ΙΣΤΟΡΙΑ

4 Ιουνίου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο

Η αεροναυμαχία του Μίντγουεϊ

 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)

 

Η αεροναυμαχία του Μίντγουεϊ (4-7 Ιουνίου 1942) υπήρξε μία κρίσιμη αναμέτρηση μεταξύ Αμερικανών και Ιαπώνων στο θέατρο επιχειρήσεων του Ειρηνικού, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι Αμερικανοί θα επικρατήσουν και θα έχουν στο εξής την πρωτοβουλία των κινήσεων στις πολεμικής επιχειρήσεις.

 

Η πολεμική προετοιμασία

Παρόλο που προσωρινά η πορεία τους στη Θάλασσα των Κοραλλίων ανακόπτεται, οι Ιάπωνες διατηρούν την πρωτοβουλία των κινήσεων. Αντικειμενικός τους σκοπός παραμένει η αύξηση της αμυντικής τους περιμέτρου στον ανατολικό Ειρηνικό, με απώτερο στόχο την προσβολή της Αυστραλίας.

Η ατόλη Μίντγουεϊ το Νοέμβριο του 1941

Ο γιαπωνέζος ναύαρχος Ισορούκου Γιαμαμότο αποφασίζει να συγκεντρώσει το στόλο του στην ατόλη Μίντγουεϊ, 1.600 χλμ. δυτικά του Περλ Χάρμπορ -ιδανικό προγεφύρωμα για επίθεση εναντίον των αμερικανικών ακτών του Ειρηνικού- και, παράλληλα, εμπλέκει τους Αμερικανούς σε μία επίθεση αντιπερισπασμού στις Αλεούτιες νήσους, που στέφεται από επιτυχία.

Όμως και στην περίπτωση αυτή, όπως και στην αεροναυμαχία των Κοραλλίων, η αποκρυπτογράφηση των ιαπωνικών μηνυμάτων θα προσφέρει στους Αμερικανούς το κρίσιμο πλεονέκτημα. Ο ναύ­αρχος Τσέστερ Νίμιτς -διοικητής του στόλου του Ειρηνικού, εφόσον γνωρίζει τα σχέδια του αντιπάλου, δεν πέφτει στην παγίδα του Γιαμαμότο και στέλνει τις ναυτικές του δυνάμεις με επικεφαλής τους ναυάρχους Φρανκ Φλέτσερ και Ρέιμοντ Σπρούανς στο Μίντγουεϊ, μία κοραλλιογενή ατόλλη με περίμετρο 24 χιλιόμετρα, την οποία κατέχουν οι Αμερικανοί από το 1867.

Η αναμέτρηση

Στις 4 Ιουνίου αρχίζει η σημαντικότερη αεροναυτική μάχη του πολέμου, η οποία θα κρατήσει τρεις ημέρες. Ωστόσο, η ιαπωνική υπεροχή (11 θωρηκτά, 8 αεροπλανοφόρα, 22 καταδρομικά, 65 αντιτορπιλικά, 21 υποβρύχια εναντίον μόνο 3 αεροπλανοφόρων, 8 καταδρομικών και 17 αντιτορπιλικών των Αμερικανών) θα ανατραπεί, λόγω των εξαιρετικών επιδόσεων των αμερικανικών συστημάτων αναγνώρισης.

Η αμερικανική αρμάδα με διαταγή του Νίμιτς λαμβάνει θέσεις πολύ βορειότερα από το Μίντγουεϊ, έτσι ώστε να βρίσκεται εκτός ακτίνας δράσης των ιαπωνικών αναγνωριστικών. Προτού ακόμη αρχίσει η μάχη, ο παράγοντας του αιφνιδιασμού, στον οποίο υπολογίζουν οι Ιάπωνες για τον αεροπορικό βομβαρδισμό της αμερικανικής βάσης στο Μίντγουεϊ, δεν εξασφαλίζει στο Τόκιο κανένα πλεονέκτημα.

Αμερικανικά βομβαρδιστικά επιτίθενται κατά του φλεγόμενου Μικούμα

Οι υπολογισμοί του Γιαμαμότο θα αποδειχτούν λανθασμένοι. Οι Αμερικανοί κρατούν συγκεντρωμένο το στόλο τους, τα πολεμικά μέσα που σταθμεύουν στο αεροδρόμιο του Μίντγουεϊ θα αποδειχτούν πολύ ανώτερα απ’ ό,τι είχε προβλέψει ο ιάπωνας ναύαρχος.

Στη διάρκεια της μάχης, κατά την οποία οι Ιάπωνες δεν διαθέτουν ραντάρ κι επικρατεί σιγή ασυρμάτου σε ολόκληρο το στόλο, τα ισχυρά ιαπωνικά θωρηκτά -πάνω σ’ ένα απ’ αυτά βρίσκεται και ο ίδιος ο Γιαμαμότο- είναι απλοί θεατές. Αντίθετα με κάθε πρόβλεψη, τα αεροπλανοφόρα, υπό τη διοίκηση του υποναυάρχου Τσουίτσι Ναγκούμο, είναι αυτά που θα δεχτούν την αιφνιδιαστική επίθεση των αμερικανικών αεροτορπιλοβόλων. Μέσα σε μόνο πέντε λεπτά -μεταξύ 10.25′ και 10.30′ π.μ. της 4ης Ιουνίου 1942, η σύγκρουση στον Ειρηνικό θα αποβεί οριστικά υπέρ των Αμερικανών.

Οι απώλειες των Ιαπώνων είναι πολύ μεγάλες: 3.500 άνδρες (μεταξύ αυτών πολλοί πιλότοι – άσοι), 4 αεροπλανοφόρα της ομάδας («Ακάγκι», «Κάγκα», «Σορίου», «Χιρίου»), ένα καταδρομικό και 332 αεροπλάνα. Οι Αμερικανοί χάνουν περίπου 300 άνδρες, ένα αεροπλανοφόρο («Γιόρκταουν»), ένα αντιτορπιλικό και 150 αεροπλάνα. Τα λάθη τακτικής που έγιναν από την ιαπωνική διοίκηση οφείλονται και στην υπερβολική αυτοπεποίθηση των Ιαπώνων για τις στρατιωτικές τους ικανότητες.

Τα επακόλουθα

Οι Ιάπωνες κρατούν μυστική την καταστροφή του Μίντγουεϊ στο εσωτερικό της χώρας. Στους επιζώντες που επέστρεψαν στην πατρίδα απαγορεύτηκε κάθε επικοινωνία με τις οικογένειές τους. Η ιαπωνική πανωλεθρία στο Μίντγουεϊ σηματοδοτεί την πιο απροσδόκητη και δραματική ανατροπή της παγκόσμιας σύγκρουσης και θα διαλύσει με ένα και μοναδικό κτύπημα τα όνειρα που έτρεφε η χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου για την Αυστραλία, καθώς τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει και τη Νέα Γουϊνέα.

Έξι μήνες μετά την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ, οι εντυπωσιακές ναυτικές και χερσαίες επιτυχίες των Ιαπώνων λαμβάνουν τέλος. Από τώρα και στο εξής, το αυτοκρατορικό ναυτικό θα χάσει κάθε ικανότητα πρωτοβουλίας στον Ειρηνικό και ο ναυτικός πόλεμος θα αλλάξει μορφή: Συνεχείς αμερικανικές επιθέσεις και επίμονες επιχειρήσεις αναχαίτισης, με τις οποίες το Τόκιο θα προσπαθήσει να σταματήσει την επέλαση της στρατιωτικής μηχανής των Ηνωμένων Πολιτειών.

1070…. Σε μία σπηλιά στο ελβετικό χωριό Ροκφόρ παρασκευάζεται για πρώτη φορά το ομώνυμο τυρί.

1456…. Οι Οθωμανοί Τούρκοι κυριεύουν την Αθήνα.

1783…. Τα αδέρφια Ζοζέφ και Ζακ Μονγκολφιέ κάνουν την πρώτη δημόσια επίδειξη (μη επανδρωμένου) αερόστατου, που φτάνει σε ύψος τα 500 μέτρα.

4 Ιουνίου 1827…. Ο Κωνσταντίνος Κανάρης καίει μέσα στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας την προφυλακίδα του αιγυπτιακού στόλου.

1876…. Το πρώτο τρένο-εξπρές φτάνει στο Σαν Φρανσίσκο προερχόμενο από τη Νέα Υόρκη έχοντας διασχίσει τις ΗΠΑ μέσα σε 83 ώρες.

1878…. Υπογράφεται η Συνθήκη της Κωνσταντινούπολης, με την οποία η Κύπρος περιέρχεται από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στην Αγγλία.

1896…. Ο Χένρι Φορντ δοκιμάζει στους δρόμους του Ντιτρόιτ το πρώτο αυτοκίνητο, το “Τετράκυκλο”. Δεν ήταν παρά μια δικύλινδρη μηχανή ανεβασμένη πάνω σε τέσσερις τροχούς ποδηλάτου, που έπιανε μέγιστη ταχύτητα 40 χμ/ώρα.

1909…. Ο Καναδάς αποφασίζει να οργανώσει δικό του ναυτικό σώμα.

1911…. Ανακαλύπτονται αποθέματα χρυσού στο Ίντιαν Κρικ της Αλάσκας.

1912…. Μεγάλη πυρκαγιά σαρώνει την Κωνσταντινούπολη, καταστρέφοντας 1.000 σπίτια.

1913…. Η Αγγλίδα σουφραζέτα Εμιλι Ντέιβισον, η γυναίκα, που θεωρήθηκε μια από τις ηρωίδες του κινήματος, πέφτει μπροστά στα πόδια του αλόγου του βασιλιά Γεωργίου Ε στο ντέρμπι του Επσομ. Θα υποκύψει στα τραύματα της λίγες ημέρες αργότερα. Τα ντοκουμέντα της εποχής συνηγορούν περισσότερο στο ότι, επρόκειτο για δυστύχημα στην προσπάθεια της να κρεμάσει τα χρώματα των σουφραζετών στο βασιλικό άλογο, παρά στην εκδοχή της αυτοκτονίας.

1917…. Το αμερικανικό πανεπιστήμιο Κολούμπια και η Επιτροπή Βραβείων Πούλιτζερ απονέμουν για πρώτη φορά τις ομώνυμες διακρίσεις.

1920…. Ο Αμερικανός θεατρικός συγγραφέας Ευγένιος Ο Νιλ κερδίζει Βραβείο Πούλιτζερ για το έργο του “Πέρα από τον Ορίζοντα”.

1922…. Στην Ουγγαρία, οι σοσιαλιστές κερδίζουν έδρες στο Κοινοβούλιο για πρώτη φορά.

1932…. Παραιτείται η κυβέρνηση Παπαναστασίου και σχηματίζεται πάλι Κυβέρνηση Βενιζέλου με νέους υπουργούς.

 

Λεόν Μπλούμ, 4 Ιουνίου
Λεόν Μπλούμ

1936…. Ο Γάλλος πολιτικός Λεόν Μπλούμ δημιουργεί τον κυβερνητικό συνασπισμό Λαϊκό Μέτωπο με την υποστήριξη αριστερών και κεντρώων κόμματων και γίνεται ο πρώτος σοσιαλιστής πρωθυπουργός της Γαλλίας. Στο χρονικό διάστημα, που ακολουθεί παρουσιάζει ένα ευρύ πρόγραμμα κοινωνικών μεταρρυθμίσεων, το οποίο εισάγει επαναστατικά μέτρα όπως μειώσεις στα ωράρια εργασίας και το θεσμό των πληρωμένων διακοπών.

1940…. Οι δυνάμεις των Ναζί καταλαμβάνουν το λιμάνι της Δουνκέρκης, που βρίσκεται πάνω στη Μάγχη, κοντά στη γαλλοβελγική μεθόριο. Την ίδια ώρα, όμως, ολοκληρώνεται με επιτυχία η επιχείρηση-μαμούθ για την απομάκρυνση 338.000 ανδρών των δυνάμεων των Συμμάχων, που βρίσκονταν στην περιοχή.

1942…. Αρχίζει η ναυμαχία του Μίντεγουεϊ μεταξύ Ιαπωνέζων και Αμερικανών.

1943…. Στην Αργεντινή, στρατιωτικό πραξικόπημα ανατρέπει τον Πρόεδρο Ράμος Καστίγιο.

1948…. Ιδρύεται το αθλητικό σωματείο της Ομόνοιας στην Κύπρο.

1951…. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ επικυρώνει το δικαίωμα των Πολιτειών να ζητούν πειστήρια μη κομμουνιστικής ιδεολογίας από τους υποψηφίους για διάφορες θέσεις εργασίας.

1953…. Στις ΗΠΑ, ο πρόεδρος της Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας γνωστοποιεί ότι, για πρώτη φορά γίνεται δυνατό να προκύψει από τη διάσπαση ραδιενεργού υλικού (του ουράνιου 235), υλικό ικανό να υποστεί νέα διάσπαση.

1957…. Εγκαινιάζονται τα γραφεία της Ολυμπιακής Αεροπορίας στην οδό Όθωνος.

1959…. Στη Γερμανία, ο καγκελάριος Κόνραντ Αντενάουερ αποσύρει την υποψηφιότητά του για την Προεδρία.

1960…. Στην Ταϊβάν, το Πεκίνο βομβαρδίζει τα νησιά Κουεμόι.

1961…. Ο Σοβιετικός ηγέτης Νικίτα Χρουστσόφ ζητά τη διεξαγωγή ειρηνευτικής διάσκεψης με στόχο τη δημιουργία ενός ελεύθερου Βερολίνου.

1965…. Ο Αυστραλός δρομέας Ron Clarke σπάει το δικό του ρεκόρ στα 5000μ με 13.25 στο Κόμπτον.

1965…. Οι “Rooling Stones” κυκλοφορούν το “Satisfaction”.

1969…. Στο Κονγκό, 100 φοιτητές σκοτώνονται από στρατιώτες σε διαδήλωση.

1970…. Η Τόγκα αποκτά την ανεξαρτησία της από τη Βρετανία.

1972…. Η Αμερικανίδα Άντζελα Ιβόν Ντέιβις καθηγήτρια φιλοσοφίας και θρυλική μορφή του αντιρατσιστικού και του γυναικείου κινήματος, απαλλάσσεται έπειτα από δύο χρόνια από τις κατηγορίες της συνωμοσίας, της δολοφονίας και της απαγωγής.

1975…. Στην Αιθιοπία, τρομερή ξηρασία που μαστίζει τη χώρα έχει προκαλέσει το θάνατο εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.

1979…. Στη Νότια Αφρική, την παραίτησή του υποβάλει ο Πρόεδρος Βόρστερ.

1984…. Ο Μπρους Σπρίνγκστιν κυκλοφορεί το “Born in the USA”.

1987…. Ο Τζόναθαν Πόλαρντ, πρώην μέλος των υπηρεσιών ασφάλειας του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού, ο οποίος είχε συλληφθεί το Νοέμβριο του 1985 για κατασκοπεία υπέρ του Ισραήλ, ομολογεί τις πράξεις του και καταδικάζεται στην ποινή των ισόβιων δεσμών. Σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές είχε πουλήσει στους Ισραηλινούς τέτοιο αριθμό απόρρητων έγγραφων, που ο όγκος τους θα μπορούσε να γεμίσει ένα μεσαίου μεγέθους δωμάτιο.

1987…. Την πρώτη του ήττα μετά από 9 χρόνια, 9 μήνες και 9 μέρες γνωρίζει ο δρομέας Έντουϊν Μόουζες σε κούρσα 400 μ. μετ’ εμποδίων από τον Ντάνι Χάρις.

1988…. Η Στέφι Γκραφ υπερασπίζεται με επιτυχία τον τίτλο της στο Ρολάν Γκαρός κερδίζοντας την Ρωσίδα Νατάλια Σβερένα με 6-0, 6-0 σε 32 λεπτά χάνοντας μόνο 13 πόντους.

 

Πλατεία Τιεν Αν Μεν - τανκς, 4 Ιουνίου
Διαδηλωτής αψηφά τα τανκς στην Πλατεία Τιεν Αν Μεν

1989…. Το καθεστώς της Κίνας γράφει μία από τις πιο μαύρες σελίδες της ιστορίας του, με την αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων στην πλατεία Τιεν Αν Μεν. Περίπου 1.000.000 πολίτες, στην πλειοψηφία τους νεαροί φοιτητές, κατακλύζουν εκείνη την ημέρα την κεντρική πλατεία του Πεκίνου με αιτήματα για Δημοκρατία και ανθρώπινα δικαιώματα. Ο κινεζικός στρατός, όμως, θα βάψει με αίμα τις μαζικές διαμαρτυρίες. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ των διεθνών πρακτορείων 10.000 άνθρωποι συλλαμβάνονται, ενώ οι νεκροί φτάνουν τους 300, αν και ανεπίσημες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 3.600 νεκρούς πολίτες. Τα γεγονότα προκαλούν τη διεθνή κατακραυγή και καταδίκη της σκληρότητας της κινεζικής κυβέρνησης.

1991…. Μετά από 20 ημέρες γενικής απεργίας, παραιτείται η κομμουνιστική κυβέρνηση της Αλβανίας υπό τον Φάτος Νάνο.

1992…. Στη Γιουγκοσλαβία, το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς θριαμβεύει στις βουλευτικές εκλογές.

1993…. Ο Σκοπιανός Πρόεδρος Κίρο Γκλιγκόροφ απορρίπτει την πρόταση του Προέδρου της Σερβίας Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς να επιλυθεί η διαφορά μεταξύ Σκοπίων και Αθηνών με την επονομασία «Δημοκρατία της Σλαβομακεδονίας».

1994…. Ο πρωθυπουργός του Αττίλα Μπουλέντ Ετζεβίτ προτείνει την εγκαθίδρυση καθεστώτος αυτονομίας στην Κατεχόμενη Κύπρο, μια μεταβατική φόρμουλα, όπως τη χαρακτήρισε ο Ντενκτάς.

1995…. Δημοσίευμα εφημερίδας στην Αλγερία αναφέρει ότι, μέσα σε ένα μήνα, οι δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν τουλάχιστον 650 ισλαμιστές.

 

Υπουργείο Εξωτερικών, 4 Ιουνίου

1996…. Η ελληνική κυβέρνηση προβαίνει σε έντονο διάβημα διαμαρτυρίας, μετά την αμφισβήτηση από Τούρκο αξιωματούχο της ελληνικότητας της νήσου Γαύδου. Η νέα πρόκληση εκδηλώθηκε κατά τη διάρκεια σχεδιασμού νατοϊκής άσκησης στο στρατηγείο της Νάπολης. Τούρκος αξιωματούχος ζήτησε εγγράφως να μην συμπεριληφθεί η νήσος στην περιοχή που θα διεξαχθεί η στρατιωτική άσκηση, ισχυριζόμενος ότι το νησί αποτελεί αμφισβητούμενη περιοχή και κάνοντας λόγο για γκρίζα περιοχή.

1997…. Με το βραβείο ελληνοτουρκικής φιλίας Ιπεκτσί τιμούνται, μεταξύ άλλων, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και ο αναπληρωτής ΥΠΕΞ Γιώργος Παπανδρέου.

 

Βασίλης Παλαιοκώστας, 4 Ιουνίου
Βασίλης Παλαιοκώστας

2006…. Σημειώνεται η πιο θεαματική στην ιστορία απόδραση κρατουμένων από τις φυλακές Κορυδαλλού. Οι δυο κρατούμενοι, Βασίλης Παλαιοκώστας και Αλκέτ Ριτζάι διέφυγαν με ελικόπτερο που τους παρέλαβε από το προαύλιο της φυλακής στο οποίο είχε γίνει νωρίτερα αεροπειρατεία.

2008…. Βρίσκεται δολοφονημένος στο σπίτι του ο ηθοποιός Νίκος Σεργιανόπουλος.

2012…. Στο Πακιστάν λεωφορείο που μεταφέρει καλεσμένος σε γάμο χάνει τον έλεγχο και συντρίβεται με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 26 άτομα.

2015…. Έκρηξη σε βενζινάδικο στην Άκρα της Γκάνας σκοτώνει 200 άτομα.

Σαν σήμερα 4 Ιουνίου 1944 γεννήθηκε ο Λάκης Κομνηνός, ηθοποιός.

Το 1970 γεννήθηκε η Ιζαμπέλα Σκορούπκο, Πολωνίδα ηθοποιός, ένα από τα κορίτσια του Τζέιμς Μποντ.

Την ίδια μέρα το 1975 γεννήθηκε η Ατζελίνα Τζολί, Αμερικανίδα ηθοποιός.

Σαν σήμερα το 2001 πέθανε ο Ντίνος Ηλιόπουλος, ηθοποιός.

Σωτήρης Μουστάκας, 4 Ιουνίου
 Σωτήρης Μουστάκας

Το 2007 πέθανε ο Σωτήρης Μουστάκας, ηθοποιός.

Την ίδια μέρα το 2008 έφυγε από την ζωή ο Νίκος Σεργιανόπουλος, ηθοποιός

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close