ΙΣΤΟΡΙΑ

23 Σεπτεμβρίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο-Η απελευθέρωση της Τριπολιτσάς

23 Σεπτεμβρίου 1821: Η Τριπολιτσά πέφτει στα χέρια των Ελλήνων επαναστατών. 32.000 Τούρκοι και Εβραίοι πέφτουν νεκροί, σύμφωνα με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη.

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)

Από τις κορυφαίες στιγμές της Επανάστασης του ’21, κατά την οποία αναδείχθηκε ο στρατηγικός νους του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.

Από τις πρώτες μέρες του εθνικού ξεσηκωμού, ο Κολοκοτρώνης είχε συλλάβει την ιδέα της πολιορκίας και της απελευθέρωσης της Τριπολιτσάς (σημερινής Τρίπολης), επειδή κατείχε στρατηγική θέση και ήταν το διοικητικό κέντρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στον Μοριά.

Στην Τριπολιτσά είχε την έδρα του ο Μόρα-Βαλεσί, ο στρατιωτικός διοικητής της Πελοποννήσου, με όλο το χαρέμι και τα πλούτη του, εκεί ζούσε ο μισός τουρκικός πληθυσμός της Πελοποννήσου και την υπερασπιζόταν σημαντικός αριθμός ενόπλων σωμάτων.

Με λίγα λόγια ήταν μια επικίνδυνη εχθρική εστία, η οποία εάν δεν εξουδετερωνόταν θα ήταν μια διαρκής απειλή για τις επαναστατημένες επαρχίες της Πελοποννήσου.

Η στρατηγική σύλληψη του Κολοκοτρώνη δεν έγινε αμέσως αποδεκτή, επειδή προϋπέθετε οργανωμένο στρατό, που δεν υπήρχε.

Ο Κολοκοτρώνης με επιμονή και πειστικότητα αντέστρεψε το αρνητικό για την άποψή του κλίμα μεταξύ των οπλαρχηγών κι έτσι στα μέσα Απριλίου αποφασίστηκε ο αποκλεισμός της Τριπολιτσάς σε πρώτη φάση, ώστε να διακοπεί κάθε δυνατότητα επικοινωνίας και εφοδιασμού της πόλης. Αρχιστράτηγος της επιχείρησης ορίσθηκε ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, αλλά ιθύνων νους της ήταν ο Κολοκοτρώνης, το σχέδιο του οποίου τηρήθηκε κατά γράμμα.

Μέχρι τις αρχές Μαΐου του 1821 οι επαναστάτες είχαν περισώζει την Τριπολιτσά σ’ ένα κύκλο που περιλάμβανε τις περιοχές Πάπαρι, Βλαχοκερασιά, Διάσελο, Αλωνίσταινα και Βέρβενα. Τότε έφθασε η πληροφορία ότι ο Μουσταφάμπεης με 3.500 άνδρες προερχόμενος από τα Γιάννινα είχε διασπάσει την πολιορκία από τα ανατολικά και είχε εισέλθει στην πόλη.

Η επιχείρηση κινδύνευε, καθώς τις επόμενες μέρες τέθηκε σε καταδίωξη του Κολοκοτρώνη και των άλλων οπλαρχηγών που πολιορκούσαν την Τριπολιτσά. Οι δύο σημαντικές ήττες που υπέστη στο Βαλτέτσι (12 Μαΐου) και στα Δολιανά (18 Μαΐου), όχι μόνο αναπτέρωσαν το ηθικό στο ελληνικό στρατόπεδο, αλλά συνέβαλαν καταλυτικά στην απελευθερωση της Τριπολιτσάς.

Η δύναμη των πολιορκητών συνεχώς ενισχυόταν και τις παραμονές της απελευθέρωσης είχε φθάσει τους 10.000 άνδρες. Ο κλοιός γύρω από την Τριπολιτσά έσφιγγε διαρκώς και η πόλη υπέφερε. Οι αποθήκες των τροφίμων είχαν σχεδόν αδειάσει, τα χρήματα είχαν εξαντληθεί και οι αρρώστιες θέριζαν. Στην πόλη υπήρχαν 35.000 ψυχές, Τούρκοι, Χριστιανοί, Αλβανοί και Εβραίοι.

Τότε ο Κολοκοτρώνης συνέλαβε την ιδέα να κατασκευαστεί περιφερειακή τάφρος γύρω από την πόλη για να δυσκολέψει περισσότερο τη ζωή των πολιορκημένων. Η τάφρος κατασκευάστηκε ταχύτατα από τους χωρικούς και η όλη τοποθεσία ονομάστηκε Γράνα.

Γύρω και πίσω από αυτή τοποθετήθηκαν τα τέσσερα ελληνικά σώματα, με επικεφαλής τους Κολοκοτρώνη, Μαυρομιχάλη, Γιατράκο και Αναγνωσταρά. Οι επαναστάτες είχαν στη διάθεσή τους ένα παμπάλαιο κανόνι και οι πολιορκούμενοι 30.

Απόντος του Μόρα-Βαλεσί, Χουρσίτ Πασά, ο Μουσταφάμπεης, που είχε το γενικό πρόσταγμα στην πόλη, αντιλήφθηκε γρήγορα την κίνηση του Κολοκοτρώνη και στις 18 Αυγούστου ενήργησε επίθεση με ιππικό για να διασπάσει τον κλοιό των Ελλήνων. Απέτυχε και οι δυνάμεις του επέστρεψαν στην πόλη έχοντας υποστεί μεγάλες απώλειες. Μπέηδες και αγάδες άρχισαν τότε να συσκέπτονται για τους όρους της παράδοσης, καθώς δεν υπήρχε ελπίδα σωτηρίας.

Όμως τους πρόλαβε ένας απλός στρατιώτης, ο Μανώλης Δούνιας από τον Πραστό Κυνουρίας. Στις 23 Σεπτεμβρίου 1821, ημέρα Παρασκευή, μαζί με δύο συντρόφους του αναρριχήθηκε στα τείχη της πόλης που έφθαναν τα πεντέμισι μέτρα ύψος και εισήλθε στην Τριπολιτσά, εκμεταλλευόμενος τη γνωριμία του με τον φύλακα του προμαχώνα.

Αφού τον εξουδετέρωσε, άνοιξε την Πύλη του Μυστρά και οι έλληνες επαναστάτες εισόρμησαν στην πόλη. Οι κάτοικοί της αντιστάθηκαν, χωρίς επιτυχία, επί δίωρο.

Επακολούθησε άγρια σφαγή του πληθυσμού και πρωτοφανές πλιάτσικο. Μάταια οι οπλαρχηγοί προσπαθούσαν να συγκρατήσουν τους μαινόμενους επαναστάτες. «Το ασκέρι, όπου ήτον μέσα, το Ελληνικόν, έκοβε και εσκότωνε, από Παρασκευή έως Κυριακή, γυναίκες, παιδιά και άνδρες, τριάντα δύο χιλιάδες, μία ώρα ολόγυρα της Τριπολιτσάς. Ένας υδραίος έσφαξε ενενήντα. Έλληνες εσκοτώθηκαν εκατόν» γράφει στα Απομνημονεύματά του ο Κολοκοτρώνης.

Η εκδικητική μανία των επαναστατών εκδηλώθηκε όχι μόνο σε βάρος των Τούρκων, αλλά και των Εβραίων που είχαν δείξει εχθρική στάση απέναντι στην Επανάσταση, και των Ελλήνων που είχαν χαρακτηριστεί τουρκολάτρες, όπως ο πρόκριτος Σωτήρης Κουγιάς.

Αντίθετα, οι Αλβανοί της Τριπολιτσάς αποχώρησαν συντεταγμένα με τη συνοδεία ελλήνων μαχητών, καθώς είχαν έλθει σε συμφωνία με τον ίδιο τον Κολοκοτρώνη.

Η απελευθέρωση της Τριπολιτσάς αποτέλεσε σταθμό για την εδραίωση και την εξέλιξη της Επανάστασης. Ολόκληρη η Πελοπόννησος βρισκόταν στα χέρια των Ελλήνων, εκτός των φρουρίων, Πατρών, Μεθώνης, Κορώνης και Ναυπλίου, τα οποία πολιορκούνταν στενά.

Άλλα γεγονότα σαν σήμερα ..

1529…. Αρχίζει η Πολιορκία της Βιέννης από τις δυνάμεις του οθωμανού σουλτάνου Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς.

23 Σεπτεμβρίου 1821…. Η Τριπολιτσά (Τρίπολη) πέφτει στα χέρια των Ελλήνων επαναστατών. 32.000 Τούρκοι και Εβραίοι πέφτουν νεκροί, σύμφωνα με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. «Το άλογό μου από τα τείχη έως τα σαράγια δεν επάτησε γη», αναφέρει χαρακτηριστικά στα απομνημονεύματά του. Οι Αλβανοί έρχονται σε συμφωνία με τον «Γέρο του Μωριά» και αποχωρούν χωρίς να υποστούν το παραμικρό.

1846…. Ο Γερμανός αστρονόμος, Γιόχαν Γκότφριντ Γκέιλ, ανακαλύπτει τον όγδοο πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος, τον Ποσειδώνα.

1868…. Στο Πουέρτο Ρίκο στην πόλη Lares πραγματοποιείται η πρώτη επιτυχημένη απόπειρα επαναστατικής εξέγερσης, το Grito de Lares. Πρόκειται για το πρώτο βήμα προς την ανεξαρτησία της χώρας, καθώς είναι η μοναδική φορά σε 400 χρόνια που επαναστατούν ενάντια στην ισπανική κυριαρχία.

1913…. Ο Γάλλος αεροπόρος, Ρολάν Γκαρός, πραγματοποιεί πτήση 558 μιλίων, από τα οποία τα 437 πάνω από τη θάλασσα, διανύοντας την απόσταση από το Φρεζί, κοντά στις Κάννες, μέχρι την Μπιζέρτα, κοντά στην Τύνιδα. Είναι η μακρύτερη, χωρίς ενδιάμεσο σταθμό, πτήση εκείνης της περιόδου.

1930… Κατοχυρώνεται με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας η λάμπα «γλόμπος» στο γερμανό Γιοχάνες Οστερμάγιερ.

Αμπντούλ Αζίζ Ιμπν Σαούντ, 23 Σεπτεμβρίου
Αμπντούλ Αζίζ Ιμπν Σαούντ

1932…. Το Βασίλειο Νατζντ και Χετζάζ συγχωνεύεται με τις οάσεις Αλ Χασά και Αλ Κατίφ και υπό τον βασιλιά Αμπντούλ Αζίζ Ιμπν Σαούντ σχηματίζεται η Σαουδική Αραβία, το μοναδικό κράτος του κόσμου που φέρει το όνομα του ηγεμόνα του.

1942…. Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος: Οι Αυστραλοί επιτίθενται κατά των Ιαπώνων στη Νέα Γουινέα.

Άουσβιτς-θάλαμος αερίων, 23 Σεπτεμβρίου
Θάλαμος αερίων στο Άουσβιτς

1942…. Αρχίζουν πειραματικά στο Άουσβιτς οι εκτελέσεις Εβραίων με θανατηφόρα αέρια.

1943…. Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος: Στην Ιταλία, οι Ναζί καταστρέφουν το λιμάνι της Νάπολης και βυθίζουν πολλά πλοία.

1949….. Στις ΗΠΑ, ο Πρόεδρος Χάρι Τρούμαν ανακοινώνει ότι η ΕΣΣΔ πραγματοποίησε δοκιμή ατομικής βόμβας.

1956…. Το μουσείο της Ακρόπολης, που παρέμενε κλειστό από την περίοδο της κατοχής, ανοίγει και πάλι τις πόρτες του με νέες αίθουσες.

1964…. Ανοίγει η Όπερα του Παρισιού με καινούργια οροφή, την οποία έχει φιλοτεχνήσει ο Μαρκ Σαγκάλ.

1966…. Διακόπτεται η συναυλία των Ρόλινγκ Στόουνς στο Ρόγιαλ Άλμπερτ Χολ του Λονδίνου, μετά την ανεξέλεγκτη εισβολή θαυμαστών τους στη σκηνή.

1972…. Στις Φιλιππίνες, ο πρόεδρος Φερνινάντ Μάρκος κηρύσσει στρατιωτικό νόμο, με σκοπό τον περιορισμό της διαφθοράς, της βίας και του πληθωρισμού.

1973…. Το φαινόμενο Χουάν Περόν: Σε ηλικία 78 ετών παίρνει το 61,5% των ψήφων και επιστρέφει στην εξουσία της Αργεντινής ως Πρόεδρος της χώρας. Η δεύτερη γυναίκα του, Ιζαμπέλ, ορίζεται αντιπρόεδρος, τίτλο που η Εβίτα είχε ευγενικά αποποιηθεί.

 

1974…. Νομιμοποιείται το Κομουνιστικό Κόμμα Ελλάδος (ΚΚΕ), με νομοθετικό διάταγμα της κυβέρνησης εθνικής ενότητας.

1980…. Στην Ινδία, η Ιντίρα Γκάντι αποκτά το δικαίωμα να φυλακίζει χωρίς δίκη.

1993…. Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή αναθέτει στο Σίδνεϊ τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2000, 37 χρόνια μετά την Ολυμπιάδα της Μελβούρνης.

1995…. Στην Πάτμο φτάνει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος Α΄για τις εκδηλώσεις της επετείου των 1.900 χρόνων από τη συγγραφή της Αποκάλυψης του Ιωάννη.

Σοφοκλέους-φούσκες, 23 Σεπτεμβρίου

1999…. Αρχίζει η πτώση της τιμής των μετοχών στο Χρηματιστήριο Αθηνών, που θα οδηγήσει στο αποκληθέν «Σκάνδαλο του Χρηματιστηρίου». Πολλές από τις μετοχές που έχουν εισαχθεί στο Χρηματιστήριο θα αποδειχτούν «φούσκες», δηλαδή άνευ αντικρίσματος, με εταιρείες χωρίς έργο, αλλά μόνο σκοπό την ελκυστική εικόνα στο χρηματιστήριο.

2000…. Ο Πύρρος Δήμας κερδίζει το 3ο του συνεχόμενο ολυμπιακό μετάλλιο στην κατηγορία των 85 κιλών της άρσης βαρών στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ σηκώνοντας 175 κιλά στο αρασέ, 215 στο ζετέ και 390 στο σύνολο και ισοφαρίζει το ρεκόρ του Ναΐμ Σουλεϊμάνογλου. Την ίδια μέρα η Κατερίνα Θάνου κερδίζει το αργυρό μετάλλιο στο αγώνισμα των 100 μ., με χρόνο 11.12.

2005…. Ένας άνθρωπος χάνει τη ζωή του και 6 άλλοι τραυματίζονται όταν καταπλακώνονται από το στέγαστρο στον αρχαιολογικό χώρο του Ακρωτηρίου Σαντορίνης.

2006…. Για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες ο στρατός του Λιβάνου αναπτύσσεται στη μπλε γραμμή -που λειτουργεί ως σύνορο μεταξύ Ισραήλ και νότιου Λιβάνου- με την υποστήριξη κυανοκράνων του ΟΗΕ, στο πλαίσιο της εφαρμογής του ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον τερματισμό του πολέμου.

Σαν σήμερα 23 Σεπτεμβρίου 63 π.Χ γεννήθηκε ο Οκταβιανός Αύγουστος, ο πρώτος Ρωμαίος αυτοκράτορας. Υιοθετημένος γιος του Ιουλίου Καίσαρα, εγκαθίδρυσε την «Παξ Ρομάνα» και εξασφάλισε την ειρήνη σε όλο τον ρωμαϊκό κόσμο.

Το 1926 γεννήθηκε ο Τζον Κολτρέιν, Αμερικανός σαξοφωνίστας, από τις κορυφαίες προσωπικότητες της τζαζ. («A Love Supreme»)

Την ίδια μέρα το 1949 γεννήθηκε ο Μπρους Σπρίνγκστιν, Αμερικανός ρόκερ.

Σαν σήμερα το 1939 πέθανε ο Σίγκμουντ Φρόιντ, Γερμανοεβραίος ψυχίατρος και ιδρυτής της ψυχανάλυσης.

Το 1973 πέθανε ο Πάμπλο Νερούδα, Χιλιανός ποιητής και διπλωμάτης, βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1971, δημιουργός του «Κάντο Χενεράλ», που μελοποιήθηκε από τον Μίκη Θεοδωράκη.

Διδώ Σωτηρίου, 23 Σεπτεμβρίου
Διδώ Σωτηρίου

Την ίδια μέρα το 2004 έφυγε από την ζωή η Διδώ Σωτηρίου, συγγραφέας. («Ματωμένα Χώματα»)

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close