ΙΣΤΟΡΙΑ

4 Δεκεμβρίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο – «The Great Smog» Η ομίχλη που σκότωσε 12.000 ανθρώπους

1952: Σύννεφο ομίχλης σκεπάζει το Λονδίνο. Σε συνδυασμό με τη μόλυνση του αέρα θα προκαλέσει το θάνατο τουλάχιστον 12.000 ανθρώπων.

 

(Στο τέλος του άρθρου και τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα με βίντεο & φωτό )

 

Το πρωινό της 5ης Δεκεμβρίου του 1952, ένα πέπλο ομίχλης κάλυψε το Λονδίνο. Μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν απλά μια ακόμη συνηθισμένη ημέρα όπου η ομίχλη είχε κάνει την εμφάνιση της. Η ασυνήθιστα ψυχρή νύχτα όμως έκανε χιλιάδες Λονδρέζους να ανάψουν τις σόμπες καίγοντας κάρβουνο. Κατά την διάρκεια της επόμενης ημέρας η ατμόσφαιρα άρχισε να αλλάζει, ο ουρανός σκοτείνιασε και η ομίχλη μετατράπηκε σε ένα κίτρινο σύννεφο αιθαλομίχλης.

Το φαινόμενο της  «Great Smog», όπως είναι γνωστή, κράτησε πέντε ολόκληρες ημέρες, με τους κατοίκους της βρετανικής πρωτεύουσας να αναζητούν λίγο καθαρό αέρα. Τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς σταμάτησαν να λειτουργούν, οι πολίτες δεν μπορούσαν να αναπνεύσουν, 12.000 άνθρωποι έχασαν την ζωή τους και άλλοι 150.000 μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο. Η «Great Smog», έχει καταγραφεί σαν την χειρότερη περίπτωση ρύπανσης του ατμοσφαιρικού αέρα στην ιστορίας της Ευρώπης.

Η εφιαλτική μέρα που ξεκίνησε το φαινόμενο

ΛΟΝΔΙΝΟ ΟΜΙΧΛΗ

Ο εφιάλτης ξεκίνησε, όταν ο καπνός από τα τζάκια και τις σόμπες άρχισε να καλύπτει τον ουρανό του Λονδίνου. Για πέντε ολόκληρες ημέρες, μέχρι τις 9 Δεκεμβρίου, η ορατότητα ήταν αδύνατη ακόμη και για τους πεζούς. Όποιοι χρειάστηκε να βγουν από το σπίτι τους, κρατούσαν φανάρια ακόμη και τη μέρα για να βλέπουν και να περνούν τα φανάρια. Δεν ήταν η πρώτη φορά που η πρωτεύουσα της Μεγάλης Βρετανίας είχε πνιγεί από την αιθαλομίχλη, αυτή τη φορά όμως η ατμόσφαιρα ήταν κυριολεκτικά αποπνικτική.

Την περίοδο εκείνη το τσουχτερό κρύο και οι έντονες χιονοπτώσεις έκαναν τους Λονδρέζους να καίνε μεγάλες ποσότητες κάρβουνου και λιγότερο ξύλου στα τζάκια και στις σόμπες τους. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να διοχετευθούν στην ατμόσφαιρα τεράστιες ποσότητες καπνού, οι οποίες δεν μπορούσαν να διασκορπιστούν.

ΛΟΝΔΙΝΟ ΟΜΙΧΛΗ

Το πρόβλημα υπό κανονικές συνθήκες δεν ήταν τόσο μεγάλο, καθώς ο καπνός θα διασκορπιζόταν στην ατμόσφαιρα. Οι Λονδρέζοι στάθηκαν όμως άτυχοι καθώς τις συγκεκριμένες ημέρες σχηματίσθηκε στην ατμόσφαιρα ένας αντικυκλώνας. Στην περίπτωση αυτή ο αντικυκλώνας έσπρωχνε τον αέρα προς τα κάτω με αποτέλεσμα να αυξάνεται κατά πολύ η θερμοκρασία του.

Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκε το φαινόμενο της «θερμοκρασιακής αναστροφής», όπου ο αέρας κοντά στο έδαφος ήταν ζεστότερος από εκείνον στα ψηλότερα στρώματα της ατμοσφαίρας.

Ουσιαστικά δημιουργήθηκε ένα είδος φυσικού θερμοκηπίου κατά το οποίο ο ζεστός καπνός που έβγαινε από τις καμινάδες να παγιδεύεται και τελικά να δημιουργείται μια θανάσιμη τοξική παγίδα. Την κατάσταση επιβάρυνε ακόμη περισσότερο η αυξημένη εκπομπή διαφόρων επιβλαβών ρύπων που δημιουργούσε την απόλυτη άπνοια.

Πέθαναν 12.000 άνθρωποι και 150.000 μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο

ΛΟΝΔΙΝΟ ΟΜΙΧΛΗ

Το θανατηφόρο νέφος αιθαλομίχλης κράτησε από τις 5 έως τις 9 Δεκεμβρίου. Μέσα στις τέσσερις αυτές ημέρες χιλιάδες άνθρωποι έχασαν την ζωή τους με τον αριθμό να αγγίζει τους 12.000.  Πολλοί περισσότεροι ήταν εκείνοι που μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο με σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα αλλά τελικά κατάφεραν να επιβιώσουν. Στους 150.000 οι καταγεγραμμένοι ασθενείς.  Την ζωή τους έχασαν και δεκάδες ζώα που δεν μπορούσαν να αναπνεύσουν λόγω της αποπνικτικής ατμόσφαιρας.

Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος και η έλλειψη οξυγόνου ήταν η κύρια αιτία των περισσοτέρων θανάτων. Οι κυριότερες λοιμώξεις που προκλήθηκαν ήταν η βρογχοπνευμονία και η οξεία πυώδης βρογχίτιδα. Τα περισσότερα θύματα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης ήταν παιδιά, ηλικιωμένοι και άτομα που ανήκαν σε ευπαθείς ομάδες. Η μόλυνση φυσικά προκάλεσε σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού ερεθισμούς στα μάτια, δυσφορία και λιποθυμικές τάσεις.

Η λήψη μέτρων από την κυβέρνηση της Βρετανίας

ΛΟΝΔΙΝΟ ΟΜΙΧΛΗ

Η βρετανική κυβέρνηση θορυβούμενη από τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων προχώρησε άμεσα στη λήψη μέτρων, αποφασίζοντας την απαγόρευση λειτουργίας τζακιών μέσα στην πόλη. Λίγο αργότερα ψηφίστηκε και ο ομοσπονδιακός νόμος «Clean Air Act» ο οποίος προέβλεπε τη χρήση άκαπνων καυσίμων στα σπίτια και τη μετεγκατάσταση των σταθμών ενέργειας ακόμη πιο έξω από τα αστικά κέντρα.

Τι έκανε την ομίχλη τόσο όξινη και θανατηφόρο;

ΛΟΝΔΙΝΟ ΟΜΙΧΛΗ

Οι αιτίες που προκάλεσαν την όξινη ομίχλη παρέμειναν άγνωστες για πάρα πολλά χρόνια. Μόλις τον Δεκέμβριο του 2016, δηλαδή 64 χρόνια μετά, κατάφεραν οι επιστήμονες να δώσουν εξήγηση στο φαινόμενο που κόστισε την ζωή χιλιάδων ανθρώπων.

Η μελέτη ανήκει στο πανεπιστήμιο A&M του Τέξας. Ο ερευνητής Δρ. Ρένγι Ζανγκ και η ομάδα του μέσω των ατμοσφαιρικών μετρήσεων που έγιναν σε ομίχλη στην Κίνα καθώς και μέσω εργαστηριακών πειραμάτων κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το διοξείδιο του αζώτου μετατρέπει το διοξείδιο του θείου σε θανατηφόρο θειικό οξύ.

ΛΟΝΔΙΝΟ ΟΜΙΧΛΗ

Τα θειικά άλατα ήταν αυτά που έκαναν την ομίχλη πυκνή, δύσοσμη και τοξική. Γενικά, η ομίχλη του Λονδίνου οφείλεται στο διοξείδιο του θείου που απελευθερώνεται από την καύση κακής ποιότητας μαλακών πηγών άνθρακα στα τζάκια αλλά καις τις βιομηχανίες της περιοχής.

Το διοξείδιο του αζώτου, ένα άλλο παραπροϊόν της καύσης άνθρακα που όμως και αυτό βρίσκεται φυσιολογικά στην ομίχλη και διευκόλυνε τη μετατροπή του διοξειδίου του θείου σε θειικό οξύ. Ο λόγος που έγινε αυτό δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί πλήρως.

ΛΟΝΔΙΝΟ ΟΜΙΧΛΗ

«Οι άνθρωποι γνωρίζουν ότι το θειικό συμβάλλει κατά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό στη δημιουργία της ομίχλης, τα σωματίδια του θειικού οξέος που σχηματίζονται από το διοξείδιο του θείου, το οποίο απελευθερώνεται από την καύση του άνθρακα για οικιακή χρήση καθώς και από σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας», εξήγησε ο Δρ. Ζανγκ. «Αλλά το πώς το διοξείδιο του θείου μετατράπηκε σε θειικό οξύ αυτό παραμένει ασαφές».

«Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι αυτή η διαδικασία επιταχύνθηκε μέσω του διοξειδίου του αζώτου, μία άλλη χημική ένωση που παράγεται κατά την καύση του άνθρακα και παρατηρήθηκε σε μία κανονικής μορφής ομίχλη. Ένα άλλο βασικό στοιχείο κατά τη μετατροπή του διοξειδίου του θείου σε θειικό οξύ αποτελούν τα όξινα σωματίδια που αναστέλλονται κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας. Η φυσική ομίχλη που σχηματίστηκε τότε περιείχε μεγάλα σωματίδια και το οξύ που παράχθηκε ήταν αρκετά αραιό. Η εξάτμιση αυτών των σωματιδίων ομίχλης απελευθέρωσε στη συνέχεια όξινα σωματίδια που κάλυψαν ολόκληρο το Λονδίνο», τόνισε χαρακτηριστικά ο ερευνητής του πανεπιστημίου του Τέξας.

«Ανάλογα πράγματα συμβαίνουν και στις πιο μολυσμένες πόλεις της Κίνας σήμερα. Ο λόγος που μέχρι σήμερα δεν έχει σημειωθεί στην Κίνα ένα αντίστοιχο περιστατικό σαν αυτό του Λονδίνου οφείλεται καθαρά στην τύχη όσον αφορά στις χημικές ενώσεις που λαμβάνουν χώρα. Ενώ λοιπόν στο Λονδίνο η ομίχλη ήταν πολύ όξινη στην Κίνα ουσιαστικά η σύσταση της ομίχλης είναι ουδέτερη» υπογράμμισε ο Δρ. Ζανγκ

 

‘Αλλα γεγονότα ..

Αλμανάκ

 

 

1534: Ο σουλτάνος Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής καταλαμβάνει τη Βαγδάτη.

1601: Οι Τούρκοι σουβλίζουν ζωντανό τον αρχιεπίσκοπο Φαναρίου και Νεοχωρίου στη Θεσσαλία Σεραφείμ, καθώς και άλλους ιεράρχες.

1791: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της βρετανικής εφημερίδας Observer. Πρόκειται για την πιο παλιά κυριακάτικη εφημερίδα στον κόσμο.

1877: Ο Τόμας Έντισον γίνεται ο πρώτος άνθρωπος που δοκιμάζει την ικανότητα της εφεύρεσής του – του φωνογράφου- να καταγράφει και να αναπαράγει την ανθρώπινη φωνή.

1903: Παραιτείται η κυβέρνηση Δημήτριου Ράλλη. Η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης ανατίθεται στο Γεώργιο Θεοτόκη.

1913: Υπογράφεται στη Φλωρεντία από τις Μεγάλες Δυνάμεις το ομώνυμο πρωτόκολλο, με το οποίο καθορίζονται τα σύνορα του νεοδημιουργηθέντος αλβανικού κράτους. Στους όρους του περιλαμβάνεται και η απόδοση της Βορείου Ηπείρου (περιοχές Χειμάρρας, Αγίων Σαράντα, Δελβίνου, Τεπελενίου και Αργυροκάστρου) από την Ελλάδα. Οι Μεγάλες Δυνάμεις, οι οποίες μετείχαν στη συνδιάσκεψη (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία, Ρωσία, Γερμανία, Αυστροουγγαρία), θέτουν ως μοναδικό κριτήριο γι’ αυτή τους την απόφαση τη γλώσσα.

 

1920: Στο Μιλάνο σημειώνεται αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του βασιλιά Κωνσταντίνου. Οι συλληφθέντες καταθέτουν ότι διατελούσαν σε επαφή και με άλλους συνενόχους και σκόπευαν να τοποθετήσουν βόμβες στην αμαξοστοιχία, στην οποία επέβαινε ο βασιλιάς.

1944: Μεγάλη διαδήλωση διαμαρτυρίας στην Αθήνα για τα θύματα της 3ης Δεκεμβρίου 1944. Ακολουθούν νέα επεισόδια και συμπλοκές, με 100 νεκρούς και πολλούς τραυματίες. Ο Σκόμπι κηρύσσει στρατιωτικό νόμο στην Αθήνα και κάνει συσκότιση για να αντιμετωπιστεί η ανταρσία.

 

1950: Το Σμήνος Μεταφορικών Αεροσκαφών του Ελληνικού Εκστρατευτικού Σώματος Κορέας αναλαμβάνει από το αεροδρόμιο Χουνγκάτ της Κορέας τις πρώτες αποστολές μεταφοράς τραυματιών από το πεδίο μάχης. Για τη δράση του αυτή τιμήθηκε με Εύφημο Μνεία από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ. (Πόλεμος της Κορέας)

1952: Σύννεφο ομίχλης σκεπάζει το Λονδίνο. Σε συνδυασμό με τη μόλυνση του αέρα θα προκαλέσει το θάνατο τουλάχιστον 12.000 ανθρώπων.

1971: Στην Ελβετία το Καζίνο του Μοντρέ φλέγεται από ένα πυροτέχνημα που πέταξε κάποιος κατά τη διάρκεια συναυλίας του Φρανκ Ζάπα. Το περιστατικό εμπνέει τους Deep Purple, που γράφουν το πιο γνωστό κομμάτι τους «Smoke on the Water».

 

1980: Ο Τζίμι Πέιτζ, ο Ρόμπερτ Πλαντ και ο Τζον Πολ Τζόουνς ανακοινώνουν την απόφασή τους να μην ξαναδημιουργήσουν τους Led Zeppelin, εξαιτίας του θανάτου του ντράμερ του συγκροτήματος Τζον Μπόναμ.

1991: Το υπουργικό συμβούλιο υπό τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη ασχολείται με το Μακεδονικό και καταλήγει σε τρεις όρους για την αναγνώριση της ΠΓΔΜ: α) Να αλλάξει η ονομασία «Μακεδονία», β) Να αναγνωρίσει ότι δεν έχει εδαφικές βλέψεις κατά της Ελλάδας και γ) Να αναγνωρίσει ότι στην Ελλάδα δε υπάρχει «μακεδονική μειονότητα».

1992: Ο Πρόεδρος Τζορτζ Μπους, ο πρεσβύτερος, στέλνει περισσότερους από 28.000 Αμερικανούς στρατιώτες στη Σομαλία με εντολή να προστατεύσουν τις προσπάθειες των ανθρωπιστικών οργανώσεων.

1995: Οξύτατη επίθεση κατά των Μ.Μ.Ε. εξαπολύει ο πρόεδρος της Βουλής, Απόστολος Κακλαμάνης, χαρακτηρίζοντας το καθεστώς τους στην Ελλάδα ως «απόστημα της δημόσιας ζωής».

1996: Η General Motors βγάζει στην αγορά το πρώτο ηλεκτρικό αυτοκίνητο.

1998: Ο Νίκος Μαχλάς σκοράρει δύο φορές με τη Βίτεσε και γίνεται ο πρώτος ξένος σκόρερ όλων των εποχών στο oλλανδικό πρωτάθλημα με 31 γκολ, σπάζοντας το 29χρονο ρεκόρ του Σουηδού Ove Kindval της Φέγενορντ την περίοδο 1968-69.

2002: Αποκωδικοποιείται σχεδόν ολόκληρο το γονιδίωμα του ποντικού, αποκαλύπτοντας ότι, περισσότερα από το 80% των γονιδίων των ποντικών είναι ίδια με τα ανθρώπινα, ενώ στο 99% είναι παρόμοια. Στην έρευνα έλαβαν μέρος και δύο Έλληνες επιστήμονες.

 

 

Γεννήσεις σαν σήμερα

 

1866 – Βασίλι Καντίνσκι – Ρωσος ζωγράφος

1875 – Ράινερ Μαρία Ρίλκε, γερμανός ποιητής. (Θαν. 29/12/1926)

1963 – Σεργκέι Μπούμπκα – κορυφαίος Ουκρανός αθλητής του άλματος επι κοντώ

 

1987: Portrait of Sergey Bubka of the USSR during the Pole Vault event of the Oslo Grand Prix at the Bislett Stadium in Oslo, Norway. Mandatory Credit: Bob Martin/Allsport

 

Θάνατοι σαν σήμερα

 

749 – Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός

771 – Καρλομάν Α’, βασιλιάς των Φράγκων

1576 – Ραιτικός, Αυστριακός μαθηματικός

1601 – Άγιος Σεραφείμ ο Ιερομάρτυρας

1798 – Λουίτζι Γκαλβάνι, Ιταλός φυσικός.

1902 – Τσαρλς Ντόου, αμερικανός δημοσιογράφος και επιχειρηματίας. Μαζί με τον Εντουρντ Τζόουνς ίδρυσε την εφημερίδα «Wall Street Journal» και διατύπωσε τον χρηματιστηριακό δείκτη Dow Jones. (Γεν. 6/11/1851)

 

1993 – Φρανκ Ζάπα, αμερικανός κιθαρίστας και συνθέτης. (Γεν. 21/12/1940)

1996- Λάμπρος Ευταξίας Έλληνας πολιτικός, πρώην Υπουργός (1946, 1952, Δημοσίων Έργων στα 1955-56 και αναπληρωτής συντονισμού το 1973).

1997- Ρίτσαρντ Βέρνον Βρετανός ηθοποιός («Γκάντι»).

1998- Ρόι Μπάροουζ τρομπετίστας της τζαζ.

2000- Χενκ Αρόν ανώτερος υπουργός (1973-75) και Πρωθυπουργός (1975-80, 1988-90) του Σουρινάμ.

2004- Θεόδωρος Δερβενιώτης Έλληνας λαϊκός συνθέτης.

2004 –  Έλενα Σουλιώτη, Ελληνίδα σοπράνο

Σχετικά Άρθρα

Close
Close