ΙΣΤΟΡΙΑ

12 Ιουλίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο-1920 H Απελευθέρωση της Αδριανούπολης

12 Ιουλίου 1920: Απελευθέρωση της Αδριανούπολης από το 3/40 Σύνταγμα Ευζώνων. Με τη Συνθήκη των Σεβρών, που ακολούθησε, ολόκληρη η Θράκη  παραχωρείται στην Ελλάδα

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)

Η 12Η ΙΟΥΛΙΟΥ 1920 ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕ ΤΗΝ ΠΙΟ ΛΑΜΠΡΗ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΗΣ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΘΡΑΚΗ, ΚΑΘΩΣ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΕΙΣΗΛΘΑΝ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΗ.

Μέσα σε ένα παραλήρημα ενθουσιασμού, όπως μαρτυρούν πηγές της εποχής, ο ελληνικός πληθυσμός της πόλης υποδέχθηκε τα αποσπάσματα του 3/40 Συντάγματος Ευζώνων που από το μεσημέρι διερχόταν τη γέφυρα του Έβρου από την περιοχή του Καραγάτς και κινούνταν σε σχηματισμούς στον κεντρικό δρόμο της θρακικής πρωτεύουσας.

Η κατάληψη της Αδριανούπολης, ήρθε από την ευόδωση των επιχειρήσεων της Στρατιάς Θράκης (9η Μεραρχία και Μεραρχία Ξάνθης) με τη διάβαση του Έβρου ποταμού και σε συνδυασμό με αποβατική επιχείρηση της Μεραρχίας Σμύρνης μέσω της Προποντίδας, από τη Μικρά Ασία στην Ανατολική Θράκη.

Η οργάνωση του Κέντρου Επιχειρήσεων της Στρατιάς Θράκης στο Διδυμότειχο με Διοικητή τον Αντιστράτηγο Εμμανουήλ Ζυμβρακάκη και η άφιξη του Βασιλιά Αλεξάνδρου στην περιοχή στις 7/8 Ιουλίου, σηματοδότησαν και την έναρξη των επιθετικών επιχειρήσεων για την κατάληψη της Ανατολικής Θράκης.

Έτσι στις 7 Ιουλίου ξεκίνησε η αποβατική ενέργεια της Μεραρχίας Σμύρνης, από τα λιμάνια Πανόρμου και Αρτάκης στη Ραιδεστό και στην Ηράκλεια της Προποντίδας. Την ίδια ημέρα η 9η (ΙΧ) Μεραρχία που είχε αναπτυχθεί από την περιοχή Πυθίου μέχρι Καραγάτς, δέχθηκε επιθέσεις από την τουρκική πλευρά, τόσο στο Πύθιο, όσο και στο Καραγάτς (κυρίως με ισχυρό βομβαρδισμό Πυροβολικού). Το Ελληνικό Πυροβολικό απάντησε με πυρά, αποκρούοντας την εχθρική επίθεση, η οποία επαναλήφθηκε και τις νυχτερινές ώρες.

Την επομένη, στις 8 Ιουλίου μετακινήθηκε από την Αλεξανδρούπολη στο Διδυμότειχο και ο Σταθμός Διοικήσεως της Στρατιάς Θράκης. Επίσης Τμήματα Ευζώνων από το Μικτό Απόσπασμα του Καραγάτς επιχείρησαν επιθετική αναγνώριση προς την γέφυρα του Έβρου στην είσοδο της Αδριανούπολης, όμως δέχθηκε ισχυρά τουρκικά πυρά, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 17 Εύζωνοι και ο Λοχαγός Νικόλαος Διαμάντης. Επίσης άλλοι 2 Εύζωνοι συνελήφθησαν αιχμάλωτοι από τους Τούρκους.

Από τις 9 Ιουλίου, η Μεραρχία Σμύρνης που είχε ολοκληρώσει την απόβασή της, άρχισε την προέλαση στο εσωτερικό της Ανατολικής Θράκης σε τρεις φάλαγγες (με το 3ο,30ο και 28ο Συντάγματα Πεζικού). Ταυτόχρονα στην περιοχή του Πυθίου οι Τούρκοι απάντησαν με πυκνά πυρά Πυροβολικού, τόσο προς τα χαρακώματα όσο και προς το Σιδηροδρομικό Σταθμό. Η αντίδραση του Ελληνικού Πυροβολικού, σταμάτησε την ενέργεια των Τούρκων για άλλη μια φορά.

Στις 10 Ιουλίου, οι φάλαγγες της Μεραρχίας Σμύρνης κατέλαβαν την Αρκαδιούπολη (Λουλέ Μποργκάζ) και Χαριούπολη (Χαϊράν Μπολού), ενώ επανελήφθησαν οι τουρκικές επιθέσεις με βομβαρδισμό στο Πύθιο, προξενώντας μερικές ζημιές στις γέφυρες. Το ίδιο βράδυ γεφυρώθηκε ο Έβρος ποταμός στην περιοχή του Σουφλίου, από όπου διάβηκε το 13ο Σύνταγμα Πεζικού της Μεραρχίας Ξάνθης, το οποίο από 21 Μαΐου 1920 είχε εγκατασταθεί στο Διδυμότειχο.

Συνεχίστηκε με διάβαση και άλλων τμημάτων της Μεραρχίας, τα οποία προέλασαν και το μεσημέρι της 11ης Ιουλίου εισήλθαν στη Μακρά Γέφυρα (Ουζούν Κιοπρού), όπου συνελήφθησαν αιχμάλωτοι Τούρκοι Αξιωματικοί και στρατιώτες και επίσης κατασχέθηκαν όπλα και  πολεμικό υλικό.

Το απόγευμα της 11ης Ιουλίου στα όρια του Καραγάτς, Επιτροπή από την Αδριανούπολη, αποτελούμενη από τον Δήμαρχο της πόλης και τους επικεφαλείς των 5 θρησκευτικών κοινοτήτων της πόλης, τον Μητροπολίτη Πολύκαρπο Βαρβάκη, τον Μουφτή, τους Επισκόπους Βουλγαρικής και Αρμενικής Εκκλησίας, καθώς και τον Εβραίο Αρχιρραβίνο. Η επιτροπή που συνοδευόταν από το Έλληνα ιατρό κ.Τσαγκρή και έναν Τούρκο αξιωματικό, προσέφερε την παράδοση της πόλης στο Διοικητή του Μικτού Αποσπάσματος Καραγάτς, Συνταγματάρχη Ξύδη, ο οποίος τελικά απαίτησε την άμεση παράδοση της πόλης.

Έτσι στις 12 Ιουλίου 1920, όταν διαπίστωσαν στην περιοχή του Καραγάτς της πλήρη διάλυση των Τουρκικών δυνάμεων, συγκεντρώθηκαν τα τμήματα των Ευζώνων πλησίον στη γέφυρα του Έβρου και από τις μεσημβρινές ώρες άρχισε η διέλευση της γέφυρας και η είσοδος των τμημάτων στην Αδριανούπολη.

Στις 13 Ιουλίου ο νεαρός Βασιλιάς Αλέξανδρος εισήλθε θριαμβευτικά στην ιστορική πόλη, συνοδευόμενος από το Διοικητή της Στρατιάς Θράκης, Στρατηγό Ζυμβρακάκη και το Επιτελείο του.

Η είσοδος αυτή έδωσε έναυσμα για συγκινητικούς πανηγυρισμούς  από τους Έλληνες Θράκες της Αδριανούς. Από τη γέφυρα του Έβρου που ονομάστηκε τιμητικά «Γέφυρα Λοχαγού Διαμάντη» και για περίπου 2 χιλιόμετρα μέχρι την Μητρόπολη Αδριανούπολης, ο δρόμος στρώθηκε με χαλιά και λουλούδια και γαλανόλευκες σημαίες που πολλές κεντήθηκαν κρυφά, στόλισαν τους εξώστες και τα παράθυρα των σπιτιών. Ενώ τα πλήθη του κόσμου ζητωκραύγαζαν υπέρ του νεαρού Βασιλιά  και των Ελληνικών απελευθερωτικών στρατευμάτων.

Στη Μητρόπολη Αδριανούπολης, στον τόπο που μαρτύρησε ο Αδριανουπολίτης Πατριάρχης Κύριλλος ΣΤ΄, μετά από πεντέμισι αιώνες σκλαβιάς τελέστηκε η πανηγυρική δοξολογία της Νίκης και της Απελευθέρωσης, όπου εψάλη πάνδημα ο ύμνος «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ…».

Ως τα τέλη του ίδιου μήνα είχε ολοκληρωθεί η κατάληψη ολόκληρης της Ανατολικής Θράκης  και με τη συνθήκη των Σεβρών (28 Ιουλ./10 Αυγ. 1920) παραχωρήθηκε στην Ελλάδα η Ανατολική Θράκη ως την Τσατάλτζα. Η Κωνσταντινούπολη και τα Στενά χαρακτηρίστηκαν ουδέτερη ζώνη υπό τον έλεγχο της διεθνούς συμμαχικής επιτροπής.

Δυστυχώς, η λαμπρή αυτή ημέρα λησμονιέται υπό το σκότος της εγκατάλειψης της Ανατολικής Θράκης και της Αδριανούπολης μετά την Μικρασιατική καταστροφή και την απόδοσή της περιοχής στην Τουρκία μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης.

 

 

 

Άλλα γεγονότα

1603…. Ο κυβερνήτης του Νέου Άμστερνταμ (μετέπειτα Νέας Υόρκης) αγοράζει από τους ινδιάνους το νησί Γκαλ και το μετονομάζει σε Όιστερ Άιλαντ. Κατόπιν, μετονομάστηκε σε Έλις Άιλαντ, που έγινε γνωστό ως ο προθάλαμος των ευρωπαίων μεταναστών στη Νέα Υόρκη.

1690…. Κατά τη μάχη του Μπόιν μάχονται για το θρόνο ο εκθρονισμένος βασιλιάς της Αγγλίας, της Σκοτίας και της Ιρλανδίας προτεστάντης Τζέιμς Β’ και ο γαμπρός και διάδοχός του προτεστάντης Γουίλιαμ Γ’.

1812…. Οι Αμερικανοί εισβάλλουν στο Γουίνσδορ του Καναδά.

1827…. Ο τσάρος Νικόλαος Α’ αποδέχεται την παραίτηση του Ιωάννη Καποδίστρια από τη θέση του υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας, προκειμένου να αναλάβει κυβερνήτης της Ελλάδας.

1836…. Ανεβαίνει η πρώτη θεατρική παράσταση στην Αθήνα, μια κωμωδία του Μολιέρου.

Δραχμές-χαρτονόμισμα, 12 Ιουλίου

1843…. Με Βασιλικό Διάταγμα παρέχεται το δικαίωμα εκδόσεως τραπεζογραμματίων στην Εθνική Τράπεζα.

1862…. Το αμερικανικό Κογκρέσο καθιερώνει το Μετάλλιο της Τιμής, την ύψιστη στρατιωτική παρασημοφόρηση στις ΗΠΑ.

1901…. Στη Γερμανία, μέλη του Ράιχσταγκ αποτυγχάνουν να θέσουν εκτός νόμου τη μονομαχία.

1906…. Ο Άλφρεντ Ντρέιφους, Γάλλος αξιωματικός πυροβολικού, ο οποίος είχε κατηγορηθεί άδικα για προδοσία, παίρνει χάρη και επιστρέφει στο σύνταγμά του με το βαθμό του. Είχε προηγηθεί αναψηλάφηση της υπόθεσης μετά το δριμύ “Κατηγορώ” του Ζολά εναντίον του στρατιωτικού κατεστημένου.

1911…. Στη Νέα Υόρκη, αναφέρονται 22 θύματα του καύσωνα από την 1η Ιουλίου.

12 Ιουλίου 1913…. Ελληνική επίθεση στα στενά της Κρέσνας μεταφέρει τις μάχες του Β’ Βαλκανικού Πολέμου μέσα στα εδάφη της Βουλγαρίας.

1920…. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η Εθνοσυνέλευση της Άγκυρας ανακηρύσσει τον Μουσταφά Κεμάλ δικτάτορα της Τουρκίας και ότι του δίνει απόλυτη εξουσία να συνάψει ανακωχή ή να υπογράψει τη συνθήκη ειρήνης.

1921…. Στη Σμύρνη και στη συνέχεια στην Κιουτάχεια μεταβαίνει ο πρωθυπουργός Δημήτριος Γούναρης για να συναντηθεί με τον βασιλιά.

1930…. Οι Έλληνες εργαζόμενοι διαμαρτύρονται για την ανεργία.

1941…. Αγγλο-σοβιετική συμφωνία υπογράφεται στη Μόσχα για αμοιβαία βοήθεια κατά της Γερμανίας του Χίτλερ.

1942…. Οι Ιάπωνες εισβάλουν στη Νέα Γουινέα.

1943…. Στη Γερμανία, η αντιναζιστική αντίσταση ιδρύει την Εθνική Επιτροπή Ελεύθερης Γερμανίας.

1955…. Φτάνουν στη Νέα Υόρκη οι πρώτοι 1.245 Ευρωπαίοι μετανάστες βάσει του νόμου περί μετανάστευσης του 1953.

1958…. Ο Γιώργος Ρουμπάνης νικά στο Μόναχο κάνοντας πανευρωπαϊκό ρεκόρ στο επί κοντώ με 4.60, ρεκόρ που θα κρατήσει και σαν πανελλήνιο μέχρι το 1964 όταν θα το καταρρίψει ο Χρήστος Παπανικολάου. Δύο χρόνια πριν, στους Ολυμπιακούς της Μελβούρνης, έχει κερδίσει χάλκινο μετάλλιο με 4.50.

Φιντέλ Κάστρο, 12 Ιουλίου

1959…. Ο Κάστρο κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι δίνουν πολιτικό άσυλο στον πρώην αρχηγό της αεροπορίας της Κούβας.

1963…. Στον Ισημερινό, η νέα χούντα κηρύσσει παράνομο το Κομμουνιστικό Κόμμα.

1967…. Στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσι ξεσπούν αναταραχές με φυλετικά αίτια, οι οποίες θα διαρκέσουν τέσσερις ημέρες και θα στοιχίσουν τη ζωή σε 27 άτομα.

…. Το καθεστώς της 21ης Απριλίου αφαιρεί την ελληνική ιθαγένεια από 480 Έλληνες πολίτες.

1975…. Τα νησιά Σάο Τόμε και Πριντσίπε που βρίσκονται στη βορειοδυτική ακτή της Γκαμπόν κηρύσσουν την ανεξαρτησία τους

Κύπελλο Ελλάδος Μπάσκετ - 1976, 12 Ιουλίου
Στιγμιότυπο από τον πρώτο τελικό του Κυπέλλου Ελλάδος.

1976…. Διεξάγεται στο Κλειστό της Γλυφάδας ο πρώτος τελικός του Κυπέλλου Ελλάδος στο μπάσκετ μεταξύ Ολυμπιακού-ΑΕΚ (81-79) με τους Φαίδωνα Ματθαίου και Κώστα Μουρούζη αντίστοιχα στους πάγκους.

Επιστράτευση τραπεζικών 1979, 12 Ιουλίου

1979…. Λήγει η μεγάλης διάρκειας απεργία των Ελλήνων τραπεζοϋπαλλήλων, με επιστράτευση των απεργών.

…. Το νησί Κιριμπάτι, που βρίσκεται στον Ειρηνικό Ωκεανό κηρύσσει την ανεξαρτησία του.

1984…. Ο υποψήφιος των Δημοκρατικών για την Προεδρία των ΗΠΑ, Γουόλτερ Μοντέιλ επιλέγει την Τζεραλντίνε Φεράρο, μέλος του Κογκρέσου, ως υποψήφια για τη θέση του Αντιπροέδρου αναδεικνύοντας την στην πρώτη γυναίκα, που εντάσσεται στο ψηφοδέλτιο μεγάλου κόμματος.

1989…. Την απομάκρυνση της Ουγγαρίας από το “Σιδηρούν Παραπέτασμα” χαιρετίζει ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους, ο πατέρας, που επισκέπτεται τη χώρα.

1990…. Ο Μπόρις Γιέλτσιν στη διάρκεια μιας συγκέντρωσης του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος ανακοινώνει, ότι θα αποσυρθεί από το κόμμα.

1991…. Η Ελλάδα κατακτά το χρυσό στο ποδόσφαιρο στους Μεσογειακούς Αγώνες νικώντας την Τουρκία με 3-1 στο ΟΑΚΑ.

1992…. Ξεκινά το πρώτο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ελπίδων Μπάσκετ στο ΣΕΦ. Η Ιταλία ανακηρύσσεται πρωταθλήτρια κερδίζοντας την Ελλάδα στον τελικό με 65-63 στις 19/7.

1993…. Αρχίζει τη λειτουργία του, το Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο στην Αθήνα.

…. Το τσουνάμι που θα προκαλέσει ένας σεισμός μεγέθους 7,8 Ρίχτερ στην ακτή Χοκάιντο της Ιαπωνίας θα προκαλέσει το θάνατο 202 ατόμων στο μικρό νησί Οκουσίρι.

1994…. Ο Παλαιστίνιος ηγέτης Γιάσερ Αραφάτ εγκαθίσταται στη Λωρίδα της Γάζας, μετά από 27 χρόνια.

1995…. Στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου εγκρίνεται η έκθεση Μπέρτενς με την οποία αποσυνδέεται πλήρως η διαδικασία ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ από την τελωνειακή ένωση της Τουρκίας και την πορεία του Κυπριακού.

1996…. Στη Βρετανία, Κάρολος και Νταϊάνα συμφωνούν στους όρους για την έκδοση του διαζυγίου τους.

1997…. Στη Βολιβία, ομάδα εμπειρογνωμόνων ανακοινώνει επίσημα ότι ανακαλύφθηκαν τα οστά του Τσε Γκεβάρα σε ομαδικό τάφο της Βαλιεγράντε.

1998…. Ολοκληρώνεται το 16ο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου της Γαλλίας που ξεκίνησε στις 10/6. Η Γαλλία ανακηρύσσεται παγκόσμια πρωταθλήτρια νικώντας στον τελικό την Βραζιλία με 3-0 με δυο γκολ του Ζινεντίν Ζιντάν και ένα του Εμανουέλ Πετίτ μπροστά σε 80.000 θεατές στο Σεν Ντενί. Πρώτος σκόρερ ανακηρύσσεται ο Κροάτης Ντέιβορ Σουκερ με 6 γκολ, που σκοράρει το νικητήριο γκολ στον μικρό τελικό εναντίον της Ολλανδίας (2-1).

Σαν σήμερα 12 Ιουλίου 1817 γεννήθηκε ο Χένρι Ντέιβιντ Θόρο, Αμερικανός συγγραφέας, φιλόσοφος και πρώιμος οικολόγος.

Το 1904 γεννήθηκε ο Πάμπλο Νερούδα, Χιλιανός ποιητής και διπλωμάτης, βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1971, δημιουργός του «Κάντο Χενεράλ», που μελοποιήθηκε από τον Μίκη Θεοδωράκη.

Την ίδια μέρα το 1922 γεννήθηκε ο Μάικλ Βέντρις, Άγγλος αρχιτέκτονας και κρυπτογράφος, ο οποίος το 1952 αποκωδικοποίησε τη Γραμμική Γραφή Β’ που χρησιμοποιούσαν οι Κρήτες της Μινωικής εποχής.

Ιωάννης Βελισσαρίου, 12 Ιουλίου
Ιωάννης Βελισσαρίου

Σαν σήμερα το 1913 αφήνει την τελευταία του πνοή ο Ιωάννης Βελισσαρίου, αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού και ήρωας των Βαλκανικών Πολέμων.

Το 1994 έφυγε από την ζωή ο Παΐσιος ο Αγιορείτης, κατά κόσμο Αρσένιος Ενζεπίδης, ορθόδοξος μοναχός, που ανακηρύχθηκε Άγιος.

Την ίδια μέρα το 2016 πέθανε ο Δημήτρης Μαρωνίτης, φιλόλογος, μεταφραστής και δοκιμιογράφος.

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close