήθηκε ο Άι Γουεϊγουέι, Κινέζος γλύπτης και ακτιβιστής.


ΘΑΝΑΤΟΙ

Σαν σήμερα το 1968 πέθανε ο Δημήτρης Πικιώνης, αρχιτέκτονας. Μεταξύ των έργων του, η μελέτη της διαμόρφωσης του χώρου στην Ακρόπολη και στου Φιλοπάππου.

Το 1991 έφυγε από την ζωή ο Αλέκος Σακελλάριος, θεατρικός συγγραφέας, σκηνοθέτης και δημοσιογράφος.

Την ίδια μέρα το 2011 πέθανε ο Λεωνίδας Κύρκος, πολιτικός, ιστορικός ηγέτης της ανανεωτικής αριστεράς.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close