ΙΣΤΟΡΙΑ

20 Μαΐου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο

20 Μαΐου 1941: Η Μάχη της Κρήτης

 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)

Με την ονομασία αυτή έμεινε στην ιστορία η αεραποβατική επιχείρηση, που επιχείρησε η Ναζιστική Γερμανία κατά της Κρήτης στις 20 Μαΐου 1941 και η οποία έληξε δώδεκα μέρες μετά, την 1η Ιουνίου, με την κατάληψη της Μεγαλονήσου. Ήταν μία από τις σημαντικότερες μάχες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με πολλές πρωτιές σε επιχειρησιακό επίπεδο.

Η απόφαση για την επίθεση στην Κρήτη ελήφθη από το Χίτλερ στις 25 Απριλίου 1941, λίγες μέρες μετά την παράδοση της ηπειρωτικής Ελλάδας στις δυνάμεις του Άξονα, και έλαβε την κωδική ονομασία «Επιχείρηση Ερμής» («Unternehmen Merkur»). Ήταν αμυντική και όχι επιθετική επιχείρηση, όπως αποδείχθηκε αργότερα. Οι Γερμανοί είχαν ως στόχο να εξασφαλίσουν τα νοτιοανατολικά τους νώτα, ενόψει της Επιχείρησης Μπαρμπαρόσα(Εκστρατεία στη Ρωσία) και να εξορμήσουν στη Βόρεια Αφρική, με εφαλτήριο την Κρήτη, όπως πίστευαν οι Σύμμαχοι.

Τις παραμονές της επίθεσης, οι Σύμμαχοι είχαν τακτικό πλεονέκτημα σε ξηρά και θάλασσα, ενώ οι Γερμανοί στον αέρα. Έτσι, το γερμανικό επιτελείο αποφάσισε να διεξαγάγει την επιχείρηση από αέρος με τη χρησιμοποίηση δυνάμεων αλεξιπτωτιστών σε ευρεία κλίμακα, για πρώτη φορά στην παγκόσμια στρατιωτική ιστορία. Επικεφαλής των γερμανικών δυνάμεων τέθηκε ο πτέραρχος Κουρτ Στούντεντ, 51 ετών, βετεράνος πιλότος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Είχε στη διάθεσή του 1190 αεροπλάνα (πολεμικά και μεταγωγικά) και 29.000 άνδρες (αλεξιπτωτιστές και πεζικάριους), ενώ οι Ιταλοί θα συνεισέφεραν 3.000 στρατιώτες.

Την Κρήτη υπερασπίζονταν όσοι έλληνες στρατιώτες είχαν παραμείνει στο νησί και δυνάμεις της Βρετανικής Κοινοπολιτείας (Βρετανοί, Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί στρατιωτικοί), που είχαν διεκπεραιωθεί από την κατεχόμενη Ελλάδα. Το γενικό πρόσταγμα είχε ο νεοζηλανδός στρατηγός Μπέρναρντ Φράιμπεργκ, 52 ετών, βετεράνος και αυτός του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι υπερασπιστές της Μεγαλονήσου ανήρχοντο σε περίπου 40.000, αλλά είχαν ανεπαρκή και απαρχαιωμένο οπλισμό, ιδίως οι Έλληνες.

Στην περιοχή των Χανίων είχε εγκατασταθεί ο Βασιλιάς Γεώργιος Β’ και η εξόριστη Ελληνική Κυβέρνηση υπό τον Εμμανουήλ Τσουδερό. Οι Σύμμαχοι γνώριζαν με μεγάλες λεπτομέρειες το γερμανικό σχέδιο επίθεσης, αφού είχαν κατορθώσει για πρώτη φορά να σπάσουν του γερμανικό κώδικα επικοινωνιών («Επιχείρηση Αίνιγμα»). Όμως, το πλεονέκτημα αυτό δεν το εκμεταλλεύτηκαν, εξαιτίας των διαφωνιών του Φράιμπεργκ με τους ανωτέρους του στο Λονδίνο. Οι Αμερικανοί δεν είχαν εισέλθει ακόμη στον Πόλεμο.

Η γερμανική επίθεση εκδηλώθηκε στις 8 το πρωί της 20ης Μαΐου 1941, με τη ρίψη αλεξιπτωτιστών σε δύο μέτωπα: στο αεροδρόμιο του Μάλεμε και στην ευρύτερη περιοχή των Χανίων. Τα πρώτα κύματα των αλεξιπτωτιστών ήταν εύκολη λεία για τους Νεοζηλανδούς και τους Έλληνες που υπεράσπιζαν το Μάλεμε. Στις μάχες έλαβε μέρος και μεγάλος αριθμός αμάχων με ό,τι όπλο είχε στη διάθεσή του, από μαχαίρια ως όπλα από την εποχή της Κρητικής Επανάστασης.

Οι Γερμανοί δεν υπολόγισαν τη συμμετοχή αμάχων στις επιχειρήσεις

Η συμμετοχή χιλιάδων αμάχων στις επιχειρήσεις ήταν ένας παράγων που δεν είχαν υπολογίσει οι γερμανοί σχεδιαστές της επιχείρησης. Πίστευαν ότι οι Κρητικοί, γνωστοί για τα αντιμοναρχικά τους αισθήματα, θα υποδέχονταν τους Γερμανούς ως ελευθερωτές. Μία ακόμη λανθασμένη εκτίμηση της γερμανικής αντικατασκοπείας υπό τον ναύαρχο Βίλχελμ φον Κανάρις ήταν ο αριθμός των μαχητών στην Κρήτη, τους οποίους υπολόγιζαν σε μόνο 5.000 άνδρες.

Στις 4 το απόγευμα της 20ης Μαΐου ένα νέο κύμα αλεξιπτωτιστών έπεσε στο Ρέθυμνο και μία ώρα αργότερα στο Ηράκλειο. Τώρα, οι μάχες διεξάγονταν σε τέσσερα μέτωπα: Χανιά, Μάλεμε, Ρέθυμνο και Ηράκλειο. Η πρώτη μέρα της Μάχης της Κρήτης έληξε με μεγάλες απώλειες για τους Γερμανούς και αβέβαια έκβαση. Ο διοικητής των γερμανικών δυνάμεων, πτέραρχος Κουρτ Στούτεντ, απογοητευμένος από την εξέλιξη των επιχειρήσεων, σκέφθηκε ακόμη και την αυτοκτονία, αναλογιζόμενος την υπόσχεση που είχε δώσει στον Φύρερ για μια εύκολη νίκη. Το βράδυ της ίδιας μέρας, μετά από μεγάλες περιπέτειες, ο βασιλιάς Γεώργιος Β’ και η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση μεταφέρθηκαν με βρετανικό πολεμικό στην Αίγυπτο.

Από τα ξημερώματα της 21ης Μαΐου οι μάχες συνεχίσθηκαν με ιδιαίτερη σφοδρότητα και στα τέσσερα μέτωπα. Οι Γερμανοί επικεντρώθηκαν στην κατάληψη του αεροδρομίου του Μάλεμε, όπως ήταν ο πρωταρχικός τους στόχος και τα κατάφεραν προς το τέλος της ημέρας. Επωφελήθηκαν από την ασυνεννοησία στις τάξεις των Συμμάχων, αλλά υπέστησαν και πάλι μεγάλες απώλειες. Ανάμεσα στους γερμανούς αλεξιπτωτιστές που κατέλαβαν το Μέλεμε ήταν μια μεγάλη προσωπικότητα του αθλητισμού και της πυγμαχίας, ο πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής βαρέων βαρών Μαξ Σμέλινγκ, 36 ετών, που έφερε το βαθμό του δεκανέα.

Η κατάληψη του αεροδρομίου ήταν στρατηγικής σημασίας για την εξέλιξη των επιχειρήσεων. Οι Γερμανοί άρχισαν να μεταφέρουν μεγάλες δυνάμεις από την Ελλάδα και με τον σύγχρονο οπλισμό που διέθεταν ήταν θέμα χρόνου η κυριαρχία τους στη Μεγαλόνησο. Στις 28 Μαΐου οι Γερμανοί είχαν απωθήσει τις συμμαχικές δυνάμεις προς τα νότια, καθιστώντας τον αγώνα τους μάταιο. Έτσι, το Λονδίνο αποφάσισε την απόσυρση των δυνάμεων της Κοινοπολιτείας από την Κρήτη και τη μεταφορά τους στην Αίγυπτο. Όσες μονάδες δεν τα κατάφεραν, παραδόθηκαν στους Γερμανούς. Πολλοί Έλληνες μαχητές και μαζί τους 500 Βρετανοί ανέβηκαν στα απρόσιτα βουνά της Κρήτης για να συνεχίσουν τον αγώνα. Την 1η Ιουνίου, με την παράδοση 5.000 μαχητών στα Σφακιά, έπεσε η αυλαία της Μάχης της Κρήτης.

Οι απώλειες για τους Συμμάχους ήταν: 3.500 νεκροί, 1.900 τραυματίες και 17.500 αιχμάλωτοι. Οι Γερμανοί, σύμφωνα με δικά τους στοιχεία, είχαν 3.986 νεκρούς και αγνοούμενους, 2.594 τραυματίες, ενώ έχασαν 370 αεροπλάνα. Σύμφωνα, όμως, με συμμαχικούς υπολογισμούς, οι γερμανικές απώλειες ξεπέρασαν τις 16.000.

Η Μάχη στην Κρήτη ονομάστηκε και «Νεκροταφείο των γερμανών αλεξιπτωτιστών», εξαιτίας των μεγάλων απωλειών τους, γεγονός που ανάγκασε τον Χίτλερ να διατάξει τον τερματισμό κάθε αεραποβατικής επιχείρησης στο μέλλον. Από την πλευρά τους, οι Σύμμαχοι εντυπωσιάστηκαν από τις μεγάλες δυνατότητες των αλεξιπτωτιστών στη μάχη και δημιούργησαν τις δικές τους αεραποβατικές δυνάμεις

 

325…. Συνέρχεται στη Νίκαια της Μικράς Ασίας η πρώτη Οικουμενική Σύνοδος, για να καταδικάσει τον Αρειανισμό.

526…. Ένας τεράστιος σεισμός σκοτώνει 300.000 ανθρώπους στη Συρία και την Αντιόχεια.

1293…. Ο βασιλιάς Σάντσο ο Δ’ της Ισπανίας ιδρύει τη Σχολή Γενικών Σπουδών της Αλκάλα.

1497…. Ο εξερευνητής Τζον Κάμποτ ξεκινά από το Μπρίστολ της Αγγλίας με το πλοίο του “Μάθιου” προς τα δυτικά για να ανακαλύψει νέες χώρες.

1498…. Ο Πορτογάλος εξερευνητής, Βάσκο ντα Γκάμα, φτάνει στην Καλκούτα της Ινδίας.

1521…. Κατά τον Ισπανογαλλικό πόλεμο η Γαλλία καταλαμβάνει την ισπανική πόλη, Πομπελούνα.

1570…. Ο Αβραάμ Ορτέλιους δημιουργεί τον πρώτο σύγχρονο άτλαντα.

1690…. Με ειδικό νόμο η Αγγλία δίνει χάρη σε όλους του υποστηρικτές του βασιλιά Τζέιμς του Β’.

1734…. Το πρώτο Jockey Club στον κόσμο ιδρύεται στην Νότια Καρολίνα.

 

Παπαφλέσσας, 20 Μαΐου
Παπαφλέσσας

20 Μαΐου 1825…. Ο Ιμπραήμ νικάει τους Έλληνες στο Μανιάκι της Μεσσηνίας. Κατά τη διάρκεια της μάχης, πέφτει ηρωικά ο Παπαφλέσσας, την ώρα που ο ναύαρχος Σαχτούρης καταναυμαχεί τον τουρκικό στόλο στα ανοιχτά του ακρωτηρίου Καφηρέας.

1861…. Κατά τον Αμερικανικό Εμφύλιο το Κεντάκι κηρύσσει την ανεξαρτησία του, η οποία θα κρατήσει μέχρι τις 3 Σεπτεμβρίου, όταν τα στρατεύματα των Νοτίων μπαίνουν πόλη.

1862…. Ο Αμερικανός Πρόεδρος Λίνκολν, υπογράφει νόμο σύμφωνα με τον οποίο σε κάθε οικογενειάρχη παραχωρείται μια κατοικία συγκεκριμένων τετραγωνικών με την προϋπόθεση ότι θα παραμείνει εκεί για πέντε χρόνια, ενώ αν θέλει μπορεί να την αγοράσει έναντι ορισμένου αντιτίμου μετά από έξι μήνες.

1874…. Ο Λιβάι Στρος κυκλοφορεί το πρώτο τζιν με κόπιτσες, στην τιμή των 13 δολαρίων η δωδεκάδα.

1882…. Ιδρύεται η Τριπλή Συμμαχία από τη Γερμανία, την Αυστροουγγαρία και την Ιταλία.

1891…. Ο Τόμας Έντισον επιδεικνύει για πρώτη φορά μπροστά σε κοινό την εφεύρεσή του, το κινετοσκόπιο, το οποίο υπήρξε πρόδρομος του κινηματογράφου.

1900…. Ξεκινούν στο Παρίσι οι εκδηλώσεις της Διεθνούς Έκθεσης και κρατούν 5 μήνες, έως τις 28 Οκτωβρίου. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων αυτών διεξάγονται οι δεύτεροι Ολυμπιακοί Αγώνες όπου παίρνουν μέρος 1.319 αθλητές και 11 αθλήτριες από 22 κράτη. Είναι η πρώτη φορά, που γυναίκες παίρνουν μέρος σε Ολυμπιακούς Αγώνες, η δε Αγγλίδα Σάρλοτ Πάρκερ είναι η πρώτη γυναίκα Ολυμπιονίκης νικώντας στο αγώνισμα του τένις. Οι αγώνες έχουν παταγώδη αποτυχία. Χαρακτηριστικό είναι ότι τα αγωνίσματα στίβου γίνονται στο δάσος της Βουλόνης αντί σε στάδιο δημιουργώντας προβλήματα στους ρίπτες.

1901…. Η Κρητική Βουλή ζητά με ψήφισμά της την ένωση του νησιού με την Ελλάδα.

1902…. Η Κούβα ανεξαρτητοποιείται από τις ΗΠΑ.

1919…. Έκρηξη ηφαιστείου σκοτώνει 16.000 στην κεντρική Ιάβα.

1927…. Η Σαουδική Αραβία ανεξαρτητοποιείται από το Ηνωμένο Βασίλειο.

1927…. Ο πιλότος Τσαρλς Λίντμπεργκ ξεκινά από το Λονγκ Άιλαντ για την πρώτη πτήση χωρίς διακοπή πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό και φτάνει στο Λε Μπουρζέ Φιλντ του Παρισιού το επόμενο πρωί.

1929…. Στην Κίνα, κάτω από τη διεθνή πίεση, η Ιαπωνία αρχίζει να εκκενώνει τη Σαντούνγκ.

1932…. Η Αμέλια Έρχαρτ είναι η πρώτη γυναίκα πιλότος, που επιχειρεί την πρώτη χωρίς διακοπή πτήση πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό.

1932…. Νέος καγκελάριος της Αυστρίας ορίζεται ο Καρλ Ντόλφους.

1940…. Μπαίνουν οι πρώτοι αιχμάλωτοι στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς.

 

Μάχη Κρήτης, 20 Μαΐου
Γερμανοί αλεξιπτωτιστές πάνω από την Κρήτη

 

1941…. Κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αρχίζει η εποποιία της Μάχης της Κρήτης, με τους πρώτους Γερμανούς αλεξιπτωτιστές να προσγειώνονται στη Μεγαλόνησο, την ώρα, που στην υποδουλωμένη Αθήνα γίνονται οι πρώτες κινήσεις για την οργάνωση της αντίστασης.

1949…. Δημιουργείται ο πρόδρομος της ΝΑSA, η AFSA.

1951…. Ο γερμανικός οίκος Χόλτσμαν ξεκινά το έργο του νέου λιγνιτωρυχείου στο Αλιβέρι.

1954…. Ο Τσιανγκ Κάι Σεκ επανεκλέγεται πρόεδρος της Δημοκρατίας της Κίνας.

1965…. Ένα μπόινγκ 72Β των πακιστανικών αερογραμμών συντρίβεται κατά την προσγείωση του στο αεροδρόμιο του Καΐρου σκοτώνοντας 121 άτομα

1970…. Ο Μάο καλεί όλο τον κόσμο να επαναστατήσει ενάντια στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό.

1972…. Δύο Κούροι, πολύ μεγάλης αξίας, ανακαλύπτονται στο Μαρκόπουλο Αττικής.

1972…. Ξεκινάει το πρώτο διεθνές ράλι της ΦΙΛΠΑ (Φίλοι του Παλαιού Αυτοκινήτου).

1977…. Το Όριαντ Εξπρές κάνει το τελευταίο ταξίδι του.

 

Καραμανλής - Μητσοτάκης, 20 Μαΐου

1978…. Κεντρώο άνοιγμα του πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης προσχωρεί στη Νέα Δημοκρατία και αναλαμβάνει το Υπουργείο Συντονισμού. Μαζί του και ο έτερος βουλευτής των «Νεοφιλελευθέρων» Παύλος Βαρδινογιάννης, ενώ ο Αθανάσιος Κανελλόπουλος, ο οποίος έχει αποχωρήσει από την ΕΔΗΚ, αναλαμβάνει Υπουργός Οικονομικών.

1980…. Απάτη εκατομμυρίων ξεσκεπάζεται σε βάρος του ΟΑΕΔ. Συλλαμβάνονται 32 άτομα.

1983…. Γάλλοι ερευνητές υπό τον καθηγητή Λικ Μοντανιέ απομονώνουν τον ιό HIV, που προκαλεί το AIDS.

 

Ρόναλντ Ρίγκαν, 20 Μαΐου
Ρόναλντ Ρίγκαν

1983…. Στις ΗΠΑ, η κυβέρνηση του προέδρου Ρόναλντ Ρίγκαν αίρει το εμπάργκο κατά του Ισραήλ, που διήρκεσε σχεδόν ένα χρόνο και αφορούσε τις πωλήσεις μαχητικών αεροσκαφών F-16. Το εμπάργκο επιβλήθηκε στο Ισραήλ μετά την εισβολή στο Λίβανο.

1985…. Το Ισραήλ απελευθερώνει 1.500 Παλαιστινίους και Λιβανέζους κρατούμενους για την απελευθέρωση τριών Ισραηλινών στρατιωτών.

1990…. Η Μόνικα Σέλες σταματάει το ρεκόρ 66 συνεχόμενων νικών της Στέφι Γκραφ όταν την κερδίζει με 6-4, 6-3 στον τελικό του BMW German Open.

1990…. Ισραηλινός παθαίνει αμόκ και δολοφονεί επτά Άραβες στο Τελ Αβίβ.

1990…. Πραγματοποιούνται στη Ρουμανία οι πρώτες προεδρικές και βουλευτικές εκλογές μετά την πτώση του Κομμουνισμού.

1991…. Στην ΕΣΣΔ, το Κοινοβούλιο υιοθετεί κατ’ αρχήν νομοσχέδιο που διασφαλίζει στους πολίτες το δικαίωμα να ταξιδεύουν ελεύθερα στο εξωτερικό.

1992…. Έρευνα, που γίνεται σε τέσσερις χώρες της ΕΟΚ δείχνει ότι το 27% των Ευρωπαίων δεν πλένουν τα χέρια τους όταν βγαίνουν από την τουαλέτα.

1992…. Στην Ταϊλάνδη, 40 είναι οι νεκροί κατά τη διάρκεια αντικυβερνητικών ταραχών στην Μπανγκόκ.

1993…. Αθώος κρίνεται ομόφωνα ο επιχειρηματίας Γιώργος Λούβαρης, ο οποίος κατηγορήθηκε για την υπόθεση της αγοράς των πυραύλων Μάτζικ.

…. Τα Σκόπια διαμαρτύρονται στις ελληνικές αρχές για τις δυσκολίες που δημιουργούν Έλληνες φρουροί και τελωνειακοί των συνόρων, σε πολίτες και αυτοκίνητα των Σκοπίων, που φέρουν στα χαρτιά τους την ονομασία “Δημοκρατία της Μακεδονίας”.

1994…. Στις ΗΠΑ, πεθαίνει η Τζάκι Κένεντι-Ωνάση, σε ηλικία 64 ετών, από καρκίνο.

1994…. Ψηφίζεται στη Βουλή η σύσταση προανακριτικής επιτροπής που θα διερευνήσει τυχόν ποινικές ευθύνες του Κων/νου Μητσοτάκη, Γιάννη Παλαιοκρασσά και Ανδρέα Ανδριανόπουλου για το θέμα της πώλησης της ΑΓΕΤ.

1995…. Η Ρωσία εξαπολύει νέες επιθέσεις στην Τσετσενία.

1995…. Στις ΗΠΑ, ο Λευκός Οίκος εκφράζει τη βαθύτατη ανησυχία του για τη μετάβαση στο Ιράν περίπου 100 Ρώσων πυρηνικών επιστημόνων, φοβούμενος ότι αυτό σημαίνει και την αντίστοιχη μεταφορά πυρηνικού υλικού.

1995…. Το Ζαΐρ ανακοινώνει ότι αίρει τον αποκλεισμό της Κινσάνσα, που δεν επέτρεπε σε φορτηγά και ανθρώπους να ταξιδέψουν από τη ζώνη, όπου είχε εκδηλωθεί η επιδημία του θανατηφόρου ιού Έμπολα προς την πρωτεύουσα.

1996…. Σε ηλικία 65 ετών πεθαίνει ο ζωγράφος Δημήτρης Κοντός.

1997…. Με ομόφωνη απόφαση του ΚΑΣ εγκρίνεται η προμελέτη των δύο Ιταλών αρχιτεκτόνων για το νέο Μουσείο της Ακρόπολης.

2002…. Το ανατολικό Τιμόρ κερδίζει και πάλι την ανεξαρτησία του.

2004…. Στις ΗΠΑ βρίσκεται ο πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, για 5ήμερη επίσκεψη, μετά από πρόσκληση του Αμερικανού Προέδρου Τζορτζ Μπους. Στο επίκεντρο των συζητήσεων των δύο ανδρών στο Λευκό Οίκο, οι διμερείς σχέσεις, η ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων, το Κυπριακό, τα ελληνοτουρκικά και θέματα της ομογένειας.

 

Ανδρέας Μιαούλης, 20 Μαΐου
Ανδρέας Μιαούλης

Σαν σήμερα 20 Μαΐου 1769 γεννήθηκε ο Ανδρέας Μιαούλης, ναύαρχος και πολιτικός, διοικητής ελληνικού στόλου κατά την Επανάσταση του 1821. Το πραγματικό του όνομα ήταν Ανδρέας Βώκος.

Το 1806 γεννήθηκε ο Τζον Στιούαρτ Μιλ, βρετανός φιλόσοφος και οικονομολόγος, που επηρέασε καθοριστικά τη φιλελεύθερη σκέψη.

Την ίδια μέρα το 1935 γεννήθηκε η Μαρινέλλα, καλλιτεχνικό ψευδώνυμο της Κυριακής Παπαδοπούλου, τραγουδίστρια από τη Θεσσαλονίκη.

Σαν σήμερα το 1506 πέθανε ο Χριστόφορος Κολόμβος, Ισπανός εξερευνητής, ο άνθρωπος που ανακάλυψε την Αμερική.

Το 1825 έφυγε από την ζωή ο Παπαφλέσσας, από τις ηρωικές μορφές της ελληνικής επανάστασης.

Την ίδια μέρα το 1875 πέθανε η Αμαλία, πρώτη βασίλισσα της Ελλάδας.

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close