ΙΣΤΟΡΙΑ

21 Ιουνίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο

Η Μάχη της Βιτόρια

 

Η πιο αποφασιστική μάχη του Πολέμου της Ανεξαρτησίας (1807-1814), όπως τον αποκαλούν οι Ισπανοί, που ανάγκασε τον Ναπολέοντα να εγκαταλείψει οριστικά την Ιβηρική Χερσόνησο. Διεξήχθη στις 21 Ιουνίου του 1813 κοντά στην πόλη Βιτόρια, στη Χώρα των Βάσκων.

Στο πεδίο της μάχης βρέθηκαν αντιμέτωποι από τη μία πλευρά ο προελαύνων συμμαχικός στρατός Ισπανών, Πορτογάλων και Βρετανών, με επικεφαλής τον Άρθουρ Γουέλσλι, πρώτο Δούκα του Ουέλινγκτον και από την άλλη πλευρά ο γαλλικός στρατός υπό τον Ιωσήφ Βοναπάρτη, τον μεγαλύτερο αδελφό του Ναπολέοντα, που είχε επωφεληθεί από τις δυναστικές διαμάχες στην Ισπανία και είχε χρισθεί βασιλιάς. Οι σύμμαχοι παρέταξαν 72.000 άνδρες και 90 κανόνια και οι Γάλλοι 57.000 άνδρες και 150 κανόνια.

Ο γαλλικός στρατός βρισκόταν σε πορεία διαρκούς υποχώρησης στην Ιβηρική και με ηθικό διαρκώς μειούμενο. Το 1812 είχε εκκενώσει τη Μαδρίτη μετά την ήττα του στη Μάχη της Σαλαμάνκα, ενώ την ίδια χρονιά η εκστρατεία του Ναπολέοντα στη Ρωσία είχε εξελιχθεί σε μεγάλο φιάσκο.

Ο Ιωσήφ Βοναπάρτης και ο στρατηγός του Ζαν-Μπατίστ Ζουρντάν παρέταξαν σε θέση άμυνας τις δυνάμεις τους στην κοιλάδα της Βιτόρια, που περιτριγυριζόταν από βουνά και προστατευόταν από τον ποταμό Θαδόρα. Στις 8 το πρωί της 21ης Ιουνίου 1813 οι σύμμαχοι επιτέθηκαν σε όλο το εύρος του μετώπου. Διάβηκαν τον ποταμό από τις μικρές γέφυρες που υπήρχαν κατά μήκος του και ανάγκασαν το κέντρο και το αριστερό του γαλλικού στρατού να υποχωρήσουν για να προστατεύσουν την πόλη της Βιτόρια. Μέχρι το απόγευμα και το δεξιό του γαλλικού στρατού αναγκάστηκε να υποχωρήσει, αν και πολέμησε γενναία.

Η υποχώρηση των Γάλλων έγινε εν πολλοίς με άτακτο τρόπο. Στο πεδίο της μάχης άφησαν σχεδόν όλο το πυροβολικό τους και μεγάλες ποσότητες πολύτιμου υλικού, που ανήκε στον Ιωσήφ Βοναπάρτη, αξίας 1 εκατομμυρίου λιρών (125 εκατομμύρια ευρώ με σημερινές τιμές). Οι Βρετανοί στρατιώτες άρχισαν το πλιάτσικο, γεγονός που προκάλεσε την οργή του Γουέλινγκτον, που ζήτησε την ανάκλησή τους στην Αγγλία.

Οι απώλειες των συμμάχων ήταν 5.158 νεκροί και τραυματίες (3.675 Βρετανοί, 921 Πορτογάλοι και 562 Ισπανοί) και των Γάλλων 8.000 νεκροί, τραυματίες και αιχμάλωτοι.

Μετά την ήττα τους στη Βιτόρια, οι Γάλλοι εγκατέλειψαν οριστικά την Ιβηρική Χερσόνησο, ενώ ο Γουέλινγκτον συνέχισε την καταδίωξή τους μέσα στο γαλλικό έδαφος, συμβάλλοντας με τις δυνάμεις του στην τελική πτώση του Ναπολέοντα το 1815.

Η Μάχη της Βιτόρια αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τον Μπετόβεν, ο οποίος ύμνησε τη νίκη του Γουέλινγκτον στο έργο του Η νίκη του Γουέλινγκτον, έργο 91.

217 π.Χ….. Ο Αττίλας στήνει ενέδρα στο ρωμαϊκό στρατό του Γάιου Φλαμίνιου και πετυχαίνει μεγάλη νίκη.

1633…. Ο Γαλιλαίος εξαναγκάζεται από την Ιερά Εξέταση να απαρνηθεί την ηλιοκεντρική θεωρία του.

1665…. Οι πρώτοι στρατιώτες του Τάγματος των Καρινιάν-Σαλιέρ φτάνουν στο Κεμπέκ για να καταλάβουν το Ιροκουά (Νέα Υόρκη, Οντάριο, Κεμπέκ).

1734…. Στο Μόντρεαλ της Νέας Γαλλίας (στο σημερινό Καναδά), μία Αφρικανή σκλάβα, η Μαρί-Ζοζέφ Ανζελίκ, απαγχονίζεται, αφού πρώτα βασανίστηκε δημοσίως, από τις γαλλικές αρχές.

1749…. Ιδρύεται το Χάλιφαξ της Νέας Σκοτίας.

1788…. Το Νιού Χαμσάιρ επικυρώνει το Σύνταγμα των ΗΠΑ και έτσι γίνεται η 9η Πολιτεία.

1813…. Ο Δούκας του Ουέλινγκτον, επικεφαλής αγγλικής δύναμης, νικά τον Ιωσήφ Βοναπάρτη και τους Γάλλους στη Μάχη της Βιτόρια και τους εκδιώκει από την Ιβηρική Χερσόνησο. Ο Μπετόβεν χαιρετίζει το γεγονός, γράφοντας τη σύνθεση «Wellington’s Victory, op. 91».

1826…. Πανωλεθρία του Ιμπραήμ στη Μάνη.

1851…. Ο Γερμανός μετρ του σκάκι Άντολφ Άντερσεν νικά τον Λάιονελ Κιζερίτσκι, σε μία παρτίδα, μοναδική στη σκακιστική βιβλιογραφία, όπου ο Άντερσεν θυσιάζει τους δύο πύργους, τον αξιωματικό και τη βασίλισσά του, κάνοντας ματ με τα εναπομείναντα τρία μικρά κομμάτια. Η παρτίδα παίζεται σε διακοπή του Πρώτου Διεθνούς Τουρνουά Σκάκι στο Λονδίνο και θα μείνει γνωστή ως η «Αθάνατη Παρτίδα» (Immortal Game) του Άντερσεν.

1877…. Εκτελούνται 10 μέλη της μυστικής οργάνωσης των Ιρλανδών ανθρακωρύχων, Μόλι Μαγκουάιρς, με την κατηγορία, ότι συμμετείχαν σε μία βίαιη απεργία ανθρακωρύχων στην Πενσυλβάνια.

1901…. Στο Νιου Τζέρσεϊ, μυστηριώδης έκρηξη καταστρέφει τετραώροφο κτίριο, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 17 άτομα.

1902…. Στη Γερμανία, κυβερνητικοί αντιπρόσωποι παρακολουθούν για πρώτη φορά τις εργασίες συνεδρίου εργατικής ένωσης.

1908…. Πάνω από 250.000 γυναίκες συγκεντρώνονται στο Χάιντ Παρκ του Λονδίνου για να ζητήσουν δικαίωμα ψήφου.

1909…. Το επιβατηγό πλοίο “Μαυριτανία” καλύπτει τη διαδρομή από τη Νέα Υόρκη στο Λονδίνο σε πέντε μέρες και οκτώ ώρες, μειώνοντας το σχετικό ρεκόρ κατά 50.

1911…. Ο πρώην Πρόεδρος του Μεξικού, Πορφίριο Ντίαζ, αυτοεξορίζεται στο Παρίσι.

1913…. Η Tiny Broadwick γίνεται η πρώτη γυναίκα, που επιχειρεί ελεύθερη πτώση από αεροπλάνο με αλεξίπτωτο.

1913… Η Ελλάδα κηρύσσει τον πόλεμο στη Βουλγαρία (Β’ Βαλκανικός Πόλεμος). Ο Ελληνικός Στρατός καταλαμβάνει το Κιλκίς μετά από σφοδρές μάχες στα χωριά Σκρα και Λαχανά και εισέρχεται στην πόλη εκδιώχνοντας τους Βούλγαρους.

1919…. Ο ναύαρχος Λούντιβιγκ βον Ρόιτερ βυθίζει το γερμανικό στόλο στο Σκάπα Φλόου, στα νησιά Όρκνεϊ της Σκοτίας. Οι εννέα ναύτες που σκοτώθηκαν ήταν τα τελευταία θύματα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

1930…. Στην Ινδία, 500 άτομα τραυματίζονται κατά τη διάρκεια επίθεσης της βρετανικής αστυνομίας εναντίον συγκεντρωμένων διαδηλωτών.

1931…. Στην Αυστρία, το Αγροτικό Κόμμα και οι Χριστιανοσοσιαλιστές σχηματίζουν κυβέρνηση συνασπισμού, με επικεφαλής τον Καρλ Μπούρες.

1933…. Το εθνικό κίνημα της Γερμανίας είναι το τελευταίο κόμμα, που του αφαιρέθηκε κάθε δύναμη από τη χιτλερική κυβέρνηση. Το Εθνικοσοσιαλιστικό (Ναζί) είναι το μοναδικό κόμμα της χώρας.

1937…. Το BBC μεταδίδει τον πρώτο του αγώνα τένις καλύπτοντας τηλεοπτικά τον τελικό του Wimbledon μεταξύ Donald Badge και Gottfried von Kramm.

1940…. Αρχίζει από το Βανκούβερ του Καναδά η πρώτη πετυχημένη πλοήγηση από δυσμάς προς ανατολάς, στο Νοτιοδυτικό Πέρασμα, από τον Ατλαντικό Ωκεανό, στον Ειρηνικό, μέσω του Αρκτικού αρχιπελάγους του Καναδά.

1942…. Κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το Τομπρούκ της Λιβύης υποκύπτει στις γερμανικές δυνάμεις.

Ιαπωνικό υποβρύχιο I-26, 21 Ιουνίου
Ιαπωνικό υποβρύχιο I-26

…. Ένα γιαπωνέζικο υποβρύχιο επιχειρεί μέσα στο έδαφος των ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αναδύεται στην επιφάνεια και βάλλει με 17 οβίδες κατά του οχυρού Στίβενς, που κατοπτεύει το στόμιο του ποταμού Κολάμπια στο Όρεγκον, προκαλώντας ελαφρές ζημίες.

1945…. Λήγει η Μάχη της Οκινάβα, με την επικράτηση των Αμερικανών επί των Ιαπώνων. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αμφίβια επιχείρηση στο πολεμικό θέατρο του Ειρηνικού κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

1948…. Η Columbia λανσάρει τον πρώτο δίσκο 33 1/3 στροφών από βινύλιο. Ήταν δημιουργία του δρ. Πίτερ Γκόλντμαρκ.

1953…. Οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Γαλλία κατηγορούν δριμύτατα την ΕΣΣΔ για την ωμή επίθεση, που πραγματοποίησε κατά διαδηλωτών στο Ανατολικό Βερολίνο, κατά την οποία σκοτώθηκαν 21 άτομα και τραυματίστηκαν 187.

1954…. Πραγματοποιείται στην Ελλάδα η πρώτη τεχνητή γονιμοποίηση.

1956…. Ο Αμερικανός συγγραφέας Άρθουρ Μίλερ, αρνείται να προδώσει τους κομμουνιστές στην επιτροπή της Γερουσίας, την περίοδο του Μακαρθισμού.

1957…. Η Έλεν Λουκς Φέρκλο, ορκίζεται ως η πρώτη γυναίκα υπουργός του Καναδά.

1961…. Η ελληνική Βουλή απορρίπτει την πρόταση δυσπιστίας προς την κυβέρνηση.

Dow Chemical, 21 Ιουνίου

…. Ο χημικός κολοσσός Dow Chemical κατασκευάζει την πρώτη πρακτική συσκευή αφαλάτωσης του θαλάσσιου ύδατος.

1963…. Νέος Πάπας γίνεται ο Παύλος Στ’, ο αρχιεπίσκοπος του Μιλάνου Τζιοβάνι Μπατίστα Μοντίνι.

1964…. Το Εθνικό Συμβούλιο της Αϊτής, υιοθετεί νέο Σύνταγμα, το οποίο ανακηρύσσει τον Φρανσουά “Πάπα Ντοκ” Ντιβαλιέ, Πρόεδρο δια βίου.

Παγκόσμιο Κύπελλο 1970, 21 Ιουνίου

1970…. Η Βραζιλία νικά την Ιταλία με 4-1 στο «Αζτέκα» της Πόλης του Μεξικού και κατακτά το 9ο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου.

1975…. «Τα Σαγόνια του Καρχαρία», του Στίβεν Σπίλμπεργκ, κάνουν πρεμιέρα στους αμερικανικούς κινηματογράφους.

Ενρίκο Μπερλίνγκουερ, 21 Ιουνίου

1976…. Οι Ευρωκομμουνιστές του Ενρίκο Μπερλίνγκουερ κερδίζουν τις εκλογές στην Ιταλία.

1978…. Κάνει πρεμιέρα στο Λονδίνο το θεατρικό έργο “Εβίτα” των Άντριου Λόιντ Βέμπερ και Τιμ Ράις.

1989…. Ο ηγέτης της Ν.Δ Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και ο πρόεδρος του Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου Χαρίλαος Φλωράκης, συμφωνούν για την ανάγκη πολιτικής κάθαρσης.

1990…. Με ψήφους 152 υπέρ και 146 κατά ψηφίζεται ο ελληνικός προϋπολογισμός του 1990.

1991…. Στην Ινδία, πρωθυπουργός ορκίζεται ο ηγέτης του Κόμματος του Κογκρέσου Ναρασίμα Ράο, ο οποίος αντικατέστησε τον δολοφονηθέντα Ρατζίβ Γκάντι.

1992…. Έρευνα δείχνει ότι, στο νησί της Οκινάουα, στην Ιαπωνία, οι υπεραιωνόβιοι είναι περισσότεροι από κάθε άλλο σημείο της γης, με μυστικό μακροζωίας τα πολλά θαλασσινά και το εκλεκτό χοιρινό κρέας.

1993…. Στην Ισπανία, τρία άτομα σκοτώνονται όταν παγιδευμένο με εκρηκτικά αυτοκίνητο εξερράγη στο κέντρο της Μαδρίτης.

1994…. Ρωσία και ΝΑΤΟ συμφωνούν σε θέματα ευρωπαϊκής ασφαλείας, ανοίγοντας το δρόμο για την υπογραφή της συμφωνίας “Σύμπραξη για την Ειρήνη” από τη Μόσχα.

…. Η εθνική Ελλάδος στο ποδόσφαιρο δίνει τον πρώτο αγώνα της σε τελική φάση Παγκοσμίου Κυπέλλου. Αντιμετωπίζει την Αργεντινή και χάνει με 4-0.

1995…. Αποκαλύπτονται επιστολές του Ρούντολφ Νουρέγεφ στις οποίες αναφέρει ότι διατηρούσε ερωτικές σχέσεις με τον Βρετανο-ιρανό τραγουδιστή του συγκροτήματος Queen Φρέντι Μέρκιουρι, λίγο πριν πεθάνουν και οι δύο από AIDS.

1996…. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Μπούτρος Γκάλι εκφράζει την επιθυμία του να επανεκλεγεί στο αξίωμα του γ.γ., αλλά οι ΗΠΑ απειλούν ότι, θα ασκήσουν βέτο για να τον εμποδίσουν.

1998…. Η Μάριον Τζόουνς γίνεται η πρώτη Αμερικανίδα αθλήτρια στα 50 τελευταία χρόνια που κερδίζει τις κούρσες στα 100 και 200μ καθώς και το άλμα εις μήκος στο USA Track and Field Championship.

1999…. Δύο μεγάλες μορφές του μπάσκετ, ο Γιουγκοσλάβος Drazen Petrovic και ο Βραζιλιάνος Marcelo Pereira, μπαίνουν στο αμερικανικό Hall of Fame.

2000…. Ανακαλείται στη Σκωτία με ψήφους 99 με 17, ο Τομέας 28, ο οποίος ήταν μία αμφιλεγόμενη τροποποίηση μίας νομοθεσίας της τοπικής κυβέρνησης, η οποία έλεγε ότι οι τοπικές αρχές δεν πρέπει να προωθούν επίτηδες την ομοφυλοφιλία.

2003…. Τη ζωή τουλάχιστον 105 ανθρώπων στοιχίζει έκρηξη, που σημειώνεται σε πετρελαιαγωγό σε χωριό της νοτιοανατολικής Νιγηρίας. Η πυρκαγιά προκλήθηκε, όταν κάποιοι επιχείρησαν να κλέψουν πετρέλαιο τρυπώντας τον πετρελαιαγωγό. Οι κάτοικοι του χωριού πήγαν στο σημείο εκείνο για να προμηθευτούν πετρέλαιο είτε για προσωπική χρήση, είτε για να το πουλήσουν.

2004…. Το SpaceShipOne γίνεται η πρώτη πτήση στο διάστημα που χρηματοδοτήθηκε από ιδιώτη.

2006…. Τα φεγγάρια του Πλούτωνα, που είχαν ανακαλυφθεί λίγο πριν, ονομάζονται Νιξ και Ύδρα.

Γεννήσεις – Θάνατοι

Ζαν Πολ Σατρ, 21 Ιουνίου
Ζαν Πολ Σατρ

Σαν σήμερα 21 Ιουνίου 1905 γεννήθηκε ο Ζαν Πολ Σαρτρ, Γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας, που αρνήθηκε να παραλάβει το Νόμπελ Λογοτεχνίας που του απονεμήθηκε το 1964.

Το 1950 γεννήθηκε ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, τραγουδιστής, ο επονομαζόμενος και «Μπρους Σπρίνγκστιν της Ελλάδας».

Σαν σήμερα το 1527 έφυγε από την ζωή ο Νικολό Μακιαβέλι, πολιτικός στοχαστής από τη Φλωρεντία, που δίδαξε την άσκηση της πολιτικής εξουσίας χωρίς ηθικούς φραγμούς.

Το 1954 πέθανε ο Γκίντιον Σούντμπακ, Αμερικανοσουηδός ηλεκτρομηχανολόγος, με καθοριστική συμβολή στην ανάπτυξη και εξέλιξη του φερμουάρ.

Την ίδια μέρα το 2001 πέθανε ο Τζον Λι Χούκερ, Αμερικανός μπλουζίστας.

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close