ΙΣΤΟΡΙΑ

26 Μαΐου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον Κόσμο – Επιχείρηση Δυναμό: Η εκκένωση της Δουνκέρκης που ίσως έκρινε τον Πόλεμο

1940: Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: Αρχίζει η Επιχείρηση Δυναμό, η εκκένωση της Δουνκέρκης από τα αγγλο-γαλλικά στρατεύματα. Η μεγαλύτερη υποχώρηση όλων των εποχών που ίσως έκρινε τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο ..

 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα, με βίντεο και φωτό)


 

Μπορεί μια υποχώρηση και μάλιστα από τις μεγαλύτερες στην παγκόσμια ιστορία να έχει παίξει ρόλο καθοριστικό στην έκβαση ενός πολέμου;  Στην περίπτωση της Δουνκέρκης το 1940 η απάντηση είναι καταφατική. Τα συμμαχικά στρατεύματα ήταν στο έλεος των ναζί αλλά μια περίεργη και κυρίως λανθασμένη εντολή του Χίτλερ, τους έδωσε την ευκαιρία να διαφύγουν. Η “σωτηρία” του Βρετανικού κυρίως στρατού ήταν καθοριστική για την συνέχεια.

Στις 19 Μαΐου 1940 δόθηκε εντολή από τον ίδιο τον Χίτλερ στα γερμανικά στρατεύματα να επιτεθούν κατά της Ολλανδίας, του Βελγίου και της Γαλλίας. Ουδείς περίμενε ότι η προέλαση των Γερμανών θα ήταν τόσο εύκολη.

Ο αρχιστράτηγος Φέντορ φον Μποκ κατέλαβε τα βελγικά εδάφη. Συνέχισε απρόσκοπτα την πορεία του διατρέχοντας όλο το Βέλγιο. Από τις 17 Μαΐου τα γερμανικά άρματα μάχης του 19ου σώματος υπό την αρχηγία του στρατη­γού Χάιντς Γκουντέριαν βρίσκονταν στον ποταμό Σομ και συ­νέχισε προς τα δυτικά παίρνοντας πορεία για την ακτή του Ατλαντικού. Η κατάσταση για τις συμμαχικές δυνάμεις έγινε έτσι ασφυκτική , αφού οι Γάλλοι βρίσκονταν πολύ νοτιότερα, για να υπερασπιστούν το Παρίσι, αφήνοντας έτσι τα βρετανικά στρατεύματα ακάλυπτα.

Στις 19 Μαΐου, κατόπιν εντολής του Τσώρτσιλ, το Βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό τέθηκε σε επιφυλακή προκειμένου να σχεδιάσει τη διά­σωση των στρατευμάτων που βρίσκονταν στην απέ­ναντι πλευρά της Μάγχης .

Στις 20 Μαΐου περίπου 400.000 χιλιάδες στρατιώτες του βρετανικού, γαλλικού και βελγικού στρατού, είχαν αποκλει­στεί από τις γερμανικές στρατιές, ενώ η 2η μεραρ­χία του 19ου Σώματος Τεθωρακισμένων έφτασε στην ακτή του Ατλαντικού στην Αμπβίλ της Μάγ­χης. Οι σύμμαχοι βρέθηκαν αποκλεισμένοι στη Δουνκέρκη.

 

Η περίεργη διαταγή του Χίτλερ

Στις 22 Μαίου ο Χίτλερ δίνει μια διαταγή που έμοιαζε τελείως παράδοξη. “Φρενάρει” την προέλαση των δυνάμεων του προς την Δουνκέρκη.

Χιλιάδες τόνοι μελανιού χύθηκαν, στα μεταπολεμικά χρόνια, προκειμένου να αποκρυπτογραφηθούν τα κίνητρα αυτής της παράλογης εντολής.

Η πιο λογική εξήγηση είναι ότι ο γερμανός δικτάτορας συμμερίστηκε τις ανησυχίες του διστακτικού στρατηγού φον Ρούντστεντ, επικεφαλής της Ομάδας Στρατιών «Α». Ο Ρούντστεντ, φοβούμενος ότι η θυελλώδης προέλαση των αρμάτων κινδύνευε από πλευρικές αντεπιθέσεις, υποστήριξε ότι έπρεπε να δοθεί χρόνος στο πεζικό να προλάβει τα μηχανοκίνητα. Μόλις συνέβαινε αυτό οι Γερμανοί θα εκμεταλλεύονταν τον όγκο πυρός τους και θα παραβίαζαν τον θύλακα. Επρόκειτο για ένα τρομερό λάθος.

Αυτή η διαταγή σε συνδυασμό με τον πολύ κακό καιρό που δεν επέτρεπε πτήσεις της γερμανικής αεροπορίας έδωσαν τη δυνατότητα στα συμμαχικά στρατεύματα να διασωθούν. Κανείς δεν ξέρει τι θα γινόταν αν ο Βρετανικός στρατός εξολοθρεύονταν ολοκληρωτικά στις ακτές της Δουνκέρκης.

Η επιχείρηση έλαβε την κωδική ονομασία Dynamo, επειδή στον χώρο του επιτελείου του υπήρχε μια τέτοια συσκευή. Παράλληλα, ο Ράμσεϊ απεύθυνε συνεχείς απεγνωσμένες εκκλήσεις προς τον λαό να βοηθήσει με όσα μικρά σκάφη διέθετε. Το BBC μετέδιδε συνεχώς προτροπές προς τους ιδιοκτήτες πλωτών μέσων μήκους 9 έως 30 μέτρα να τα θέσουν στη διάθεση του Ναυαρχείου.

Βρετανοί στρατιώτες επιστρέφουν σπίτι τους μετά τη διάσωση από την Δουνκέρκη

 

Η συντριπτική πλειοψηφία ανταποκρίθηκε. Περισσότερα από 1.000 πλωτά μέσα κάθε είδους (μηχανότρατες, θαλαμηγοί, καΐκια και βενζινάκατοι) έσπευσαν να «γλυτώσουν τα παιδιά από τα χέρια των Ούννων».

Τα σκάφη αυτά μπορούσαν ευκολότερα να προσεγγίσουν τα ρηχά νερά του λιμανιού της Δουνκέρκης και να μεταφέρουν τους άνδρες στα μεγαλύτερα πλοία που περίμεναν στα ανοικτά.
Επιπλέον μπορούσαν να μεταφέρουν στις ακτές εφόδια σε όσους παρέμεναν αναμένοντας τη σειρά τους.

Εν τω μεταξύ οι στρατιώτες κατέστρεφαν κάθε είδους στρατιωτικό υλικό που μπορούσε να χρησιμεύσει στον εχθρό, όπως οχήματα και πυροβόλα.

Τελικά το θαύμα συντελέστηκε. Παρά τους λυσσαλέους βομβαρδισμούς της  και τις επίμονες επιθέσεις της Βέρμαχτ, η οποία ξύπνησε καθυστερημένα από το λήθαργό της, μεταξύ 26 Μαΐου και 3 Ιουνίου διασώθηκαν 338.226 άνδρες, από τους οποίους περίπου  οι 70.000 ήταν Γάλλοι. Οι Γερμανοί εισήλθαν στη Δουνκέρκη στις 4 Ιουνίου και αντίκρισαν μια πόλη-φάντασμα. Το θήραμα είχε δραπετεύσει θεαματικά!

 

Πέρα από τα γερμανικά λάθη η επιχείρηση εκκένωσης πέτυχε χάρη στην αυτοθυσία των ανδρών της 1ης Γαλλικής Στρατιάς και των βρετανικών μονάδων οπισθοφυλακής, οι οποίοι ανέλαβαν το βάρος της άμυνας.

Επίσης, η RAF, με τα πρωτοεμφανιζόμενα Spitfire, αμφισβήτησε την κυριαρχία της Luftwaffe στον ουρανό της Δουνκέρκης.
Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει και στους τολμηρούς Βρετανούς ναυτικούς που δεν δίστασαν να σπεύσουν σε βοήθεια των στρατευμένων συμπατριωτών τους. Ακόμη και ο καιρός στάθηκε πολύτιμος σύμμαχος για τους δοκιμαζόμενους αυτούς άνδρες. Χαμηλές νεφώσεις πάνω από τη Δουνκέρκη δυσχέραιναν κατά πολύ το έργο των γερμανικών αεροσκαφών.

Επιπλέον, δυνατές βροχοπτώσεις στην ευρύτερη περιοχή (τη νύκτα της 26ης και την 27η Μαΐου), προκάλεσαν εκτεταμένες πλημμύρες. Οι τελευταίες εμπόδισαν τα γερμανικά άρματα να εξαπολύσουν την τελική τους έφοδο. Ακόμη και ένας κυκλώνας ο οποίος κατευθυνόταν ολοταχώς προς τις ακτές της Μάγχης και θα αποτελούσε καταστροφή για την επιχείρηση Dynamo, άλλαξε πορεία ξεσπώντας στις ακτές της Ιρλανδίας και της Σκωτίας!

 

Βέβαια οι Βρετανοί πληγώθηκαν πολύ σοβαρά από την εκστρατεία στη Γαλλία και την εκκένωση της Δουνκέρκης. Συνολικά 243 πλοία βυθίστηκαν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης. Η RAF είδε 177 αεροσκάφη της να καταρρίπτονται, στην πλειοψηφία τους υπερπολύτιμα καταδιωκτικά Spitfire kai Hurricane. H BEF απώλεσε 68.111 άνδρες, το 93% των οχημάτων της και το 88% των πυροβόλων της. Το γεγονός αυτό αύξησε την εξάρτηση της Βρετανίας από τα δάνεια των ΗΠΑ.

Το πιο σπουδαίο όμως ήταν η διάσωση των εκατοντάδων χιλιάδων ανδρών. Μπορεί ο Ουίνστων Τσώρτσιλ να διατυμπάνιζε ότι «οι πόλεμοι δεν κερδίζονται με εκκενώσεις», αλλά χωρίς τη συμβολή των διασωθέντων θα ήταν μάλλον αδύνατο στη Βρετανία να πετύχει τις σημαντικές νίκες των επόμενων ετών στο μέτωπο της Βορείου Αφρικής

 

Αλλα γεγονότα ..

Αλμανάκ

 

1770: Λήγει άδοξα η επαναστατική προσπάθεια των Ορλόφ και των Ελλήνων της Πελοποννήσου. Είναι τα λεγόμενα Ορλοφικά, μία από τις εξεγέρσεις των υποδουλωμένων Ελλήνων, στην Πελοπόννησο, πριν από τη μεγάλη Ελληνική Επανάσταση του 1821. Ονομάστηκε έτσι, επειδή το σχέδιο της ρωσικής επέμβασης στην Ελλάδα έγινε από τα αδέλφια Αλέξιο (1737 – 1783) και Θεόδωρο (1741 – 1790) Ορλόφ, κατά τη διάρκεια του ρωσοτουρκικού πολέμου του 1768 – 1774.

1805: Στον καθεδρικό ναό του Μιλάνου ο Ναπολέων Βοναπάρτης στέφεται βασιλιάς της Ιταλίας.

1828: Ένας παράξενος νεαρός ονόματι Κάσπαρ Χάουζερ περιπλανάται σε δρόμο της Νυρεμβέργης. Η ιστορία του, που αποτελεί έως σήμερα ένα άλυτο μυστήριο, θα αποτελέσει αντικείμενο της λογοτεχνίας. Ο ρακένδυτος έφηβος εμφανίστηκε το απόγευμα 26ης Μαΐου 1828 στη Νυρεμβέργη περπατώντας παράξενα. Αρθρωνε μόνο 2-3 στερεότυπες φράσεις. Κρατούσε ένα γράμμα που εξηγούσε ελάχιστα για τον ίδιο. Και ήξερε να γράφει μόνο το όνομά του… Κάσπαρ Χάουζερ. Θα περνούσε καιρός μέχρι να μπορέσει να διηγηθεί ότι από τα 4 μέχρι τα 16 είχε επιβιώσει καθιστός (!) και δεμένος στο πάτωμα ενός κλουβιού μέχρι να εμφανιστεί ένας δεσμοφύλακας και να τον απελευθερώσει. Ήρθε κοντά σε «ύποπτους» ανθρώπους, όπως ο λόρδος Stanhope. Στις 14 Δεκεμβρίου του 1832 ο Κάσπαρ Χάουζερ δέχτηκε δολοφονική επίθεση από έναν άγνωστο και τρεις ημέρες μετά υπέκυψε. Ποτέ δεν αποκαλύφθηκε ποιος ήταν. Υπήρχαν όμως σαφείς ενδείξεις ότι ήταν ο πρίγκιπας του Μπάντεν, γιος του Μεγάλου Δούκα Καρλ από την πρώτη του γυναίκα κι ότι διώκτριά του ήταν η δεύτερη σύζυγος του πατέρα του, κόμισσα του Hochberg, που ήθελε να οδηγήσει στον θρόνο τον γιο της Λεοπόλδο. Ο πρώτος που το υποστήριξε ήταν ο εγκληματολόγος Φον Φόιερμπαχ που, 7 μήνες πριν από τη δολοφονία του Χάουζερ, πέθανε δηλητηριασμένος. Πρόλαβε να πει πως υπεύθυνος ήταν ο βασιλικός οίκος τού Μπάντεν. Ο τελευταίος δεν επέτρεψε πρόσβαση στο αρχείο του μέχρι που αυτό καταστράφηκε. Για την υπόθεση έχουν γραφτεί περισσότερα από 3.000 βιβλία, 14.000 άρθρα, ποιήματα και θεατρικά έργα…

1879: Ρωσία και Βρετανία υπογράφουν τη Συνθήκη του Γκανταμάκ, με την οποία ιδρύεται το κράτος του Αφγανιστάν.

 

1928: Το συνέδριο της FIFA εγκρίνει την πρόταση για διοργάνωση παγκόσμιου κυπέλλου ποδοσφαίρου.

1930: Ο Υπουργός Παιδείας, Γεώργιος Παπανδρέου, τάσσεται υπέρ της ίδρυσης ελληνικού Εθνικού Μελοδράματος. Η Εθνική Λυρική Σκηνή θα ιδρυθεί τον Μάρτιο του 1940 επί δικτατορίας Μεταξά.

 

1940: Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: Αρχίζει η Επιχείρηση Δυναμό, η εκκένωση της Δουνκέρκης από τα αγγλο-γαλλικά στρατεύματα.

1941: Ο στρατηγός Φρέιμπεργκ, διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων, εξαιτίας των δυσμενών εξελίξεων, διατάζει την εκκένωση της Κρήτης. Δύο Λόχοι του Ελληνικού 5ου Συντάγματος Πεζικού ανακαταλαμβάνουν το χωριό Σταυρωμένος Ρεθύμνου και συλλαμβάνουν 100 γερμανούς αιχμαλώτους. Οι Γερμανοί καταλαμβάνουν τις Μουρνιές Χανίων. (Μάχη της Κρήτης)

 

1946: Το ΑΚΕΛ σημειώνει νίκη στις δημοτικές εκλογές της Κύπρου. Εκλέγει δημάρχους στις μεγάλες πόλεις του νησιού πλην Πάφου και Κηρύνειας.

1969: Ο Τζον Λένον και η Γιόκο Ονο αρχίζουν τη δεύτερη εκδήλωση για την Ειρήνη στο κρεβάτι του δωματίου στο Queen Elizabeth Hotel του Μόντρεαλ.

1975: Τα σκυλιά μπαίνουν για πρώτη φορά στην υπηρεσία της Ελληνικής Αστυνομίας, για την ανίχνευση ναρκωτικών ουσιών.

1980: Η Καστοριά κατακτά το Κύπελλο Ελλάδος, νικώντας στον τελικό τον Ηρακλή με 5-2.

 

1995: Στην Αλβανία, η Βουλή εγκρίνει νόμο, που επιτρέπει τη μετανάστευση και την εργασία στο εξωτερικό.

1996: Στην Κίνα, σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου, 84 είναι οι νεκροί από έκρηξη σε ορυχείο στην επαρχία Χενάν.

2002: Το μη επανδρωμένο διαστημικό αεροσκάφος Οδύσσεια του Άρη ανακαλύπτει μεγάλες ποσότητες πάγου στην επιφάνεια του κόκκινου πλανήτη.

2003: Ουκρανικό αεροσκάφος, τύπου Γιάκοβλεφ-42, που μεταφέρει 62 Ισπανούς στρατιώτες, μέλη της ειρηνευτικής δύναμης στο Αφγανιστάν και 12μελές πλήρωμα, συντρίβεται στην Τραπεζούντα της Τουρκίας, ενώ προσπαθεί να προσγειωθεί μέσα σε πυκνή ομίχλη. Κανένας από τους επιβαίνοντες δεν επιζεί. Σύμφωνα με τους υπευθύνους της τουρκικής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, η συντριβή οφείλεται σε λάθος χειρισμούς των πιλότων.

2008: Εκτεταμένες πλημμύρες σημειώνονται στην νότια Κίνα και προκαλούν τον θάνατο 148 ατόμων, ενώ διώχνουν από τα σπίτια τους 1,3 εκατ. ανθρώπους.

2011: Βομβιστής αυτοκτονίας πυροδοτεί τρεις βόμβες σε κυβερνητικά κτήρια στην Κίνα.

Γεννήσεις σαν σήμερα

1478 – Πάπας Κλήμης Ζ΄

1566 – Μωάμεθ Γ’, Οθωμανός σουλτάνος

1667 – Αβραάμ ντε Μουάβρ, Γάλλος μαθηματικός

1799 – Αλέξανδρος Πούσκιν, ρώσος συγγραφέας και ποιητής. Σκοτώθηκε σε μονομαχία από τον απατημένο σύζυγο της ερωμένης του. (Θαν. 29/1/1837)

 

1878 – Ισιδώρα Ντάνκαν, Αμερικανίδα χορεύτρια

1907 – Τζον Γουέιν, Αμερικανός ηθοποιός

1918 – Αντώνης Χριστοφορίδης, Έλληνας πυγμάχος

1920 – Πέγκι Λι, Αμερικανίδα τραγουδίστρια

1926 – Μάιλς Ντέιβις, Αμερικανός τζαζ μουσικός και συνθέτης

 

1952 – Γιώργος Γεωργίου, Έλληνας δημοσιογράφος που δραστηριοποιείται στην αθλητικογραφία

1954 – Μπαμπουράμ Μπαταράι, Πρωθυπουργός του Νεπάλ (2011-)

1957 – Τζοβάνα Φραγκούλη, Ελληνίδα ηθοποιός και τραγουδίστρια

1964 – Λένι Κράβιτς, Αμερικανός μουσικός και τραγουδιστής

1977 – Λούκα Τόνι, Ιταλός ποδοσφαιριστής

1981 – Ειρήνη Μερκούρη, Ελληνίδα τραγουδίστρια

 

 

 

Θάνατοι σαν σήμερα

1421 – Μωάμεθ Α’, Οθωμανός σουλτάνος

1512 – Βαγιαζήτ Β’, Οθωμανός σουλτάνος

1903 – Μαρσέλ Ρενό, γάλλος ραλίστας και επιχειρηματίας, συνιδρυτής της αυτοκινητοβιομηχανίας Renault. (Γεν. 1872)

 

1904 – Ζωρζ Ζιλ ντε λα Τουρέτ, Γάλλος νευρολόγος, γνωστός από το ομώνυμο σύνδρομο

1976 – Μάρτιν Χάιντεγκερ, Γερμανός φιλόσοφος

1978 – Κυβέλη (Ανδριανού), ηθοποιός του θεάτρου και θιασάρχης. (Γεν. 1887)

 

1982 – Τζέιμς Πάρις, Ελληνοαμερικανός κινηματογραφικός παραγωγός

1998 – Μίνως Αργυράκης, ζωγράφος και σκηνογράφος. (Γεν. 26/2/1920)

2006 – Άννα Σικελιανού, σύζυγος του Άγγελου Σικελιανού και συγγραφέας

2009 – Μιχάλης Παπαγιαννάκης, βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ. (Γεν. 19/8/1941)

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close