ΙΣΤΟΡΙΑ

28 Ιουνίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο – Η σπίθα που πυροδότησε τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Η σπίθα που πυροδότησε τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο

 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)

Στις 28 Ιουνίου του 1914 ο σερβοβόσνιος φοιτητής Γκαβρίλο Πρίντσιπ δολοφόνησε στο Σαράγεβο τον διάδοχο του Αυστρο-Ουγγρικού θρόνου Φραγκίσκο Φερδινάνδο (Franz Ferdinand στα γερμανικά) και τη σύζυγό του Σοφία. Η ενέργειά αυτή του Πρίντσιπ, που εξέφραζε τις φιλοδοξίες του πανσερβισμού, πυροδότησε τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η μεγάλη εδαφική επέκταση της Σερβίας στους Βαλκανικούς Πολέμους (1912 – 1913), άνοιξε την όρεξη των εθνικιστικών κύκλων του Βελιγραδίου για την απελευθέρωση των Νότιων Σλάβων της Αυστρο-Ουγγαρίας. Καθοδηγούμενοι από τον επικεφαλής των σερβικών μυστικών υπηρεσιών, συνταγματάρχη Ντραγκουτίν Ντιμιτρίεβιτς, άρχισαν να ενισχύουν τις μυστικές νοτιοσλαβικές οργανώσεις, που υπήρχαν στην επικράτεια των Αψβούργων.

Μία από τις μυστικές οργανώσεις, που δρούσαν στο έδαφος της Βοσνίας, ήταν η «Μλάντα Μπόσνα» («Νεαρά Βοσνία»), αποτελούμενη κυρίως από σερβοβόσνιους μαθητές. Η οργάνωση, στην οποία ηγετικό ρόλο είχε ο φοιτητής Γκαβρίλο Πρίντσιπ (1894-1918), ήταν αντίθετη με την κατοχή της Βοσνίας από τους Αυστριακούς και είχε ως στόχο την απελευθέρωση των σλαβικών περιοχών του ευρωπαϊκού νότου και τη σύμπηξη μιας ενιαίας Γιουγκοσλαβίας.

Η ευκαιρία για μία θεαματική ενέργεια κατά της Αυστρο-Ουγγρικής κατοχής της Βοσνίας θα δινόταν από τους νεαρούς επαναστάτες της «Μλάντα Μπόσνα» στις 28 Ιουνίου του 1914, κατά την επίσημη επίσκεψη του αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου και της συζύγου του Σοφίας στο Σαράγεβο, προκειμένου να εγκαινιάσουν ένα νοσοκομείο. Ο Γκαβρίλο Πρίντσιπ και η πενταμελής ομάδα του είχαν σκοπό να τους σκοτώσουν και να γίνουν ήρωες. Η συνωμοσία είχε οργανωθεί από τον Ντιμιτρίεβιτς και ήταν σε γνώση του Σέρβου πρωθυπουργού Νίκολα Πάσιτς. Ο Πάσιτς, που είχε εχθρικές σχέσεις με τον Ντιμιτρίεβιτς, αναλογιζόμενος τις επιπτώσεις στη χώρα του από μια τέτοια ενέργεια, ειδοποίησε την αυστριακή κυβέρνηση, η οποία δεν θεώρησε σοβαρή την προειδοποίηση και αδιαφόρησε.

Το πρωί της 28ης Ιουνίου του 1914, μόλις η βασιλική πομπή εμφανίστηκε στην κεντρική οδό του Σαράγεβο, ένας από την ομάδα του Πρίντσιπ, ο 19χρονος Νεντέλικο Τσαμπρίνοβιτς έριξε μία χειροβομβίδα, η οποία προσέκρουσε στην άμαξα του διαδόχου και εξερράγη σε διπλανό όχημα, τραυματίζοντας δύο από τους συνοδούς αξιωματικούς του Φραγκίσκου Φερδινάνδου.

Λίγο αργότερα κι ενώ ο διάδοχος και η σύζυγός του κατευθύνονταν προς το νοσοκομείο για να επισκεφθούν τους τραυματίες αξιωματικούς, ο Πρίντσιπ τους πυροβόλησε και τους σκότωσε μ’ ένα εννιάρι πιστόλι τύπου «FN1910», το οποίο, κατά πάσα πιθανότητα, του το είχαν προμηθεύσει οι σερβικές μυστικές υπηρεσίες.

Η Αυστρο-Ουγγαρία θεώρησε υπεύθυνη τη Σερβία για τη δολοφονία του πριγκιπικού ζεύγους και της κήρυξε τον πόλεμο στις 28 Ιουλίου του 1914. Στον πόλεμο ενεπλάκησαν όλες οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις και οι Ηνωμένες Πολιτείες από το 1917, με αποτέλεσμα να προκύψει μια γενικευμένη στρατιωτική σύγκρουση, που έσπειρε τον όλεθρο στη Γηραιά Ήπειρο και έμεινε στην ιστορία ως Α’ Πόλεμος Πόλεμος ή Μεγάλος Πόλεμος (1914-1918).

 

1243…. Ο Ιννοκέντιος Δ’ γίνεται Πάπας.

1389…. Οθωμανικές δυνάμεις συγκρούονται με τη Σερβία, στη μάχη του Κόσσοβο.

1519…. Ο Κάρολος Ε’ αναλαμβάνει τα ηνία της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

1635…. Η Γουαδελούπη γίνεται γαλλική αποικία.

1651…. Ξεκινά η μάχη του Μπερεστέτζκο, μεταξύ Πολωνίας και Ουκρανίας, η μεγαλύτερη μάχη του 17ου αιώνα.

1838…. Η πριγκίπισσα Βικτόρια ανεβαίνει στο θρόνο της Αγγλίας.

1846…. Στο Παρίσι ο Αντόλφ Σαξ πατεντάρει το σαξόφωνο.

1849…. Η εργατική Πρωτομαγιά γίνεται επίσημη γιορτή στις ΗΠΑ.

1858…. Βρετανία και Κίνα υπογράφουν τη Συνθήκη της Τιανζίν, τερματίζοντας τον δεύτερο μεταξύ τους πόλεμο για το εμπόριο Οπίου.

Λιμάνι Λεμεσού, 28 Ιουνίου

1878…. Καταπλέει στο λιμάνι της Λεμεσού το αγγλικό πολεμικό «Παλλάς», το οποίο αποβιβάζει μονάδα πεζοναυτών και παραλαμβάνει το κάστρο της πόλης από την τουρκική φρουρά. Έπειτα από 307 χρόνια, στη θέση της τουρκικής σημαίας υψώνεται η αγγλική. Στη Διάσκεψη του Βερολίνου ανακοινώθηκε επίσημα (9 Ιούλη 1878) ότι η Υψηλή Πύλη και η Μ. Βρετανία είχαν υπογράψει μια “αμυντική συμφωνία” στην Κωνσταντινούπολη, στις 4 Ιούνη 1878. Με βάση τη συμφωνία της Κωνσταντινούπολης, η Τουρκία εκχωρούσε την Κύπρο στην Αγγλία όπως κατέχεται και διοικείται υπ’ αυτής. Η Αγγλία κατέλαβε ειρηνικά την Κύπρο. Οι κάτοικοι του νησιού δεν είχαν ερωτηθεί.

1914…. Εκδηλώνεται η αφορμή του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου: ο αρχιδούκας της Σερβίας, Φραγκίσκος Φερδινάρδος και η σύζυγός του, Σοφία, δολοφονούνται στο Σεράγεβο.

Συνθήκη Βερσαλλιών, 28 Ιουνίου

1919…. Πέντε χρόνια μετά την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου υπογράφεται στο Παρίσι η Συνθήκη των Βερσαλλιών, με την οποία πέφτει η αυλαία του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μεγάλη χαμένη η Γερμανία.

1920…. Η Προύσα είναι υπό κατάληψη από τις ελληνικές δυνάμεις. Γενική κινητοποίηση διατάσει ο Κεμάλ.

1921…. Η απεργία των Βρετανών ανθρακωρύχων λύνεται μετά από τρεις μήνες.

1925…. Πρώτο ντέρμπι Ολυμπιακού – ΠΑΟ (3-3) στη Λεωφόρο.

1929…. Στις συνομιλίες του Λονδίνου για τα στρατιωτικά, οι ΗΠΑ πιέζουν τη Βρετανία για να επιδείξει καλή πίστη, αποσύροντας τις ναυτικές της βάσεις από τις Δυτικές Ινδίες.

1930…. Ο “Mick the Miller” κερδίζει το δεύτερο συνεχόμενο Greyhound Derby και γίνεται ο πρώτος σκύλος που κερδίζει τον συγκεκριμένο αγώνα για δεύτερη φορά.

1931…. Οι σοσιαλιστές βγαίνουν κερδισμένοι από τις τελευταίες εκλογές στην Ισπανία.

1936…. Ιδρύεται το κρατίδιο του Μενκγιάγκ.

1939…. Η ΠανΑμέρικαν εγκαινιάζει δίκτυο αερομεταφοράς στην Ευρώπη.

1940….. Η Ρουμανία εκχωρεί τη Μολδαβία στη Σοβιετική Ένωση.

1942…. Το Αφρικανικό Σώμα του Γερμανού στρατάρχη Έρβιν Ρόμελ νικά την 8η Βρετανική Στρατιά στην Αίγυπτο.

1948…. Ο Dick Turpin, ο πρώτος έγχρωμος μποξέρ που παίρνει άδεια να αγωνιστεί για τον βρετανικό τίτλο, ανακηρύσσεται πρωταθλητής στην κατηγορία μέσων βαρών όταν κερδίζει τον Vince Hawkins.

1950….. Δυνάμεις της Βορείου Κορέας καταλαμβάνουν τη Σεούλ.

1959…. Τέσσερις σχεδόν μήνες μετά το πρώτο του δελτίο (1/3/1959), το ΠΡΟΠΟ περιλαμβάνει στον 17ο διαγωνισμό του για πρώτη φορά και 13ο αγώνα.

1960…. Στην Κούβα, τα αμερικανικά διυλιστήρια κατάσχονται και κρατικοποιούνται.

1962…. Στην Ελλάδα, συγκροτείται επιτροπή από δικαστικούς για τον έλεγχο στη ΔΕΗ.

1963…. Αρχίζει να λειτουργεί η πρώτη υψικάμινος στην Ελλάδα στο εργοστάσιο της Χαλυβουργικής .

1967…. Το Ισραήλ προσαρτά στα εδάφη του την ανατολική Ιερουσαλήμ.

1969….. Στο Ακρωτήριο Κένεντι, η NASA θέτει διαστημόπλοιο με πίθηκο σε τροχιά γύρω από τη γη.

1970…. Ο Άρης Θεσσαλονίκης κατακτά το μοναδικό Κύπελλο Ελλάδος στην ιστορία του, νικώντας τον ΠΑΟΚ με 1-0 στο κατάμεστο Καυταντζόγλειο.

1972…. Στις ΗΠΑ, ο Νίξον δηλώνει ότι, δεν θα στρατολογηθούν άλλοι για το Βιετνάμ.

Επικύρωση συνθήκης ΕΟΚ, 28 Ιουνίου

1979…. Εγκρίνεται από τη Βουλή η Συνθήκη Προσχώρησης της Ελλάδας στην ΕΟΚ. Υπέρ ψηφίζουν 193 βουλευτές (175 της Νέας Δημοκρατίας, 4 του ΚΟΔΗΣΟ, 4 της Εθνικής Παράταξης, 2 της ΕΔΗΚ, 1 του ΚΚΕ Εσωτερικού, 1 της ΕΔΑ και 6 ανεξάρτητοι), κατά 104 (ΠΑΣΟΚ και ΚΚΕ), ενώ τρεις βουλευτές (Ιωάννης Ζίγδης, Νικήτας Βενιζέλος και Κώστας Μπαντουβάς) δηλώνουν «παρών».

1981…. Στο Ιράν, βομβιστική επίθεση, που συνδέεται με τις διαμάχες μεταξύ οπαδών και αντιπάλων του προέδρου Μπανισάντρ, προκαλεί το θάνατο σε 74 άτομα, μεταξύ των οποίων και του προέδρου του Επαναστατικού Δικαστηρίου και 10 ακόμα αξιωματούχων της κυβέρνησης.

1990…. Η FIFA μετά από 65 χρόνια κάνει την πρώτη αλλαγή στον κανόνα του οφ-σάιντ, αποφασίζοντας ότι οι επιθετικοί που βρίσκονται στην ίδια ευθεία με τους αμυντικούς δεν ανακόπτονται.

1991…. Ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Μάριο Αντρεότι δηλώνει ότι η χώρα του υποστηρίζει την ένταξη της Κύπρου στην ΕΟΚ.

1992…. Η κυβέρνηση της Δημοκρατίας των Σκοπίων απορρίπτει τον όρο, που ζήτησε η Ελλάδα και έθεσε η ΕΟΚ, να αλλάξει το όνομά της ώστε να αναγνωριστεί από την Κοινότητα.

1995…. Στη Βοσνία, επίθεση με ρουκέτες δέχεται το Σεράγεβο, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή του πέντε άτομα και να τραυματισθούν 38.

1996…. Στην Ουκρανία, η Βουλή εγκρίνει το νέο Σύνταγμα της χώρας, που χορηγούσε αυξημένες εξουσίες στον Πρόεδρο και κατοχύρωνε την ατομική ιδιοκτησία.

Holyfield-Tyson, 28 Ιουνίου

1997…. Ο Mike Tyson δαγκώνει το αυτί του Evander Holyfield στον 3ο γύρο του μεταξύ τους αγώνα στο Λας Βέγκας. Παρά την ειδοποίηση του διαιτητή, ο Tyson δαγκώνει και το άλλο αυτί του Holyfield, με αποτέλεσμα ο διαιτητής να τον αποβάλλει. Έτσι ο Holyfield διατηρεί τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή. Ο Tyson απολογείται δημόσια στις 30/6 και τιμωρείται με ένα χρόνο αποκλεισμό από αγώνες στην Πολιτεία της Νεβάδα και πρόστιμο 3 εκατομμυρίων δολαρίων.

2001…. Ο 20χρονος φόργουορντ της Μπαρτσελόνα Paul Gasol γίνεται ο πρώτος Ευρωπαίος μη προερχόμενος από κολέγιο παίκτης που επιλέγεται στο νούμερο 3 του ντραφτ. Ο Αντώνης Φώτσης επιλέγεται από τους Memphis Grizzlies στο νούμερο 48 και γίνεται ο πρώτος γηγενής Έλληνας που θα δοκιμάσει την τύχη του στο ΝΒΑ.

2004…. Ορκίζονται ενώπιον του Ανώτατου Δικαστή της χώρας ο Πρόεδρος, ο Πρωθυπουργός και η νέα Κυβέρνηση τους Ιράκ, αμέσως μετά την αιφνιδιαστική παράδοση της εξουσίας από τους Αμερικανούς, δύο ημέρες πριν από την προγραμματισμένη ημερομηνία. Ο τέως πλέον Αμερικανός πολιτικός διοικητής του Ιράκ, Πολ Μπρέμερ, που έσπευσε ήδη να εγκαταλείψει τη χώρα, παρέδωσε στον πρωθυπουργό Ιγιάντ Αλάουι, όλα τα επίσημα έγγραφα του κράτους και υπέγραψαν τα σχετικά κείμενα, με τα οποία το Ιράκ ανακτά την εθνική κυριαρχία του.

Γεννήσεις – Θάνατοι

Ζαν Ζακ Ρουσό, 28 Ιουνίου

Σαν σήμερα 18 Ιουνίου 1712 γεννήθηκε ο Ζαν Ζακ Ρουσό, Γαλλοελβετός φιλόσοφος και βασικός εκπρόσωπος του διαφωτισμού. Με το έργο του «Κοινωνικό Συμβόλαιο» (1762), στο οποίο προβάλλει τα δικαιώματα του πολίτη έναντι του κράτους, άσκησε μεγάλη επίδραση στη διαμόρφω­ση της δυναμικής της Γαλλικής Επανάστασης. Στο επίσης σημαντικό έργο του «Αιμί­λιος» (1762), εκθέτει την παιδαγωγική του θεωρία, σύμφωνα με την οποία, η ανάπτυξη ενός παιδιού μέσα στη φύση αφ’ ενός και η δύναμη του παραδείγματος αφ’ ετέρου αποτελούν τις «φυσικές» παιδαγωγικές αρχές για την εξέλιξή του σε ενάρετο και ολοκληρωμένο άτομο.

Το 1867 γεννήθηκε ο Λουίτζι Πιραντέλο, Ιταλός θεατρικός συγγραφέας. Βραβεύτηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1934.

Την ίδια μέρα το 1971 γεννήθηκε ο Έλον Μασκ, νοτιοαφρικανικής καταγωγής αμερικανός μηχανικός και επιχειρηματίας, ιδρυτής των εταιριών PayPal, SpaceX και Tesla Motors.

Σαν σήμερα το 548 πέθανε η Θεοδώρα, αυτοκράτειρα του Βυζαντίου.

Το 1985 έφυγε από την ζωή ο Λάμπρος Κωνσταντάρας, έλληνας ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου.

Την ίδια μέρα το 2010 πέθανε ο Νίκολας Χάγιεκ, λιβανέζος επιχειρηματίας, ιδρυτής της ωρολογοποιίας Swatch.

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close