ΙΣΤΟΡΙΑ

24 Ιουλίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο – Η πτώση της χούντας Ιωαννίδη και η αποκατάσταση της κοιν. δημοκρατίας στην Ελλάδα

24 Ιουλίου 1974.. Η πτώση της χούντας Ιωαννίδη και η αποκατάσταση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στην Ελλάδα

 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)

Στις 23 Ιουλίου 1974 η επτάχρονη δικτατορία της 21ης Απριλίου, υπό το βάρος της Τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, κατέρρευσε. Οι στρατιωτικοί παρέδωσαν την εξουσία στους πολιτικούς και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ορκίστηκε πρωθυπουργός της χώρας, επικεφαλής της κυβέρνησης «Εθνικής Ενότητας» τις πρώτες πρωινές ώρες της 24ης Ιουλίου. Από την ημέρα αυτή αρχίζει η εποχή της «Μεταπολίτευσης», η λαμπρότερη, ίσως, περίοδος της πολιτικής ιστορίας του ελληνικού κράτους.

Η γενική επιστράτευση που κηρύχτηκε στις 21 Ιουλίου, μία ημέρα μετά την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ήταν χαώδης και ανοργάνωτη και κατέδειξε την τραγική κατάσταση που βρισκόταν ο Ελληνικός Στρατός, μετά από επτά χρόνια δικτατορίας. Η κυβέρνηση Ανδρουτσόπουλου, που ήταν υποχείριο του «αόρατου δικτάτορα» Δημητρίου Ιωαννίδη, ήταν ανίκανη να πάρει σοβαρές αποφάσεις. Έτσι, η προσφυγή στους πολιτικούς ήταν μονόδρομος για τη στρατιωτική ηγεσία της χώρας.

Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Γρηγόριος Μπονάνος και οι αρχηγοί του Στρατού, αντιστράτηγος Ανδρέας Γαλατσάνος, Ναυτικού, αντιναύαρχος Πέτρος Αραπάκης και Αεροπορίας, αντιπτέραρχος Αλέξανδρος Παπανικολάου, σε σύσκεψη με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στρατηγό Φαίδωνα Γκιζίκη διατύπωσαν την άποψη ότι είναι επιτακτική ανάγκη η ανάθεση της διακυβέρνησης της χώρας στους πολιτικούς.

Στη συνέχεια, ο Γκιζίκης κάλεσε τον Ιωαννίδη και του ανακοίνωσε την απόφαση της ηγεσίας του στρατεύματος, χωρίς αυτός να αντιδράσει.

Στις 2 μετά το μεσημέρι κλήθηκαν σε σύσκεψη από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας σημαίνουσες πολιτικές προσωπικότητες της προδικτατορικής περιόδου. Στη σύσκεψη συμμετείχαν οι αρχηγοί των δύο μεγαλυτέρων κομμάτων Παναγιώτης Κανελλόπουλος της ΕΡΕ και Γεώργιος Μαύρος της «Ενώσεως Κέντρου», καθώς και οι Ευάγγελος Αβέρωφ, Σπύρος Μαρκεζίνης, Γεώργιος Αθανασιάδης-Νόβας, Στέφανος Στεφανόπουλος, Πέτρος Γαρουφαλλιάς και Ξενοφών Ζολώτας. Η δικτατορία της 21ης Απριλίου είχε ήδη καταρρεύσει.

Η άφιξη Καραμανλή στο αεροδρόμιο του Ελληνικού.

Στη σύσκεψη αποφασίστηκε ο σχηματισμός πολιτικής κυβέρνησης υπό τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, ο οποίος έλαβε προθεσμία έως τις 8 το βράδυ να ανακοινώσει τη σύνθεση του υπουργικού συμβουλίου. Εν τω μεταξύ, ο Ευάγγελος Αβέρωφ, που προέκρινε τη λύση Καραμανλή, ήλθε σε επαφή με τον πρώην πρωθυπουργό, που ζούσε αυτοεξόριστος στο Παρίσι από το 1963, και του ζήτησε να επιστρέψει το ταχύτερο δυνατό στην Ελλάδα. Στις 6:30 το απόγευμα, ο Αβέρωφ, με υπόδειξη του Γκιζίκη, τηλεφώνησε στον Κανελλόπουλο και του ανακοίνωσε την άρση της εντολής που του είχε ανατεθεί.

Στις 8 το βράδυ επαναλήφθηκε η σύσκεψη με τους πολιτικούς αρχηγούς και επικυρώθηκε η απόφαση για την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας Βαλερί Ντ’ Εστέν διέθεσε πάραυτα το προσωπικό του αεροπλάνο για την άμεση επιστροφή του Καραμανλή, ο οποίος αφίχθη στο αεροδρόμιο του Ελληνικού στις 2 το πρωί της 24ης Ιουλίου κι έγινε δεκτός από ένα τεράστιο πλήθος πολιτών, που τον χαιρετούσε κυριολεκτικά ως ελευθερωτή. Στις 4 το πρωί, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ορκίστηκε πρωθυπουργός από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Σεραφείμ, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, στρατηγού Φαίδωνα Γκιζίκη.

Το μεσημέρι της ίδιας μέρας ορκίστηκε το πρώτο κλιμάκιο της κυβέρνησής του, αποτελούμενο από πολιτικά πρόσωπα της δεξιάς και του κέντρου. Ο Καραμανλής δίσταζε να συμπεριλάβει στην κυβέρνηση «Εθνικής Ενότητας»πολιτικούς της Αριστεράς, για να μην προκαλέσει τους σκληροπυρηνικούς χουντικούς, που κατείχαν ακόμα καίρια πόστα στον κρατικό μηχανισμό. Στις 26 Ιουλίου συμπληρώθηκε η σύνθεση του υπουργικού συμβουλίου, με την ορκωμοσία του δευτέρου κλιμακίου της κυβέρνησης.

Αμέσως μετά ανακοινώθηκαν τα πρώτα μέτρα για την αποκατάσταση του δημοκρατικού πολιτεύματος: κατάργηση του στρατοπέδου της Γυάρου, απόλυση όλων των κρατουμένων, αμνήστευση όλων των πολιτικών αδικημάτων και απόδοση της ιθαγένειας στους πολίτες από τους οποίους την είχε στερήσει η δικτατορία του 1967. Στις άμεσες επιδιώξεις της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας συμπεριλαμβάνονταν η αποκατάσταση της δημοκρατικής ομαλότητας και η διαμόρφωση κλίματος εθνικής ενότητας, η αποδιοργάνωση του πλέγματος εξουσίας της δικτατορίας και η αποκατάσταση του πολιτικού ελέγχου στο στράτευμα, η προετοιμασία για τη διενέργεια εκλογών και η αντιμετώπιση της κρίσης στην Κύπρο.

 

1567: Η Μαρία Στιούαρτ, βασίλισσα της Σκωτίας, εξαναγκάζεται σε παραίτηση από το θρόνο προς όφελος του μόλις ενός έτους γιου της, Ιάκωβου, ο οποίος θα στεφθεί βασιλιάς.

1701: Ο Γάλλος μεγαλέμπορος Αντουάν ντε λα Μοτ ιδρύει στις Η.Π.Α. το Ντιτρόιτ, με σκοπό να ελέγξει το εμπόριο γούνας στην περιοχή. Η πόλη παίρνει αρχικά τη γαλλική ονομασία “Fort Détroit” (“Οχυρό του Πορθμού”).

1793: Η Γαλλία ψηφίζει τον πρώτο νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

1889: Δημοσιεύεται βαρυσήμαντο άρθρο των «Τάιμς» του Λονδίνου για το Κρητικό, που ζητά την ένωση της νήσου με την Ελλάδα.

Kriti-enosi

 

1908: Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου, λίγο πριν από τον τερματισμό του μαραθωνίου, ο ιταλός Ντοράντο Πιέτρι σωριάζεται στο έδαφος. Μερικοί θεατές τον βοηθούν να καλύψει τα τελευταία μέτρα, με αποτέλεσμα να ακυρωθεί. Νικητής ανακηρύσσεται ο αμερικανός Τζον Χέις.

Dorando_Pietri-1908

 

1909: Ο γάλλος πρωθυπουργός, Ζορζ Κλεμανσό, παραιτείται αγανακτισμένος, μετά από μια βίαιη διαμάχη στη Βουλή, εγκαταλείποντας μια πολιτική καριέρα δεκαετιών.

1920: Κατόπιν εντολής της Κοινωνίας των Εθνών, η Γαλλία καταλαμβάνει τη Δαμασκό, μετά την άρνηση του εμίρη Φεϊζάλ να μειώσει το στρατό του και να αναγνωρίσει τους Γάλλους ως εντολοδόχους στη Συρία.

1923: Υπογράφεται η Συνθήκη της Λωζάνης, με την οποία τα σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία χαράχθηκαν στα σημερινά τους όρια. Με το άρθρο 20 της Συνθήκης της Λωζάνης η Τουρκία αναγνωρίζει την προσάρτηση της Κύπρου στην Αγγλία και παραιτείται από κάθε δικαίωμα σ αυτή.

Synthiki_Lozanis

 

1935: Το πρώτο ευχετήριο τηλεγράφημα αποστέλλεται στη Βρετανία.

1940:  Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος: Το Ράιχ προσαρτά την Αλσατία και τη Λορραίνη στη Γαλλία.

1943: Τμήματα ανταρτών της ΠΑΟ τρέπουν σε φυγή βουλγαρικές δυνάμεις στο όρος Κερκίνη (Μπέλες), προκαλώντας σ αυτές σοβαρές απώλειες σε νεκρούς και αιχμαλώτους.

1959: Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον ενόσω ξεναγείται στην Αμερικανική Εθνική Έκθεση στη Μόσχα, «πέφτει πάνω» στον Νικήτα Χρουστσόφ με τον οποίο ανταλλάσσουν απόψεις για τα οφέλη του κομμουνισμού και του καπιταλισμού. Φόντο το σκηνικό μιας κουζίνας, που θα δώσει και το όνομα στην ιστορική συνάντηση, η οποία θα μείνει γνωστή ως η «αντιπαράθεση της κουζίνας» (kitchen debate).

1965: Οι Byrds ανεβαίνουν στο Νο1 του αγγλικού πίνακα επιτυχιών με το τραγούδι του Μπομπ Ντίλαν Mr Tambourine Man.

1969: Τα νερά του Ειρηνικού Ωκεανού υποδέχονται το διαστημόπλοιο Απόλλων 11, το οποίο με επιβάτες τους πρώτους αστροναύτες που πάτησαν στο φεγγάρι, επιστρέφει με ασφάλεια στη Γη.

1971: Αποφασίζεται να κατεδαφιστούν οι φυλακές Αβέρωφ και στη θέση τους να ανεγερθεί το δικαστικό μέγαρο.

1974: Καταρρέει η δικτατορία. Αποφασίζεται ο σχηματισμός πολιτικής κυβέρνησης υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, που βρίσκεται στο Παρίσι. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Ζισκάρ ντ’ Εσταίν του διαθέτει το προσωπικό του αεροσκάφος για την άμεση επιστροφή του. Στο αεροδρόμιο του Ελληνικού, χιλιάδες λαού τον υποδέχονται στις 2 π.μ. Στις 4:15 π.μ. ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ορκίζεται πρωθυπουργός μπροστά στο στρατηγό Φαίδωνα Γκιζίκη. Η μεταπολίτευση είναι γεγονός.

Konstantinos_Karamanlis-orkomosia-1974

1981: Πλημμύρες σαρώνουν πάνω από 700 άτομα στην επαρχία Σετσουάν στην Κίνα. 1,5 εκατομμύρια άνθρωποι μένουν άστεγοι.

1982: Καταργείται στην Ελλάδα η ποινική δίωξη της μοιχείας.

Villa_Orgion

 

1990: Το Ιράκ κατηγορεί το Κουβέιτ ότι με την υπερπαραγωγή πετρελαίου προσπαθεί να το υπονομεύσει και συγκεντρώνει χιλιάδες στρατιώτες και εκατοντάδες άρματα μάχης κατά μήκος των συνόρων. (Α’ Πόλεμος του Κόλπου)

 

 

Γεννήσεις σαν σήμερα

 

1783 – Σιμόν Μπολίβαρ, «απελευθερωτής» των κατοίκων της Λατινικής Αμερικής και οραματιστής των Ηνωμένων Πολιτειών της Νότιας Αμερικής

Simon_Bolivar

 

1802 – Αλέξανδρος Δουμάς ο πατήρ, γάλλος συγγραφέας. («Οι Τρεις Σωματοφύλακες», «Ο Κόμης Μοντεχρήστος») (Θαν. 5/12/1870)

Alexandre_Dumas_f

 

1895 – Ρόμπερτ Γκρέιβς, Άγγλος συγγραφέας

1897 – Αμέλια Έρχαρτ, Αμερικανίδα πρωτοπόρος της αεροπλοΐας

1921 – Τζουσέππε ντι Στέφανο, Ιταλός τενόρος, φημισμένος και σαν παρτενέρ της Μαρίας Κάλλας

1929 – Οριάνα Φαλάτσι, Ιταλίδα δημοσιογράφος και συγγραφέας

1936 – Ανδρέας Μπάρκουλης, ηθοποιός

1942 – Κρις Σάραντον, Ελληνικής καταγωγής Αμερικανός ηθοποιός, 1ος σύζυγος της Σούζαν Σάραντον

1944 – Γιαν-Καρλ Ράσπε, Γερμανός τρομοκράτης

1970 – Τζένιφερ Λόπεζ, Αμερικανίδα τραγουδίστρια, ηθοποιός και σχεδιάστρια μόδας

Jennifer_Lopez

 

1971 – Ντίνο Μπάτζο, Ιταλός διεθνής (60 φορές) ποδοσφαιριστής

1976 – Τιάγκο Μοντέιρο, Πορτογάλος οδηγός της Φόρμουλα 1.

 

 

Θάνατοι σαν σήμερα

 

1864 – Κωνσταντίνος Τάττης, Έλληνας έμπορος, μέλος της Φιλικής εταιρείας και προύχοντας της ελληνικής κοινότητας στην Θεσσαλονίκη

1879 – Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, ποιητής και πολιτικός. (Γεν. 1/9/1824)

Aristotelis_Valaoritis

 

1980 – Πίτερ Σέλερς, βρετανός κωμικός ηθοποιός. (Δρ Παράξενη Αγάπη, Ροζ Πάνθηρας) (Γεν. 8/9/1925)

Peter_Sellers

 

1995 – Αχμέτ Σαδικ, Έλληνας (μειονοτικός από την Κομοτηνή) Ιατρός – Πολιτικός

2005 – Ρίτσαρντ Ντολ, βρετανός επιδημιολόγος, ο πρώτος επιστήμονας που συνέδεσε το κάπνισμα με τον καρκίνο των πνευμόνων. (Γεν. 28/10/1912)

Richard_Doll

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close