ΙΣΤΟΡΙΑ

18 Δεκεμβρίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο – Ο Χορός του Ζαλόγγου

1803: Σουλιώτισσες χορεύουν το χορό του Ζαλόγγου και πέφτουν στο γκρεμό μαζί με τα παιδιά τους, για να μην παραδοθούν στους Τούρκους. Ο Χορός του Ζαλόγγου αποτελεί αιώνιο σύμβολο για τη γυναίκα που προτίμησε τον θάνατο από την ατίμωση και τη δυστυχία, δίνοντας νέα ώθηση στους αγώνες των Ελλήνων για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού.

 

(Στο τέλος του άρθρου και τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα με βίντεο & φωτό )

 

Μία ομάδα από Σουλιώτισσες (ποικίλλει ο αριθμός τους, από 22 έως 57), για να μη συλληφθούν ζωντανές από τους Τουρκαλβανούς που τις πολιορκούσαν στο Ζάλογγο, στήνουν κυκλικό χορό και στη συνέχεια ρίχνονται στον γκρεμό με τα παιδιά τους. Πραγματικό γεγονός ή εθνικός μύθος;

Στα τέλη του 1803 ο Αλή Πασάς θέλησε να τελειώσει μία και καλή με τους Σουλιώτες, τους ανυπότακτους ορεσίβιους Θεσπρωτούς, που τόσα προβλήματα δημιουργούσαν στο Σουλτάνο και στη δική του εξουσία στην Ήπειρο. Τους πολιόρκησε στενά και τους εξανάγκασε να συνθηκολογήσουν στις 12 Δεκεμβρίου 1803. Ο βασικός όρος της συμφωνίας, που δεν τηρήθηκε, ήταν να εκκενώσουν τα χωριά τους συν γυναιξί και τέκνοις. Στις 16 Δεκεμβρίου οι Σουλιώτες χωρίστηκαν σε τρεις φάλαγγες και άφησαν πίσω τους την πατρογονική γη.

Δύο ημέρες αργότερα, η τρίτη φάλαγγα, που κατευθυνόταν νότια, δέχθηκε επίθεση στο Ζάλογγο από πολυάριθμο σώμα Τουρκαλβανών με αρχηγούς τους Μπεκίρ Τζογαδούρο, Άγο Μουχουρδάρη και Μέτζο Μπόνο. Κατά τη διάρκεια της σφοδρής σύγκρουσης που ακολούθησε, μία ομάδα Σουλιωτών εγκλωβίστηκε από τον εχθρό.

Ανάμεσά τους και περίπου 60 γυναίκες, πολλές από αυτές σε κατάσταση εγκυμοσύνης. Προκειμένου να μην πέσουν στα χέρια των διωκτών τους, έριξαν τα παιδιά τους από την απόκρημνη κορυφή του Ζαλόγγου και στη συνέχεια, πιασμένες χέρι – χέρι, έπεσαν και ίδιες χορεύοντας. Το Ζάλογγο με τα χρόνια μεταβλήθηκε σε σύμβολο ηρωισμού και αυτοθυσίας.

Η μοναδική συγκεκριμένη μαρτυρία για το Χορό του Ζαλόγγου προέρχεται από τον αξιωματικό του Αλή πασά, Σουλεϊμάν αγά, αυτόπτη μάρτυρα του περιστατικού. Το αφηγήθηκε στον εξισλαμισμένο γάλλο μισθοφόρο Ιμπραήμ Μανσούρ Εφέντι, ο οποίος τη συμπεριέλαβε σε βιβλίο του που κυκλοφόρησε στο Παρίσι το 1828 με τις αναμνήσεις του από την Αυλή του Αλή Πασά.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία αυτή, οι γυναίκες «πιάστηκαν από τα χέρια κι άρχισαν ένα χορό, που τα βήματά του τα κινούσε ένας ασυνήθιστος ηρωισμός και οι αγωνία τού θανάτου τόνιζε το ρυθμό του… Στο τέλος των επωδών, οι γυναίκες βγάζουν μία διαπεραστική και μακρόσυρτη κραυγή, που ο αντίλαλός της σβήνει στο βάθος ενός τρομακτικού γκρεμού, όπου ρίχνονται μαζί με όλα τα παιδιά τους».

Ο Πρώσος διπλωμάτης και περιηγητής Γιάκοπ Μπαρτόλντι (1779 – 1825) είναι ο πρώτος που κατέγραψε το γεγονός μεταξύ 1803 και 1804, ευρισκόμενος στα Ιωάννινα, χωρίς να αναφέρεται στο χορό. Ο αγωνιστής του ‘21 και απομνημονευματογράφος Χριστόφορος Περραιβός (1773 – 1863) είναι ο πρώτος έλληνας συγγραφέας, που αναφέρεται στο Χορό του Ζαλόγγου στη δεύτερη έκδοση της «Ιστορίας του Σουλίου και της Πάργας» (1815). Στην έκδοση, όμως, του 1857 δεν κάνει αναφορά σε χορό.

Το 1888 ο Συριανός λόγιος και ιστορικός Περικλής Ζερλέντης (1852-1925) διατύπωσε επιφυλάξεις και αμφιβολίες για το χορό του Ζαλόγγου, ύστερα από επιτόπιο έρευνα, χωρίς να αμφισβητεί το γεγονός της αυτοθυσίας των Σουλιωτισσών. Χρόνια αργότερα, ο φιλόλογος Αλέξης Πολίτης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, υποστήριξε σε άρθρο του στο περιοδικό «Ο Πολίτης» (2005), ότι τραγούδι, που συνόδευε το χορό, το πασίγνωστο «Έχε γεια καημένε κόσμε» αναφέρεται για πρώτη φορά μόλις το 1908.

Το έτος αυτό ο συγγραφέας της «Γκόλφως» Σπυρίδων Περεσιάδης παρουσίασε για πρώτη φορά το θεατρικό έργο «Ο Χορός του Ζαλόγγου», που διαδόθηκε ευρύτατα στον ελλαδικό χώρο, μέσα από παραστάσεις «μπουλουκιών» και ερασιτεχνικών τοπικών θιάσων και ίσως εκεί να οφείλεται η διάπλαση του «Χορού του Ζαλόγγου» ως ιστορικού γεγονότος

‘Αλλα γεγονότα ..

Αλμανάκ

 

 

1829: Ιδρύεται από τον Ιωάννη Καποδίστρια η πρώτη Εκκλησιαστική Σχολή στην Ελλάδα.

1849: Ο Γουίλιαμ Μποντ λαμβάνει την πρώτη φωτογραφία της Σελήνης μέσω τηλεσκοπίου.

1901: Το πρώτο βραβείο Νόμπελ Ειρήνης απονέμεται στον ιδρυτή του Ερυθρού Σταυρού, Ερρίκο Ντινάν.

1916: Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος: Τερματίζεται η Μάχη του Βερντέν, ανάμεσα στα γερμανικά και γαλλικά στρατεύματα στη βορειοανατολική Γαλλία. Η μάχη αυτή είναι η μεγαλύτερη σε διάρκεια αφού κράτησε 10 μήνες και είχε δραματικές απώλειες με πάνω από 250.000 νεκρούς και περίπου μισό εκατομμύριο τραυματίες.

1917: Η Αμερικανική Γερουσία και η Βουλή εγκρίνουν την ποτοαπαγόρευση.

1940: Β΄Παγκόσμιος Πόλεμος: Ο Αδόλφος Χίτλερ υπογράφει ένα μυστικό διάταγμα, με το οποίο ξεκινούν οι προετοιμασίες για τη ναζιστική εισβολή στη Σοβιετική Ένωση, που θα μείνει στην ιστορία με τον κωδικό «Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα».

 

1943: Β΄Παγκόσμιος Πόλεμος: Γερμανικά στρατεύματα κατοχής εκτελούν 118 κατοίκους του χωριού Δράκεια της Μαγνησίας.

1944: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της γαλλικής εφημερίδας «Le Monde».

 

1967: Ο Δημήτριος Ρίτσος διορίζεται δήμαρχος Αθηναίων από τη Χούντα. Θα παραμείνει καθ’ όλη τη διάρκεια της επταετίας.

1968: Κατεδαφίζεται το «ρολόι» του Πειραιά από το χουντικό δήμαρχο, Αριστείδη Σκυλίτση.

1974: Ο ανώτατος δικαστικός Μιχαήλ Στασινόπουλος ορκίζεται προσωρινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μετά την παραίτηση του στρατηγού Φαίδωνα Γκιζίκη.

1980: Στους 18 ανέρχονται οι τραυματίες από την έκρηξη του εργοστασίου ΠΥΡΚΑΛ στην Ελευσίνα.

1989: Εγκαινιάζεται με τη δωρεά του Παναγιώτη Αγγελόπουλου ο ανοικοδομημένος Πατριαρχικός Οίκος στο Φανάρι.

1991: Ομάδα επιχειρηματιών υπό τον καθηγητή Μιχάλη Σάλλα εξαγοράζει το 67% της Τράπεζας Πειραιώς, που ανήκει στον όμιλο της Εμπορικής Τράπεζας.

1996: Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δικαιώνει την Κύπρια Τιτίκα Λοϊζίδου στην προσφυγή της κατά της Τουρκίας, η οποία της απαγορεύει την ελεύθερη πρόσβαση στην ιδιόκτητη γη της στην κατεχόμενη Κερύνεια.

2000: Σπάνια επίδειξη «ευ αγωνίζεσθαι» από τον ιταλό επιθετικό της Γουέστ Χαμ, Πάολο Ντι Κάνιο, στον αγώνα εναντίον της Έβερτον (1-1), όταν αντί να προωθήσει τη μπάλα στα δίχτυα, σταματάει τον αγώνα για να προσφερθούν οι πρώτες βοήθειες στον πεσμένο αντίπαλο τερματοφύλακα. Ο ίδιος παίκτης είχε εξοργίσει τη φίλαθλη κοινή γνώμη της Βρετανίας, όταν διαμαρτυρόμενος έσπρωξε βάναυσα τον διαιτητή Άλκοκ, ενέργεια που του στοίχισε ποινή 11 αγωνιστικών.

 

2007: Σπάνιο αντίτυπο της «Μάγκνα Κάρτα» πωλείται σε δημοπρασία του οίκου Sotheby’s, έναντι 21 εκατομμυρίων δολαρίων.

 

Γεννήσεις σαν σήμερα

 

1610 – Δουκάγγιος, Γάλλος φιλόλογος

1778 – Τζόζεφ Γκριμάλντι, Άγγλος γελωτοποιός

1878 – Ιωσήφ Στάλιν, ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης

1911 – Ζιλ Ντασέν, γαλλικής καταγωγής αμερικανός σκηνοθέτης, σύντροφος της Μελίνας Μερκούρη. (Θαν. 31/3/2008)

1913 – Βίλλυ Μπραντ Γερμανός πολιτικός. (Θαν. 8/10/1992)

 

1966 – Μάριος Φραγκούλης, έλληνας τενόρος.

1980 – Κριστίνα Αγκιλέρα, Αμερικανίδα τραγουδίστρια

1978 – Κέιτι Χόλμς, Αμερικανίδα ηθοποιός

1963 – Μπραντ Πιτ, Αμερικανός ηθοποιός

1966 – Μάριος Φραγκούλης, Έλληνας τενόρος

1969 – Σαντιάγο Κανιθάρες, Ισπανός τερματοφύλακας

1970 – Γιάννης Πλούταρχος, Έλληνας τραγουδιστής

1981 – Τζόσουα Ντάλλας, Αμερικανός ηθοποιός

1982 – Μανωλόπουλος Φώτιος, Διάσημος Διατροφολόγος Διαιτολόγος

 

Θάνατοι σαν σήμερα

 

1737 – Αντόνιο Στραντιβάρι, Ιταλός κατασκευαστής βιολιών. (Γεν. 1644)

1829 – Ζαν-Μπατίστ Λαμάρκ, Γάλλος επιστήμονας

1976 – Κοραλία Ανδρειάδη, Ελληνίδα ποιήτρια

2010 – Τασσώ Καββαδία, Ελληνίδα ηθοποιός

2010 – Ζακλίν ντε Ρομιγί, γαλλίδα κλασική φιλόλογος και ελληνίστρια. (Γεν. 26/3/1913)

A0229_002.Paris,France,05 10 1989,Jacqueline de Romilly.©Francis Apesteguy

 

2011 – Βάτσλαβ Χάβελ, θεατρικός συγγραφέας και πρώην πρόεδρος της Τσεχίας

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close