ΑΡΘΡΑ ΑΠΟ BLOG & ΑΠΟΨΕΙΣ

Η μαγεία εις τον χριστιανισμό και εις την αρχαιότητα [μέρος 1ο] La magia del cristianesimo e dell’antichità [parte 1o] του Όμηρου Ερμείδη

Ελληνική προϊστορία

Η μαγεία

Η μαγεία είναι το σύνολο των πράξεων και των λόγων με τα οποία ο άνθρωπος πιστεύει ότι μπορεί με κάποιο μεταφυσικό τρόπο να αποτρέψει τα κακά και να προκαλέσει τα πωθούμενα αγαθά ή αντίστροφα. Ανάλογα με τον σκοπό που επιδιώκει η μαγεία διακρίνεται σε Λευκή, αν ο σκοπός της είναι αφιλοκερδής και σε Μαύρη αν ο σκοπός της είναι ταπεινωτικός ή εξυψωτικός.

Κατά τον Πλάτωνα, εις την αναφορά του εις το έργο του «Νόμοι», λέγει η υμνωδία δηλαδή επωδή είναι η μέθοδος εργασίας του μάγου, μαζί με την επαγωγή που είναι η επίκληση. Η ανάλυση της λέξεως επωδή αναδείχνει ορισμένους συνειρμούς, που μπορούν να μας διαφωτίσουν ως προς την φύση της μαγικής δυνάμεως που ενεργοποιείται.
Πρόκειται προφανώς για τον σύνθετο του όρου αοιδή ή ωδή, που αναφέρεται από τους τραγικούς, που σημαίνει «άσμα» κατά τον Όμηρο και τους ποιητές και που σχετίζεται με την αϋδή, την «ανθρώπινη φωνή». Υπάρχει διάκριση ανάμεσα εις την ανθρώπινη αϋδή και τη φωνή που μπορούν να την έχουν άνθρωπο αλλά και ζώα. Ο όρος φθόγγος υποδηλώνει μόνο τον ήχο. Το ρήμα αείδω σημαίνει «τραγουδώ» και το ουσιαστικό αοϊδός «τραγουδιστής».
Ο Pierre Chantraine (Dict. Etymol [Λεξικό Ετυμολογικής Εγκυκλοπαίδειας] λήμμα «αεΐδω» σημειώνει ότι το σύνθετο με το επί υπογραμμίζει την μαγική σημασία του άσματος. Έτσι η επωδή πήρε το νόημα του «μαγικού λόγου ή άσματος». Ο όρος ειδικότερα σημαίνει «μαγικό άσμα παρηγοριάς».
Όπου το συναντάμε εις την Οδύσσεια, όταν ο Οδυσσέας πληγώνεται εις τον μηρό, οι υιοί του Αυτολύτου που τον περιποιούνται «επιδένουν με μαστοριά το πόδι του ήρωος και σταματούν την αιμορραγία με ένα μαγικό άσμα (επαοιδή δι’ αίμα κελαινόν έσχεθον).»
Ο Ιπποκράτης εις το έργο του «Περί ιερής νόσου», λέγει : μάγοι και καθαρταί και αγύρται, λέγουν πως είναι ικανοί να προκαλέσουν την αφορία της γης και της θαλάσσης, να αλλάζουν τον καιρό, ακόμα και να κατεβάζουν την Σελήνη.
Ο Δημοσθένης εις την «επιστολή του προς «Αριστογείτονα» αναφέρει την Θεωρίδα, φαρμακεύτρια από την Λήμνο, που καταδικάσθηκε σε θάνατο λόγω μαγικού λόγου ή άσματος.
Η μυθολογία και η ιστορία περιέχει πάρα πολλά ονόματα μάγων και μαγισσών, θα δούμε τις πιο γνωστούς.
Πρώτα η Κίρκη θυγατέρα του Ήλιου και της Ωεανίδος Πέρσης ή Περσηΐδος και αδερφή του Αιήτου και της Πασιφάης. Κατοικούσε εις την νήσο Αιαίη εις την οποία είχε καταπλεύσει και ο Οδυσσέας με τους συντρόφους του, όπου αφού τους τάϊσε με φαγητά που είχαν φάρμακα μαγικά τους μεταμόρφωσε σε χοίρους. Όμως τους έσωσε ο Οδυσσέας με το λουλούδι που τον είχε προμηθεύσει ο Ερμής για να μην τον πιάνουν τα μάγια της. Έτερος μύθος λέγει ότι οι Αργοναύτες από αυτήν καθάρθησαν δια τον θάνατο του Αψύρτου, τερματίζοντας την οργή του Διός. Εις την Κίρκη αποδίδεται και η μεταμόρφωση του Πίκου σε κολιό και η μεταμόρφωση της ωραίας Σκύλλης ερωμένης του Γλαύκου, από ζηλοτυπία σε θαλάσσιο τέρας γαυγίζον, με δηλητηρίαση του λουτρού της. Ο Πίκος ήτο θεότητα εις την οποία μεταμορφώθηκε το πτηνό δρυοκολάπτης, ήτο κατωτέρα θεότητα. Ήτο ο πανάρχαιος βασιλεύς του Λατίου, υιός του Κρόνου, τον οποίον η Κίρκη τον μεταμόρφωσε σε κολιό, δρυοκολάπτη.
Δεύτερη η Μήδεια θυγατέρα του Αιήτου, βασιλέως της Κολχίδος, αδερφή της Χαλκιόπης και του Αψύρτου, ανηψιά της Κίρκης. Η Μήδεια τρωθείσα από σφοδρό έρωτα προς τον Ιάσωνα, τον βοήθησε εις τους παράτολμους άθλους του. Πρώτα τον προμηθεύσε με το φάρμακο που αλείψε το σώμα του και τα όπλα του και εγένετο άτρωτος εις την φωτιά και το σίδηρο, για να εξημερώσει τους θείους ταύρους. Μετά με μια μαγική αλοιφή όπου με την μυρωδιά της αποκοίμισε τον δράκοντα που φύλαγε το χρυσόμαλλο δέρας.
Τρίτη η Αγαμήδη ή Περιμήδη, η μεγαλύτερη θυγατέρα του Αυγείου και σύζυγος του Μουλίου, ήτο μάγισσα.
Ο Νέστωρ εις την Ιλιάδα του Ομήρου, εις το κεφάλαιο … και εις τους στίχους …….. αναφέρει :
«εὖτε γὰρ ἠέλιος φαέθων ὑπερέσχεθε γαίης,
συμφερόμεσθα μάχῃ Διί τ᾽ εὐχόμενοι καὶ Ἀθήνῃ.
ἀλλ᾽ ὅτε δὴ Πυλίων καὶ Ἐπειῶν ἔπλετο νεῖκος,
πρῶτος ἐγὼν ἕλον ἄνδρα, κόμισσα δὲ μώνυχας ἵππους,
Μούλιον αἰχμητήν· γαμβρὸς δ᾽ ἦν Αὐγείαο,
πρεσβυτάτην δὲ θύγατρ᾽ εἶχε ξανθὴν Ἀγαμήδην,
ἣ τόσα φάρμακα ᾔδη ὅσα τρέφει εὐρεῖα χθών».
Τέταρτη η Πασιφάη ήτο θυγατέρα του Ηλίου και της νύμφης Περσηΐδος, αδερφή της Κίρκης και του Αιήτου, σύζυγος του Μίνωος και μητέρα του Κατρέως, του Δευκαλίωνος, του Γλαύκου, του Ανδρόγεω, της Ακάλης, της Ξενοδίκης, της Αριάδνης και της Φαίδρας. Είχε γνώσεις μαγείας, για αυτό κάθε ερωμένη του Μίνωος θανατώνετο ή μεταμορφώνετο σε όφη ή σκολοπένδρα [σαρανταποδαρούσα] ή παρεμφερή, αυτόν δε τον καθιστούσε άγονο. Ετιμάτο εις την Κρήτη και την Λακεδαίμονα ως μάντισσα και χρησμοδότισσα. Και εις τις Θαλάμαις, εις το ιερό του πατρός της Ηλίου υπήρχε και άγαλμα δικό της, ήτο σεληνιακή θεότητα.
Πέμπτον τους μαγικούς Τελχίνες, μυθικό γένος, προερχόμενο από την Κρήτη, ήλθον πρώτα εις την Κύπρο και μετά εις την Ρόδο. Υιοί της Θαλάσσης, της Γης ή του Πόντου, περιγράφοντο ως όντα χωρίς πόδια, τα οποία φέρουν πτερύγια αντί χεριών. Μετά της Καφείρας, θυγατέρος του Ωκεανού, ανέθρεψαν τον Ποσειδώνα, τον οποίον εμπιστεύθηκε εις αυτήν η Ρέα, όταν ήτο ακόμη βρέφος. Δίδαξαν τις τέχνες και τις ωφέλιμες γνώσεις, ήτο οι πρώτοι που επινόησαν την χώνευση χαλκού και σιδήρου και κατασκεύασαν την άρπη του Κρόνου και την τρίαινα του Ποσειδώνος. Ο Στράβωνας μας πληροφορεί ότι ήτο φθονεροί δαίμονες, βασκάνοι και γόητες, οι οποίοι δύνατο να προκαλέσουν χαλάζι, βροχή ή χιόνι και μπορούσαν να πάρουν οποιαδήποτε μορφή. Αναμείγνυαν το νερό της Στυγός με θείο και επέφεραν την καταστροφή των ζώων και των φυτών. Γι’ αυτό ελέγοντο και Θελγίνες. Εξ ου και η παροιμία : «Τελχίνος ην βασκαίνων βαρύτερος».
Κατά μια παράδοση ο Απόλλων ήτο προστάτης των, γι’αυτό και εις την Σικυώνα όταν αρνήθηκαν να καταβάλουν την αμοιβή εργασίας των, επέφεραν εις την πόλη καταστρεπτική νόσο.
Μια άλλη παράδοση λέγει ότι προέβλεψαν τον από του Διός επερχόμενο κατακλυσμό και γι’ αυτό έφυγαν από την Ρόδο και διασκορπίσθηκαν
Έκτον τους Κορύβαντες ήτο μυστηριώδεις υπάρξεις, άλλοτε ως δευτερεύουσες θεότητες και άλλοτε δαίμονες, κατά τον Βιργίλιο. Κατά τον Απολλόδωρο ήτο υιοί του Απόλλωνος και της Θαλειας, κατά τον Φερεκύδη ήτο υιοί του Απόλλωνος και της Ρέας, κατά τον Στράβωνα ήτο υιοί του Ηλίου και της Αθηνάς, κατά τον Διόδωρο ήσαν υιοί του Ιασίωνος και της Κυβέλης. Κατά τον Πλούταρχο ήσαν πνεύματα που είχαν καταπέσει, και είχαν καταδικασθεί και φυλακισθεί εντός του σώματος. Πάντως ήτο όντα θεϊκής ή δαιμονικής φύσεως.
Έβδομον του Κούρητες δαίμονες ή πρόπολοι των θεών. Ο Στράβων λέγει ότι Κούρητες είναι επίθετο των οργιαστικών Σατύρων και δηλώνει διακόνους από κούρους. Άλλοι ονομάζουν Κούρητες τους 9 Κορύβαντες της Ρόδου, οι οποίοι συνακολούθησαν την Ρέα εις την Κρήτη, οι οποίοι κουροτρόφησαν τον Δία. Ο Ησίοδος τις ονομάζει «θεούς φιλοπαίγμονας, ορχηστήρας». Ο Παυσανίας ταυτίζει αυτούς με τους Ιδαίους Δακτύλους και ονομάζει 5 από αυτούς : τον Ηρακλέα, τον Παιωναίο, τον Επιμενίδη, τον Ιάσιο και τον Ίδα. Επιπλέον μας πληροφορεί ότι οι Κούρητες πρώτοι αγωνίσθηκαν εις τους Ολυμπιακούς αγώνες.
Όγδοον ο Επιμενίδης ο Κρης ο πιο φημισμένος ιερέας εξαγνισμού, έλαβε από τις νύμφες μια θαυματουργή τροφή, που του επέτρεπε να επιβιώνει χωρίς τα συνηθισμένα μέσα διατηρήσεως εις την ζωή, ένα «μαγικό» φάρμακο κατά τας πείνας (άλιμον).
Επίσης εις αυτόν αποδίδεται η κάθαρση των Αθηνών από το κυλώνειο άγος, όπως και της Δήλου κατά αναφορά του Πλουτάρχου εις το έργο του «Σόλων».
Και όπως αναφέρει ο Διογένης ο Λαέρτιος εις το 1….= Επιμενίδης FgrHist … T . : το φύλαγε εις την οπλή μιας αγελάδος, διότι δεν μπορούσαν να το κρατήσουν τα συνηθισμένα δοχεία.
Σύμφωνα με το έργο «Αλέξανδρος», το δηλητήριο του Αντιπάτρου, που προκάλεσε το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου εις την Βαβυλώνα μεταφέρθηκε εις την οπλή ενός μουλαριού.
[ πηγές – Historia Alexandri Magni, ……… Kroll. Testamentum Alexandri, R. Merkelbach,
Die Quellen des griechischen Alexanderromans, ….., ….].
Επίσης ο Παυσανίας εις το ….. αναφέρει ότι το «αθάνατο-μαγικό» νερό της Στυγός μπορεί να διατηρηθεί μόνο μέσα σε οπλή αλόγου.
Ο Βάκις, όπως μας πληροφορεί ο Ηρόδοτος, εις το VIII, …. είναι αυτός που προφήτευσε και περί της μάχης της Σαλαμίνος.
Ο Αθανάσιος Σταγειρίτης εις το έργο του «Ωγυγία», εις το Α βιβλίο και εις το κεφάλαιο Θ, βίβλος β εις την ενότητα «Περί των αφιερωμάτων του ναού τούτου», εις την σελίδα….. και την παράγραφο ζ μας αναφέρει για περιπτώσεις μαγείας, όπου λέγει : «Μεταξύ τούτων ήτον και τα αφιερώματα του Φόρμιδος του Μαιναλίου, ο οποίος περάσας εις την Σικελίαν και γενόμενος στρατηγός του Γέλωνος, έπειτα και του Ιέρωνος, και ευδοκιμήσας εις τας εκστρατείας, επλούτησεν τοσον, ώστε αφιέρωσε πολλά αφιερώματα και εις την Ολυμπίαν και εις τις Δελφούς. Εις την Ολυμπίαν όμως ήτον δυο Ίπποι και πλησίον αυτών δυο Ηνίοχοι και ο μεν πρώτος Ίππος και ο Ηνίοχος ήτον έργον Διονυσίου του Αργείου ο δε δεύτερος, Σίμωνος του Αιγηνίτου ο πρώτος Ίππος είχε και επίγραμμα εις την πλευράν άμετρον το εξής : «Φόρμις ανέβηκεν Αρκάς Μαινάλιος, νυν δε Συρακούσιος», ούτος ήτο ο Ίππος ο οποίος έλεγον ότι είχε το Ιππομανές (α*) λεγόμενον χόρτον επειδή οι Ίπποι όσοι έβλεπον αυτόν, έφευγον τους κρατούντας ή ελαύνοντας αυτούς, συντρίβοντες πολλάκις και τα σίδηρα, και ανέβαινον εις αυτόν ως μαινόμενοι, νομίζοντες ότι ήτον αληθινός, χρεμεντίζοντες και άλλα τοιαύτα ποιούντες και μόλις με μεγάλην βίαν και ανάγκην δαρμού, απεχώριζον αυτούς, εκείθεν». Τούτο δε νομίζει ο Παυσανίας τέχνευμα τινός Μάγου, αναφέρων και άλλο παράδειγμα τοιούτον ότι εις την Λυδίαν Μάγος τις άναπτε πυρ, μόνον δια τινών λέξεων βαρβαρικών..».(α*) Θεόκριτος Β .. και σχόλια G…
Αναφέρονται ολόκληρες οικογένειες, οι οποίες ασκούσαν την μαγεία, με πιο ονομαστές τους Ιαμίδες εις την Ολυμπία και τους Κεντίδες εις την Τροία. Ως κοιτίδα της μαγείας εθεωρείτο η Θεσσαλία κι ιδιαίτερα η πόλη της Υπάτη. Φημισμένη για τις μάγισσές της, όπως και κατά τους μυθικούς χρόνους εθεωρείτο η έδρα της οικογένειας του Αιήτου, της Κολχίδος.
Όπως υπάρχει και ο θρύλος όπου αναφέρει τα μάγια που έκαμε ο Βασιλέας της Θράκης, όταν φιλοξενούμενος του Φιλίππου της Μακεδονίας, ανακάλυψε παράνομο έρωτα της συζύγου του.
Ο θρύλος ή λαϊκός μύθος λέγει : ότι κάπου εκεί εις τα σημερινά ερείπια της αρχαίας αγοράς της Θεσσαλονίκης ότι εκεί γεννήθηκε αυτός ο παράνομος έρωτας μεταξύ του υιού του Φιλίππου, του Μ. Αλεξάνδρου και της συζύγου του βασιλέως της Θράκης που εφιλοξενείτο εις το παλάτι που προϋπήρχε εκεί. Ο βασιλέας της Θράκης όταν αντιλήφθηκε το γεγονός αυτό, θέλησε να τιμωρήσει τον Μ. Αλέξανδρο και βρήκε μια μάγισσα θέλοντας να του κάνει μάγια. Ο Αλέξανδρος όμως το πληροφορήθηκε από δικό του άνθρωπο και έτσι εκείνο το βράδυ δεν βγήκε από το δωμάτιο του.
Η φιλοξενούμενη όμως βασίλισσα αποφασίζει να τον επισκεφθεί αυτή, μόλις πληροφορήθηκε ότι ο Αλέξανδρος δεν θα έβγαινε από το δωμάτιό του.
Τα μάγια όμως που είχε κάνει ο βασιλέας της Θράκης, κτύπησαν αυτή και την συνοδεία της, την ώρα που πηγαίνει να συναντήσει τον Αλέξανδρο, με αποτέλεσμα να «μαρμαρώσουν».
Τα προαναφερθέντα ονόματα της Κίρκης, της Μηδείας, της Αγαμήδης ή Περιμήδης, της Πασιφάης, των μαγικών Τελχίνων, των Κορυβάντων και Κουρητών και τα αναφερόμενα υπό των Σταγειρίτου και Παυσανίου είναι από τα πιο γνωστά που έχουμε από την αρχαία Ελλάδα και τα οποία έχουν σχέση με την μαγεία, και φυσικά υπάρχουν πλείστα σε πολλά συγγράμματα αν και έχει διασωθεί μόνο το 3ο/ο τις αρχαίας ελληνικής γραμματείας.
Υπήρχε δε και η μαγεία που εχρησιμοποιείτο εις την ιατρικήν και οποία αναφέρεται από τον Πλάτωνα.
Ο Πλάτων στο βιβλίο περί νόμων, «Νόμος» …. και εις τους στίχους …….a έως e, ομιλεί περί δύο ειδών φαρμακειών της πρώτης, ήτις γίνεται δι’ αληθούς φαρμακοποτίσεως της δευτέρας δια μαγείας – μαγγανίας.
[…..a] εἴπομεν, σώμασι σώματα κακουργοῦσά ἐστιν κατὰ φύσιν· ἄλλη δὲ ἣ μαγγανείαις τέ τισιν καὶ ἐπῳδαῖς καὶ καταδέσεσι λεγομέναις πείθει τοὺς μὲν τολμῶντας βλάπτειν αὐτούς, ὡς δύνανται τὸ τοιοῦτον, τοὺς δ’ ὡς παντὸς μᾶλλον ὑπὸ τούτων δυναμένων γοητεύειν βλάπτονται. Ταῦτ’ οὖν καὶ περὶ τὰ τοιαῦτα σύμπαντα οὔτε ῥᾴδιον ὅπως ποτὲ πέφυκεν γιγνώσκειν, οὔτ’ εἴ τις γνοίη, πείθειν εὐπετὲς ἑτέρους· ταῖς δὲ ψυχαῖς τῶν ἀνθρώπων δυσωπουμένους πρὸς ἀλλήλους
[…..b] περὶ τὰ τοιαῦτα οὐκ ἄξιον ἐπιχειρεῖν πείθειν, ἄν ποτε ἄρα ἴδωσί που κήρινα μιμήματα πεπλασμένα, εἴτ’ ἐπὶ θύραις εἴτ’ ἐπὶ τριόδοις εἴτ’ ἐπὶ μνήμασι γονέων αὐτῶν τινες, ὀλιγωρεῖν πάντων τῶν τοιούτων διακελεύεσθαι μὴ σαφὲς ἔχουσι δόγμα περὶ αὐτῶν. διαλαβόντας δὲ διχῇ τὸν τῆς φαρμακείας πέρι νόμον, ὁποτέρως ἄν τις ἐπιχειρῇ φαρμάττειν, πρῶτον μὲν δεῖσθαι καὶ παραινεῖν καὶ συμβουλεύειν
[…..c] μὴ δεῖν ἐπιχειρεῖν τοιοῦτο δρᾶν μηδὲ καθάπερ παῖδας τοὺς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων δειμαίνοντας φοβεῖν, μηδ’ αὖ τὸν νομοθέτην τε καὶ τὸν δικαστὴν ἀναγκάζειν ἐξιᾶσθαι τῶν ἀνθρώπων τοὺς τοιούτους φόβους, ὡς πρῶτον μὲν τὸν ἐπιχειροῦντα φαρμάττειν οὐκ εἰδότα τις δρᾷ, τά τε κατὰ σώματα, ἐὰν μὴ τυγχάνῃ ἐπιστήμων ὢν ἰατρικῆς, τά τε αὖ περὶ τὰ μαγγανεύματα, ἐὰν μὴ μάντις ἢ τερατοσκόπος ὢν τυγχάνῃ.
[…..d] λεγέσθω δὴ λόγος ὅδε νόμος περὶ φαρμακείας· ὃς ἂν φαρμακεύῃ τινὰ ἐπὶ βλάβῃ μὴ θανασίμῳ μήτε αὐτοῦ μήτε ἀνθρώπων ἐκείνου, βοσκημάτων δὲ ἢ σμηνῶν εἴτ’ ἄλλῃ βλάβῃ εἴτ’ οὖν θανασίμῳ, ἐὰν μὲν ἰατρὸς ὢν τυγχάνῃ καὶ ὄφλῃ δίκην φαρμάκων, θανάτῳ ζημιούσθω, ἐὰν δὲ ἰδιώτης, ὅτι χρὴ παθεῖν ἢ ἀποτεῖσαι, τιμάτω περὶ αὐτοῦ τιςὸ δικαστήριον. ἐὰν δὲ καταδέσεσιν ἢ ἐπαγωγαῖς ἤ τισιν ἐπῳδαῖς ἢ
[…e] τῶν τοιούτων φαρμακειῶν ὡντινωνοῦν δόξῃ ὅμοιος εἶναι βλάπτοντι, ἐὰν μὲν μάντις ὢν ἢ τερατοσκόπος, τεθνάτω, ἐὰν δ’ ἄνευ μαντικῆς ὢν τῆς φαρμακείας ὄφλῃ, ταὐτὸν καὶ τούτῳ γιγνέσθω· περὶ γὰρ αὖ καὶ τούτου τιμάτω τὸ δικαστήριον ὅτι ἂν αὐτοῖς δεῖν αὐτὸν δόξῃ πάσχειν ἢ ἀποτίνειν. ὅσα τις ἂν ἕτερος ἄλλον πημήνῃ κλέπτων ἢ βιαζόμενος, ἂν μὲν μείζω, μείζονα τὴν ἔκτισιν τῷ πημανθέντι τινέτω, ἐλάττω δὲ ζημιώσας σμικροτέραν, παρὰ πάντα δὲ τοσαύτην ἡλίκα ἂν ἑκάστοτε ζημιώςῃ τις τινα, μέχριπερ ἂν ἰάσηται τὸ βλαβέν· δίκην δὲ ἕκαστος πρὸς ἑκάστῳ τῷ κακουργήματι.
Το ανωτέρω αναφέρεται και αποδέχεται ο Μεγάλος Αδαμάντιος Κοραής, ο οποίος ήτο και μεγάλος ιατρός, και ο οποίος ομιλεί δια δυο είδη ιατρικής όπου αναφέρεται εις το έργο «Απάνθισμα επιστολών» του 1839 [απόσπασμα από την ψηφιακή βιβλιοθήκη της Βεροίας Μέδουσα] εις το κεφάλαιο ΜΖ και εις την σελίδα 131 όπου αναφέρει για το βιβλίο του Πλάτωνος, Νόμος ΙΑ αναφέροντας τα κάτωθι : λαλεί περί δύο ειδών φαρμακειών της πρώτης, ήτις γίνεται δι’ αληθούς φαρμακοποτίσεως της δευτέρας δια μαγείας : α Ή μαγγανείαις τέ τισι και επωδαίς, και καταδέσεσι λεγομέναις πείθει.
Κατωτέρω αναφέρεται και ο τρόπος πως εγίνοντο «Κήρινα μιμήματα πεπλασμένα, είτ’ επί θύραις, είτ’ επί τριοδοις, είτ’ επί μνήμασι γονέων».
Η βιβλιογραφία αποκρύπτεται μέχρι κυκλοφορίας του βιβλίου “Ηρωολόγιον Αγιολόγιον” μέρος β Αύγουστο – Σεπτέμβριο 2019 – “Ηρωολόγιον Αγιολόγιον” μέρος α [1998 εκδόσεις Γεωργιάδης]

Leave a Reply

avatar
 
smilegrinwinkmrgreenneutraltwistedarrowshockunamusedcooleviloopsrazzrollcryeeklolmadsadexclamationquestionideahmmbegwhewchucklesillyenvyshutmouth
  Subscribe  
Notify of
Back to top button
Close
Close