ΙΣΤΟΡΙΑ

1 Ιουλίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο – Μάχη του Σομ. Η πιο αιματηρή μάχη στην ιστορία της ανθρωπότητας

1916: Αρχίζει η μάχη του Σομ, η οποία εξελίσσεται στην πλέον αιματηρή αναμέτρηση του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου αλλά και της ανθρώπινης ιστορίας. Η μάχη διήρκεσε μέχρι τον Νοέμβριο του ίδιου έτους και οι απώλειες εκατέρωθεν ξεπέρασαν το 1 εκατομμύριο!

 

 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα, με βίντεο και φωτό)


 

Η πιο αιματηρή μάχη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και στην ιστορία της ανθρωπότητας, μαζί με αυτή του Βέρντεν, ήταν η Μάχη του Σομ που διεξήχθη το 1916

 

Η μάχη ξεκίνησε την 1η Ιουλίου 1916 και έληξε στις 18 Νοεμβρίου του ίδιου έτους μετρώντας περισσότερα από ένα εκατομμύριο θύματα μέσα σε τέσσερις μήνες. Οι συγκλονιστικές μαρτυρίες των στρατιωτών περιέχονται στο βιβλίο του Richard Van Emden με τίτλο: The Somme: The Epic Battle In The Soldiers’ Own Words And Photographs (Σομ: Η Επική Μάχη όπως την περιγράφουν με τα δικά τους λόγια και φωτογραφίες οι στρατιώτες που την έζησαν).

Ένας από τους στόχους της μάχης ήταν οι Βρετανοί να αποσπάσουν τις γερμανικές δυνάμεις από τη μάχη του Βερντέν. Τα σχέδια για την κοινή επίθεση είχαν μόλις αρχίσει να παίρνουν μορφή, όταν στις 21 Φεβρουαρίου 1916 εκδηλώθηκε η επίθεση των Γερμανών στο Βερντέν. Οι Γάλλοι που αναγκάστηκαν να υπερασπιστούν το Βερντέν δεν μπόρεσαν να συμμετάσχουν στη μάχη του Σομ. Έτσι, το βάρος της σύγκρουσης έπεσε στους Βρετανούς.

Στο τέλος της αναμέτρησης, οι απώλειες στο Σομ ήταν μεγαλύτερες από εκείνες του Βερντέν. Την πρώτη ημέρα της μάχης, την 1η Ιουλίου, τουλάχιστον 20.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Επρόκειτο για την πιο αιματηρή μάχη που έδωσαν οι Βρετανοί.

Η προβολή της προπαγανδιστικής ταινίας «The Battle of the Somme» (Η Μάχη του Σομ), η οποία περιείχε αυθεντικές σκηνές γυρισμένες τις πρώτες ημέρες στο πεδίο της μάχης, προκάλεσε σοκ στους Βρετανούς. Ακόμη και σήμερα οι σκηνές που αποτυπώνουν τις συνθήκες διαβίωσης μέσα στα χαρακώματα, τις μάχες, τους τραυματίες και τα θύματα προκαλούν αίσθημα απόγνωσης.

Όπως και στο Βέρντεν, της μάχης ακολούθησε σφυροκόπημα του πυροβολικού. Ένα συνεχές σφυροκόπημα για πέντε ημέρες και νύχτες όπου έπεσαν τουλάχιστον 1,7 εκατομμύρια βλήματα. Έπειτα άρχισαν οι μάχες.

Η μάχη ξεκίνησε την 1η Ιουλίου 1916 και έληξε στις 18 Νοεμβρίου του ίδιου έτους μετρώντας περισσότερα από ένα εκατομμύριο θύματα μέσα σε τέσσερις μήνες. Wikimedia Commons

Το βασικό χαρακτηριστικό του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου ήταν οι μάχες των χαρακωμάτων. Επρόκειτο για μια μέθοδο που είχε σκοπό την προστασία απέναντι στην ευρεία χρήση των πολυβόλων και του πυροβολικού.

Οι συνθήκες ήταν άθλιες, τεράστιοι αρουραίοι επιτίθεντο στους στρατιώτες και έτρωγαν τα αυτιά ή τα μάτια τους όσο εκείνοι προσπαθούσαν να κοιμηθούν. Ψείρες, μολύνσεις και αρρώστιες ήταν επίσης οι εχθροί των στρατιωτών. 

Στη Μάχη του Σομ τα πυροβόλα θέριζαν κυριολεκτικά, όπως προκύπτει από τις συγκλονιστικές μαρτυρίες των στρατιωτών που πολέμησαν. H τεχνολογική υπεροχή της γερμανικής οπλοβιομηχανίας στον τομέα των πολυβόλων, με τα Maschinengewehr 08 (400 βολές/λεπτό και μέγιστο βεληνεκές 3.900 μέτρα) και Bergmann MP18, έδωσε το αμυντικό πλεονέκτημα.
Eπίσης, χρησιμοποιήθηκαν χημικές βόμβες με δηλητηριώδη αέρια. Για πρώτη φορά τα άρματα μάχης εμφανίστηκαν στο πεδίο της μάχης από τους Βρετανούς.

Οι βομβαρδισμοί, η βροχή, η λάσπη είχαν δημιουργήσει ένα περιβάλλον εφιαλτικό, μια κόλαση. Οι στρατιώτες, στην προσπάθειά τους να σκαρφαλώσουν σε υψώματα για να βγουν από τα χαρακώματα και τους κρατήρες που άνοιγαν οι οβίδες, διαμελίζονταν από τις σφαίρες των πυροβόλων. Αιμόφυρτοι και αποπροσανατολισμένοι έπρεπε μόνο να προχωρούν μπροστά. Όποιος οπισθοχωρούσε εκτελείτο από τους αξιωματικούς επί τόπου.

Οι στρατιώτες έπρεπε συνεχώς να σκαρφαλώνουν σε μικρά υψώματα και να ξεπερνούν τους κρατήρες και τα χαρακώματα. Στην προσπάθειά τους να αναρριχηθούν, έπεφταν πάνω στα γερμανικά πολυβόλα που τους θέριζαν από παντού. Oι Bρετανοί περιέγραψαν αργότερα ανατριχιαστικές σκηνές, όπου αιμορραγούσαν και εντελώς χαμένοι έπεφταν πάνω στα πτώματα για να καλυφθούν.

Στις 13 Νοεμβρίου 1916 οι Βρετανοί είχαν καταλάβει τις πόλεις Beaumont, Hamel και Beaucourt, ενώ πέντε ημέρες αργότερα Γάλλοι και Βρετανοί αποφάσισαν να τερματίσουν την επίθεση.

Έως σήμερα παραμένει αμφίβολο κατά πόσον η επίθεση στον ποταμό Σομ ήταν επιτυχής. Το Δυτικό Μέτωπο δεν κατέρρευσε. Το συμμαχικό μέτωπο μέσα σε τέσσερις μήνες είχε προωθηθεί περίπου 9,7 χιλιόμετρα σε ένα μέτωπο 25 χιλιομέτρων με κόστος σε ανθρώπινες ζωές 419.000 Βρετανούς και 202.567 Γάλλους, ενώ από την πλευρά των Γερμανών οι απώλειες έφτασαν τους 465.181.

Οι συνθήκες ήταν άθλιες, τεράστιοι αρουραίοι επιτίθεντο στους στρατιώτες και έτρωγαν τα αυτιά ή τα μάτια τους όσο εκείνοι προσπαθούσαν να κοιμηθούν. Ψείρες, μολύνσεις και αρρώστιες ήταν επίσης οι εχθροί των στρατιωτών. Wikipedia

Έως το 1930, η κυρίαρχη άποψη στη βρετανική πλευρά ήταν πως επρόκειτο για μια πολύ δύσκολη νίκη που επιτεύχθηκε ενάντια σε έναν γενναίο και έμπειρο αντίπαλο. Αργότερα, ο Ουίνστον Τσώρτσιλ διαφώνησε με τη στρατηγική που ακολουθήθηκε, ενώ ο Λόιντ Τζορτ, όταν ήταν πρωθυπουργός, στα απομνημονεύματά του άσκησε δριμεία κριτική για αυτόν τον πόλεμο φθοράς.

Όσο περνούσαν τα χρόνια τόσο καθιερωνόταν η ιδέα πως επρόκειτο για έναν μάταιο αιματηρό πόλεμο που διεξήχθη μέσα στη λάσπη. Οι αρχηγοί του στρατού και από τα δύο μέρη έχουν δεχθεί κριτική για τις συγκλονιστικές απώλειες ανθρώπινων ζωών και για την αποτυχία να επιτύχουν την κατάκτηση των εδαφών για τα οποία πολεμούσαν.

Ο Τσώρτσιλ παραδέχθηκε πως η μάχη βοήθησε στον τερματισμό του άλλου μετώπου στο Βέρντεν, ωστόσο είχε σαν αποτέλεσμα την αποδυνάμωση του βρετανικού στρατού.

Όπως και να έχει, είναι κοινώς αποδεκτό ότι η Μάχη του Σομ ήταν η αρχή των σύγχρονων στρατών και οπλικών συστημάτων, καθώς και των μαχών που ακολούθησαν.

Στιγμές από το μέτωπο

Συγκλονιστικές είναι οι μαρτυρίες στρατιωτών τις οποίες έχει συμπεριλάβει στο βιβλίο του ο Richard Van Emden και έχει αναδημοσιεύσει η Daily Mail. Ενδεικτικά παρατίθενται ορισμένες από αυτές.

Γράφει στο ημερολόγιό του ένας στρατιώτης: «Ακούγαμε τις σφαίρες να σφυρίζουν δίπλα μας… Ο υπολοχαγός Hirst ήταν κοντά μου, σχεδόν τον άγγιζα, ήταν νιόπαντρος και ωραίος τύπος όμως την πρώτη ημέρα της μάχης αποκεφαλίστηκε από τις σφαίρες των Γερμανών».

Όπως και στο Βέρντεν, της μάχης ακολούθησε σφυροκόπημα του πυροβολικού. Ένα συνεχές σφυροκόπημα για πέντε ημέρες και νύχτες όπου έπεσαν τουλάχιστον 1,7 εκατομμύρια βλήματα. Έπειτα άρχισαν οι μάχες. Wikipedia

Ένας άλλος, ο στρατιώτης Lindley, γράφει: «Ήμουν στο πρώτο κύμα της επίθεσης, δεν υπήρχαν επευφημίες απλά τρέχαμε μπροστά, δεν είχαμε ιδέα, δεν μπορούσαμε να σκεφτούμε, ο θόρυβος μας είχε αποπροσανατολίσει, όλοι μας ήμασταν σε μια σύγχυση…προχωρούσαμε όπως μπορούσαμε και όποιος τολμούσε να γυρίσει πίσω τον εκτελούσαν επιτόπου».

«Καθώς ήμουν πεσμένος στο έδαφος εκεί στο πουθενά ένας αξιωματικός με το πιστόλι στο χέρι μας φώναξε: «ελάτε, ελάτε, πάμε, δεν πρόλαβε να κάνει δύο βήματα πριν απογειωθεί στον αέρα τον είχαν γαζώσει τα γερμανικά πυροβόλα».

«Οι σφαίρες ήταν σαν ένα σμήνος από μέλισσες, σχεδόν τις ένιωθες, διαπερνούσαν τα ρούχα… άλλες φορές βλέπαμε χέρια ή πόδια στον αέρα».

Κάποιος άλλος περιγράφει πως ήταν η ζωή στα χαρακώματα: « Τα γαλλικά χαρακώματα δεν ήταν τόσο καλά, κατέρρεαν και πλημμύριζαν και όταν έκανε κρύο πάγωναν».

«Τα χαρακώματα ήταν γεμάτα με αρουραίους, καφέ αρουραίοι με άσπρες κοιλιές σαν νεαρές γάτες, καλοθρεμένοι, αδίστακτοι και βίαιοι».

«Προσπάθησα να χτυπήσω τον ελεύθερο σκοπευτή και σήκωσα το κεφάλι μου τότε άκουσα ένα ηχηρό κρακ το κράνος μου εκτοξεύθηκε από το κεφάλι μου και ένιωσα ένα πόνο στο λαιμό. Έπεσα και έμεινα για ώρες στο έδαφος με ένα απίστευτο βουητό μέσα στα αυτιά μου δεν ήξερα εάν είχα χάσει το μισό μου κρανίο…».

«Ήμουν μέσα σε ένα κρατήρα για μέρες τα πτώματα είχαν αρχίσει να μαυρίζουν…».

«Πιάσαμε κάποιους γερμανούς αιχμαλώτους. Ένας νεαρός στρατιώτης με τα χέρια ψηλά φώναζε “έλεος, έλεος”, τον πυροβόλησαν αμέσως και έπεσε σαν άδειο σακί».

Είναι κοινώς αποδεκτό ότι η Μάχη του Σομ ήταν η αρχή των σύγχρονων στρατών και οπλικών συστημάτων, καθώς και των μαχών που ακολούθησαν.Wikimedia Commons

«Ο λοχίας Leach εκείνη την ημέρα απασφάλιζε μια βόμβα όταν η περόνη ασφαλείας γλίστρησε προκειμένου να σώσει τους στρατιώτες που βρίσκονταν στον ίδιο χώρο μαζί του τους είπε να πέσουν στο έδαφος και να καλυφθούν και αυτός βγήκε έξω για να την πετάξει κάπου, είχε λιγότερο από τέσσερα δευτερόλεπτα και τότε είδε εμένα με τον συμπολεμιστή μου να εμφανίζονται κοντά του. Γύρισε την πλάτη του έτρεξε στον τοίχο και περίμενε να εκραγεί για να μας προστατεύσει. Τον είδαμε με κομμένα χέρια μέσα σε μια λίμνη αίματος. Τι κουράγιο και αυτοθυσία. Ήταν μόλις 22 ετών».

(Με πληροφορίες από Wikipedia, daily mail, militaryhistory.gr)

 

Αλλα γεγονότα ..

Αλμανάκ

 

1828: Αρχίζει η λειτουργία της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων, με την επωνυμία «Λόχος Ευελπίδων», Διοικητή τον Ιταλό Λοχαγό Σαλτάλι και ανώτερο επόπτη τον Βαυαρό Συνταγματάρχη Έιδεκ. Το διάταγμα της ίδρυσής της υπεγράφη αργότερα, στις 21 Δεκεμβρίου 1828. «Άρχεσθαι μαθών άρχειν επιστήσει» το μότο της σχολής.

 

1858: O Κάρολος Δαρβίνος και ο Άλφρεντ Ράσελ Γουάλας παρουσιάζουν τις θεωρίες τους στα την εξέλιξη των ειδών στη Linnean Society του Λονδίνου.

1863: Αμερικανικός εμφύλιος: αρχίζει η μάχη του Γκέτισμπεργκ.

1913: Υπογράφεται στο Χατζή Μπεϊλίκ η συνθήκη ανακωχής μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας για τον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο.

1914: Ο αμερικανός Τζον Μούντι ιδρύει τον οίκο πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s.

 

1916: Αρχίζει η μάχη του Σομ, η οποία εξελίσσεται σε μία από τις πλέον αιματηρές αναμετρήσεις του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η μάχη διήρκεσε μέχρι τον Νοέμβριο του ίδιου έτους και οι απώλειες εκατέρωθεν ξεπέρασαν το 1 εκατομμύριο!

1924: Ο Άντι Ντάσλερ και ο αδελφός του Ρούντολφ ιδρύουν εταιρία κατασκευής αθλητικών παπουτσιών. Τον Απρίλιο του 1948 τα δύο αδέλφια θα χωρίσουν… Ο Άντι θα ιδρύσει την Adidas και ο Ρούντολφ την Puma.

 

1932: Δύο μήνες μετά τη χρεωκοπία της χώρας μας διοργανώνεται συλλαλητήριο στο Πεδίον του Άρεως ενάντια στις αυξήσεις των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος και του νερού. Η Χωροφυλακή επιτίθεται στους συγκεντρωμένους και αρχίζουν συγκρούσεις που επεκτείνονται σε όλη τη γύρω περιοχή.

 

1933: Οι γερμανικές επιχειρήσεις υποχρεώνονται να καταβάλλουν ένα συγκεκριμένο ποσοστό των κερδών τους στο εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα, βάσει του Gleichschaltung, του συστήματος απολυταρχικού ελέγχου που επέβαλαν οι Ναζί σε όλους τους τομείς της κοινωνίας και του εμπορίου.

1944: Αρχίζει η Σύνοδος του Μπρέτον Γουντς, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, για τη χάραξη της μεταπολεμικής παγκόσμιας οικονομικής τάξης. Θα αποφασιστεί η σύσταση δύο νέων οργανισμών: του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Το δολάριο θα αντικαταστήσει τον χρυσό ως μέσο των διεθνών συναλλαγών.

 

1960: Η Σομαλία αποκτά την ανεξαρτησία της.

1962: Η Ρουάντα και το Μπουρούντι γίνονται ανεξάρτητα κράτη.

1967: Αρχίζει τη λειτουργία της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν), που αποτελεί την «κυβέρνηση» της ΕΟΚ (νυν Ε.Ε.).

 

1972: Αρχίζει στο Ρέυκιαβικ της Ισλανδίας η περίφημη σκακιστική αναμέτρηση μεταξύ του παγκόσμιου πρωταθλητή, Σοβιετικού Μπόρις Σπάσκι, και του Αμερικανού διεκδικητή Μπόμπι Φίσερ.

1991: Διαλύεται επίσημα το Σύμφωνο της Βαρσοβίας.

2004: Η Εθνική Ελλάδος πλησιάζει ακόμη πιο κοντά στο απόλυτο όνειρο: την κατάκτηση του Euro 2004. Η Εθνική μας, νικά την Τσεχία με 1-0 στον ημιτελικό και περνά στον τελικό για να αντιμετωπίσει την οικοδέσποινα Πορτογαλία. Το χρυσό γκολ για την Ελλάδα πέτυχε με κεφαλιά, στην εκπνοή του 1ου ημιχρόνου της παράτασης, ο Τραϊανός Δέλλας.

2008: Στην Αγγλία απαγορεύεται το κάπνισμα σε όλους τους δημόσιους χώρους.

2013: Η Κροατία γίνεται το 28ο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 

 

Γεννήσεις σαν σήμερα

 

1646 – Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς, Γερμανός μαθηματικός

1788 – Ζαν Βικτόρ Πονσελέ, Γάλλος μαθηματικός

1804 – Γεωργία Σάνδη, Γαλλίδα συγγραφέας

1849 – Αργύρης Εφταλιώτης, φιλολογικό ψευδώνυμο του Κλεάνθη Μιχαηλίδη, επιχειρηματίας, ποιητής και συγγραφέας από το Μόλυβο της Λέσβου. («Μανόλης ο Ντελμπεντέρης», «Μαζώχτρα») (Θαν. 3/8/1923)

 

1899 – Τσαρλς Λότον, Άγγλος ηθοποιός

1899 – Κωνσταντίνος Τσάτσος, φιλόσοφος και πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας. (Θαν. 8/10/1987)

 

1902 – Γουίλιαμ Γουάιλερ, Γερμανός σκηνοθέτης

1906 – Εστέ Λόντερ, Αμερικανίδα επιχειρηματίας

1916 – Ολίβια Ντε Χάβιλαντ, Βρετανίδα ηθοποιός

1921 – Σερέτσε Χάμα, πρόεδρος της Μποτσουάνας

1934 – Σίντνεϊ Πόλακ, Αμερικανός σκηνοθέτης

1953 – Λόρενς Γκόνζι, Μαλτέζος πολιτικός

1953 – Γιάντρανκα Κόσορ, Κροάτισσα πολιτικός

1961 – Καρλ Λιούις, αμερικανός αθλητής του στίβου, πολλάκις ολυμπιονίκης.

 

1961 – Νταϊάνα, πριγκίπισσα της Ουαλίας

1967 – Πάμελα Άντερσον, Καναδή ηθοποιός και μοντέλο

1970 – Νίκος Σαμαράς, Έλληνας πετοσφαιριστής

1975 – Σούφγιαν Στίβενς, Αμερικανός τραγουδοποιός

1976 – Πάτρικ Κλάιφερτ, Ολλανδός ποδοσφαιριστής

1976 – Ρουντ Φαν Νίστελροϊ, Ολλανδός ποδοσφαιριστής

1977 – Λιβ Τάιλερ, Αμερικανίδα ηθοποιός και μοντέλο

 

 

Θάνατοι σαν σήμερα

 

1277 – Μπαϊμπάρ, σουλτάνος της Αιγύπτου

1592 – Μάρκο Αντόνιο Ιντζενιέρι, Ιταλός συνθέτης

1614 – Ισαάκ Καζομπόν, Γάλλος λόγιος

1839 – Μαχμούτ Β΄, Οθωμανός σουλτάνος

1896 – Χάριετ Μπίτσερ Στόου, Αμερικανίδα συγγραφέας

1923 – Κωνσταντίνος Θεοτόκης, κερκυραίος λογοτέχνης και μεταφραστής. («Η τιμή και το χρήμα», «Ο κατάδικος») (Γεν. 13/3/1872)

 

1925 – Ερίκ Σατί, γάλλος συνθέτης. («Γυμνοπαιδιές») (Γεν. 17/5/1866)

 

1934 – Ερνστ Ρεμ, Γερμανός στρατιωτικός

1961 – Λουί-Φερντινάντ Σελίν, Γάλλος συγγραφέας

1971 – Ουίλιαμ Λώρενς Μπραγκ, Βρετανός φυσικός

1974 – Χουάν Περόν, Αργεντινός στρατιωτικός και πολιτικός. (Γεν. 8/10/1895)

 

1981 – Μαρσέλ Μπρόιερ, Ούγγρος αρχιτέκτονας και σχεδιαστής επίπλων

1983 – Ρίτσαρντ Μπάκμινστερ Φούλερ, Αμερικανός αρχιτέκτονας και φιλόσοφος

2001 – Νικολάι Γκεννάντιεβιτς Μπάσοφ, Ρώσος φυσικός

2003 – Ν! Ξάου, ηθοποιός από τη Ναμίμπια

2004 – Μάρλον Μπράντο, Αμερικανός ηθοποιός

2009 – Καρλ Μάλντεν, Αμερικανός ηθοποιός

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close