ΙΣΤΟΡΙΑ

8 Μαΐου: Σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο

8 Μαΐου 1821: Η μάχη της Γραβιάς. Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος νικά τις τουρκικές δυνάμεις υπό τον Ομέρ Βρυώνη 

(Στο τέλος του άρθρου & τα υπόλοιπα γεγονότα σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο)

Μετά την ήττα των Ελλήνων στην Αλαμάνα (23 Απριλίου 1821), άνοιξε διάπλατα ο δρόμος για τους Τούρκους πασάδες Ομέρ Βρυώνη και Κιοσέ Μεχμέτ προς την Ανατολική Στερεά και την Πελοπόννησο. Ο μαρτυρικός θάνατος του Αθανάσιου Διάκου είχε αφήσει χωρίς ικανό αρχηγό τους εξεγερμένους ραγιάδες. Ο φόβος κυρίευσε τα ήδη επαναστατημένα κέντρα (Λιβαδιά, Σάλωνα και Αττική), όπου είχε χυθεί αίμα ντόπιων Τούρκων. Όλοι ανέμεναν να ξεσπάσει η χωρίς οίκτο οργή των δύο πασάδων. Η Επανάσταση κινδύνευε σοβαρά ένα μήνα μετά την εκδήλωσή της και σώθηκε χάρη στις στρατιωτικές ικανότητες του Οδυσσέα Ανδρούτσου και τους κακούς υπολογισμούς του Ομέρ Βρυώνη.

Ο ελληνικής καταγωγής αλβανός πασάς, αντί να προελάσει προς τις καταπτοημένες περιοχές της Ανατολικής Στερεάς και να διεκπεραιωθεί το ταχύτερο δυνατό στην Πελοπόννησο, έκρινε ότι έπρεπε να ενισχύσει τις δυνάμεις του, προτού περάσει τον Ισθμό. Θεώρησε ότι με το να προσεταιριστεί του Έλληνες οπλαρχηγούς, τους οποίους γνώριζε από την Αυλή του Αλή Πασά, θα προκαλούσε την παράλυση των Πελοποννησίων ανταρτών. Με αυτή τη λογική είχε προτείνει και στον Αθανάσιο Διάκο να ενταχθεί στις δυνάμεις του, αλλά αυτός είχε αρνηθεί. Ο Ομέρ Βρυώνης δεν είχε αντιληφθεί την έκταση και την έννοια του ελληνικού ξεσηκωμού. Πίστευε ότι επρόκειτο για μια απλή ανταρσία, που θα ήταν εύκολο να κατασταλεί και όχι για τον ξεσηκωμό ενός ολοκλήρου έθνους, που διεκδικούσε την ελευθερία και την αυτοδιάθεσή του.

Την εποχή εκείνη βρισκόταν στην Ανατολική Στερεά ο τρομερός και φοβερός Οδυσσέας Ανδρούτσος, παλιός αρματολός της περιοχής, ο οποίος είχε πέσει σε δυσμένεια του σουλτάνου, ως άνθρωπος του Αλή Πασά. Από το 1818 ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρείας και ένθερμος υποστηρικτής του Αγώνα. Ο Ομέρ Βρυώνης βρήκε μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να τον προσεταιρισθεί, επειδή γνώριζε πολύ καλά τις στρατιωτικές του ικανότητες. Του έγραψε μια επιστολή ως παλιός φίλος και του ζήτησε τη σύμπραξή του κατά των ελλήνων ανταρτών, με πλήθος υποσχέσεων και δόλωμα την οπλαρχηγία ολοκλήρου της Ανατολικής Στερεάς. Του πρότεινε, μάλιστα, να συναντηθούν στη Γραβιά και συγκεκριμένα σε ένα μικρό πλινθόκτιστο χάνι. Ο Ανδρούτσος απεδέχθη την πρόσκληση κι έσπευσε στην περιοχή με άλλο σκοπό κατά νου.

Αμέσως συγκάλεσε πολεμικό συμβούλιο στο Χάνι της Γραβιάς, με τη συμμετοχή των οπλαρχηγών Δυοβουνιώτη και Πανουργιά. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο Ομέρ Βρυώνης θα κατήρχετο στην Πελοπόννησο, όχι δια του Ισθμού, αλλά δια του Γαλαξειδίου. Διαφώνησαν, όμως, ως προς το σχέδιο αντιμετώπισής του. Ο Ανδρούτσος πρότεινε να δώσουν τη μάχη στο Χάνι, ενώ οι Δυοβουνιώτης και Πανουργιάς το έκριναν ακατάλληλο, επειδή ήταν πλινθόκτιστο και ευρίσκετο σε ανοικτό πεδίο. Εν τω μεταξύ, ο Ομέρ Βρυώνης με 9.000 άνδρες πλησίαζε στη Γραβιά και είχε πληροφορηθεί την παρουσία του Ανδρούτσου στο χάνι με μικρή δύναμη. Δεν ανησύχησε, όμως, πιστεύοντας ότι ο Ανδρούτσος θα έκανε αποδεκτή την πρότασή του.

Σε μια δεύτερη σύσκεψη των ελλήνων οπλαρχηγών, που δεν είχαν στη διάθεσή τους πάνω από 1200 άνδρες, λύθηκε η διαφωνία τους. Αποφάσισαν ο μεν Δυοβουνιώτης με τον Πανουργιά να πιάσουν τις γύρω περιοχές, ο δε Ανδρούτσος να χτυπήσει τον εχθρό από το χάνι σε μια οπωσδήποτε παράτολμη ενέργεια. Μαζί του βρέθηκαν 117 άνδρες, που μετέτρεψαν το πλινθόκτιστο κτίριο σε οχυρό με πρόχειρα έργα.

Το πρωί της 8ης Μαΐου 1821, ο Ομέρ Βρυώνης με τον στρατό του πλησίασε σε απόσταση βολής από το χάνι και αμέσως δέχτηκε καταιγισμό πυρών. Κατάλαβε ότι ο παλιός του φίλος δεν πήγε εκεί με φιλικούς σκοπούς, αλλά για να τον πολεμήσει. Πρώτα διέταξε να γίνει επίθεση κατά των ανδρών του Δυοβουνιώτη και του Πανουργιά, τους οποίους διασκόρπισε στα γύρω βουνά, όπως και στη Μάχη της Αλαμάνας. Στη συνέχεια, επικεντρώθηκε στο Χάνι και τον Ανδρούτσο.

Έκανε μια απόπειρα να τον μεταπείσει, στέλνοντας ένα δερβίση ως αγγελιοφόρο. Η αποστολή του ιερωμένου είχε τον λόγο της. Ο Ομέρ Βρυώνης γνώριζε ότι ο Ανδρούτσος ήταν Μουσουλμάνος Μπεκταξής. Ο δερβίσης προχώρησε έφιππος προς το Χάνι, αλλά ξαφνικά δέχθηκε μια σφαίρα στο μέτωπο κι έπεσε άπνους. Οι Οθωμανοί επιτέθηκαν κατά κύματα στο Χάνι. Ο Ανδρούτσος και οι άνδρες του κρατούσαν γερά. Ο Ομέρ Βρυώνης εξεμάνη με την ανικανότητα των αξιωματικών του και διέταξε και νέα επίθεση κατά το μεσημέρι. Και αυτή απέτυχε.

Τις πρώτες ώρες του δειλινού διέταξε κατάπαυση του πυρός, συνειδητοποιώντας ότι είχε διαπράξει ένα ακόμη λάθος. Από υπερβολική εμπιστοσύνη στις δυνάμεις του και υποτιμώντας την ανδρεία των Ελλήνων είχε εκστρατεύσει χωρίς πυροβολικό. Αποφάσισε να αποσύρει προσωρινά τις δυνάμεις του και να διατάξει να του φέρουν κανόνια από τη Λαμία. Ήταν αποφασισμένος το πρωί της επόμενης ημέρας να ισοπεδώσει το Χάνι, με τους αυθάδεις υπερασπιστές του. Την κίνηση αυτή του Ομέρ Βρυώνη μάντεψε ο Ανδρούτσος και γύρω στις δύο τα ξημερώματα της 9ης Μαΐου επεχείρησε με τους 110 άνδρες του ηρωική έξοδο. Οι έξι είχαν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια της ολοήμερης μάχης. Αιφνιδίασαν τις τουρκικές φρουρές που είχαν περικυκλώσει το Χάνι και χάθηκαν μέσα στα σπαρτά.

Η Μάχη στο Χάνι της Γραβιάς στοίχισε στον Ομέρ Βρυώνη πάνω από 300 νεκρούς και 200 τραυματίες Κυρίως, όμως, προκάλεσε κλονισμό στο ηθικό του στρατού του και τον δικό του δισταγμό για το αν έπρεπε να συνεχίσει την εκστρατεία του. Για λίγο καιρό, τουλάχιστον, ένας σοβαρός κίνδυνος για την Πελοπόννησο εξέλιπε. Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος αναγνωρίσθηκε απ’ όλους ως αναμφισβήτητος ηγέτης της Ανατολικής Στερεάς.

1429…. Κατά τη διάρκεια του 100ετούς πολέμου λήγει η πολιορκία της Ορλεάνης, όταν τα γαλλικά στρατεύματα, υπό την καθοδήγηση της 17χρονης Ιωάννης της Λορένης, (Ζαν ντ Αρκ) διώχνουν τα αγγλικά από την πόλη.

1541…. Ο Ισπανός εξερευνητής Ερνάντο ντε Σότο φτάνει στον ποταμό Μισισιπή και τον ονομάζει Ρίου ντι Εσπίριτο Σάντο.

8 Μαΐου 1821…. Πραγματοποιείται η μάχη της Γραβιάς. Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος νικά τις τουρκικές δυνάμεις υπό τον Ομέρ Βρυώνη.

1831…. Καταστέλλεται το στρατιωτικό κίνημα υπό τον ταγματάρχη Δημήτριο Τσάμη Καρατάσο κατά του κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια.

1846…. Κατά τη διάρκεια του μεξικανοαμερικανικού πολέμου το Τέξας δέχεται την πρώτη του μεγάλη ήττα από τις αμερικανικές δυνάμεις στη μάχη του Πάο Άλτο, βόρεια του Ρίο Γκράντε.

1847…. Ο Ρόμπερτ Τόμπσον παρουσιάζει το πρώτο ελαστικό.

1849…. Τo Pearl of Bermuda νικά το αμερικανικό γιοτ Brenda στην πρώτη αναγνωρισμένη διεθνώς κούρσα

1861…. Στην Αμερική κατά τη διάρκεια του πολέμου της Ανεξαρτησίας, το Ρίτσμοντ της Βιρτζίνια γίνεται η πρωτεύουσα των Συμμαχικών Δυνάμεων του Νότου.

 

Φαρμακείο Τζάκομπς, 8 Μαΐου

1886…. Το φαρμακείο Τζάκομπς πουλά το πρώτο μπουκάλι Κόκα-Κόλα ως σιρόπι για φαρμακευτικούς σκοπούς. Στην πρώτη του αυτή εμφάνιση, το μετέπειτα διάσημο αναψυκτικό περιέχει και ποσότητα κοκαΐνης.

 

Βελεστίνο 1897, 8 Μαΐου

1897…. Λήγει με ταπεινωτική ήττα των Ελλήνων ο πόλεμος με την Τουρκία. Το σχετικό πρωτόκολλο κατάπαυσης του πυρός υπογράφεται στο χωριό Ταράτσα της Λαμίας. (Ο Ελληνοτουρκικός Πόλεμος του 1897)

1898…. Διεξάγεται ο πρώτος ποδοσφαιρικός αγώνας στην ιστορία του ιταλικού πρωταθλήματος.

1899…. Ανοίγει για πρώτη φορά τις πόρτες του στο κοινό το Ιρλανδικό Κλασικό Θέατρο.

1901…. Στις Ινδίες, η βρετανική διοίκηση ανακοινώνει ότι ο λιμός έχει προκαλέσει, τα τελευταία δύο χρόνια, το θάνατο 1,25 εκατομμυρίων ανθρώπων.

1902…. Η πρωτεύουσα της Μαρτινίκας, Σεντ Πιέρ, καταστρέφεται ολοκληρωτικά και 30.000 άνθρωποι σκοτώνονται από την έκρηξη του ηφαιστείου στο όρος Πέλε.

1909…. Η Γαλλία προειδοποιεί τις ΗΠΑ ότι, η αύξηση στα τέλη των εισαγόμενων ειδών πολυτελείας θα προκαλέσει εμπορικό πόλεμο.

1910…. Στη Γαλλία, σχηματίζεται σοσιαλιστική κυβέρνηση ευρείας βάσης.

1914…. Ιδρύεται η εταιρία παραγωγής κινηματογραφικών ταινιών, Paramount Pictures.

1919…. Ο ύπατος αρμοστής της Σμύρνης, Αριστείδης Στεργιάδης, αναλαμβάνει τα καθήκοντά του.

1920…. Η βελγική επισκοπή, σε σύνοδό της, αποφασίζει να ανοίξουν οι πόρτες του Καθολικού Πανεπιστημίου της Λουβέν για τις γυναίκες.

1921…. Η Σουηδία καταργεί τη θανατική ποινή.

 

Ρίχαρντ Στράους, 8 Μαΐου
Ρίχαρντ Στράους

1926…. Φθάνει ατμοπλοϊκώς στον Πειραιά προερχόμενος από την Τεργέστη, ο διάσημος μαέστρος και συνθέτης Ρίχαρντ Στράους για σειρά συναυλιών με την Ορχήστρα του «Συλλόγου Συναυλιών».

1931…. Το Αγροτικό Κόμμα αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση της Νορβηγίας.

1933…. Ο Μαχάτμα Γκάντι ξεκινά μια απεργία πείνας διάρκειας 21 ημερών διαμαρτυρόμενος για την καταπίεση της Ινδίας από τη Βρετανία.

 

Μάης του 36 - Θεσσαλονίκη, 8 Μαΐου
Νεκρός στο δρόμο κοντά στο «Αλκαζάρ»

1936…. Ο “Μάης του 36” στη Θεσσαλονίκη. Σε διαδήλωση καπνεργατών σκοτώνονται 12 και τραυματίζονται 282 διαδηλωτές εργάτες.

1939…. Ο Πάπας Πίος ζητά από τη Γερμανία, τη Γαλλία,την Ιταλία και τη Βρετανία να μετάσχουν σε συζητήσεις ειρήνης στο Βατικανό.

1942…. Στη Θάλασσα των Κοραλλίων, ανατολικά της Νέας Γουινέας διεξάγεται η πρώτη μάχη της ιστορίας, που γίνεται αποκλειστικά από αεροπλάνα.

1944…. Υπογράφεται ρωσο-τσεχική συμφωνία κατά την οποία ο Κόκκινος Στρατός θα απελευθερώσει την Τσεχοσλοβακία.

1949…. Ο ιαπωνικός στρατός αναλαμβάνει τη διοίκηση όλων των ιδιωτικών επιχειρήσεων στη χώρα.

1952…. Ογκώδες συλλαλητήριο πραγματοποιείται στην Αθήνα για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.

1953…. Στη Νεβάδα των ΗΠΑ, μια νέα πειραματική έκρηξη ατομικής βόμβας, με διπλάσια ισχύ από εκείνη των ατομικών βομβών που κατασκευάστηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, προκαλεί εντονότατη λάμψη, που φωτίζει ολόκληρη την περιοχή.

1954…. Ο Πάρι Ο Μπράιεν γίνεται ο πρώτος σφαιροβόλος, που ξεπερνά τα 18 μέτρα με βολή 18.29 σε μίτινγκ στίβου στο Λος Άντζελες.

1967…. Ασκείται δίωξη εναντίον του παγκόσμιου πρωταθλητή βαρέων βαρών, Μοχάμεντ Άλι, επειδή αρνείται να ενταχθεί στον αμερικανικό στρατό λόγω των θρησκευτικών του αντιλήψεων.

1970…. Οι Μπιτλς κυκλοφορούν έναν από τους πιο διάσημους δίσκους τους, υπό τον τίτλο “Let it Be”.

1972…. Κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον, δίνει εντολή να τοποθετηθούν νάρκες σε όλα τα βορειοβιετναμέζικα λιμάνια, ώστε να εμποδίσει τον εφοδιασμό της χώρας με πλοία και άλλα αγαθά.

1974…. Στον Καναδά, οι Φιλελεύθεροι του Τριντό χάνουν την ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής για τον προϋπολογισμό.

1980…. Ο Γεώργιος Ράλλης εκλέγεται αρχηγός της ΝΔ και πρωθυπουργός της χώρας με μυστική ψηφοφορία από την κυβερνητική ομάδα του κόμματος.

1982…. Ο Καναδός πρωταθλητής της Φόρμουλα 1 Ζιλ Βιλνέβ σκοτώνεται στο Grand Prix του Ζόλντερ στο Βέλγιο. Ο Βιλνέβ δεν κατάφερε ποτέ να ανακηρυχθεί παγκόσμιος πρωταθλητής. Το 1997 όμως ο γιος του, Ζακ Βιλνέβ, θα καταφέρει να στεφθεί παγκόσμιος πρωταθλητής με την ομάδα της Williams.

1984…. Η Σοβιετική Ένωση ανακοινώνει ότι, θα μποϋκοτάρει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984 στο Λος Άντζελες.

1989…. Αποτυχημένη δολοφονική απόπειρα κατά του πρώην υπουργού Γιώργου Πέτσου, το όνομα του οποίου αναμίχθηκε στην υπόθεση Κοσκωτά, πραγματοποιεί η “17Ν”. Έκρηξη σημειώθηκε σε παγιδευμένο αυτοκίνητο κοντά στο σπίτι του στη Φιλοθέη.

1991…. Η τρομοκρατική οργάνωση “17 Νοέμβρη” χτυπά με δύο ρουκέτες, που είχαν κλαπεί από το στρατόπεδο Συκουρίου της Λάρισας τα κεντρικά γραφεία της εταιρίας “Siemens”, στο Μαρούσι.

1992…. Στο Μαλάουι, 36 άτομα σκοτώνονται και εκατοντάδες τραυματίζονται στη διάρκεια βίαιων αντικυβερνητικών επεισοδίων.

1993…. Στην Ιταλία, 15 χρόνια μετά τη δολοφονία του χριστιανοδημοκράτη πρωθυπουργού Άλντο Μόρο, νέα στοιχεία εμπλέκουν τον πρώην πρωθυπουργό Τζούλιο Αντρεότι στην υπόθεση.

1994…. Στην Αλγερία, δολοφονούνται δύο Γάλλοι βιβλιοθηκάριοι και το Παρίσι ζητά την άμεση απομάκρυνση των Γάλλων από τη χώρα.

1995…. Διατάσσεται προκαταρκτική εξέταση σχετικά με δημοσιεύματα για παράνομες υιοθεσίες και αγοραπωλησίες βρεφών, που έγιναν στο βρεφοκομείο “Άγιος Στυλιανός” της Θεσσαλονίκης από την περίοδο της Κατοχής έως σήμερα.

1996…. Στη Νότια Αφρική, με συντριπτική πλειοψηφία εγκρίνεται το νέο Σύνταγμα της χώρας, που κατοχυρώνει επισήμως πλέον την κατάργηση των φυλετικών διακρίσεων.

1997…. Ένα Μπόινγκ των κινεζικών αερογραμμών συντρίβεται λίγο πριν την προσγείωση του παρασύροντας 35 άτομα στο θάνατο.

1999…. Ο Ιταλός ιστιοπλόος Τζιοβάνι Σολντίνι κερδίζει τον αγώνα 27.000 μιλίων Around Alone, που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 1998 και γίνεται ο πρώτος μη Γάλλος, που κερδίζει τον αγώνα στις 5 φορές που έχει γίνει.

 

Ερρίκος Ντυνάν, 8 Μαΐου
Ερρίκος Ντινάν

Σαν σήμερα 8 Μαΐου 1828 γεννήθηκε ο Ερρίκος Ντινάν, Ελβετός επιχειρηματίας και ανθρωπιστής, ιδρυτής του Ερυθρού Σταυρού. Βραβεύτηκε με Νόμπελ Ειρήνης το 1901.

Το 1899 γεννήθηκε ο Φρίντριχ Χάγεκ, Αυστριακός οικονομολόγος και φιλόσοφος, από τους γκουρού του νεοφιλευθερισμού, βραβευμένος με Νόμπελ το 1974.

Την ίδια μέρα το 1945 γεννήθηκε ο Κιθ Τζάρετ, Αμερικανός πιανίστας, από τους κορυφαίους στην ιστορία της τζαζ.

Σαν σήμερα το 1873 πέθανε ο Τζον Στιούαρτ Μιλ, Βρετανός φιλόσοφος και οικονομολόγος, που επηρέασε καθοριστικά τη φιλελεύθερη σκέψη.

Το 1880 έφυγε από την ζωή ο Γκιστάβ Φλομπέρ, Γάλλος συγγραφέας, ο ανανεωτής του μυθιστορήματος.

Την ίδια μέρα το 1936 πέθανε ο Όσβαλντ Σπένγκλερ, Γερμανός φιλόσοφος, γνωστός από το ογκώδες και πολυδιαβασμένο σύγγραμμά του «Η Παρακμή της Δύσης», που προτείνει την κυκλική θεωρία για την άνοδο και την πτώση των πολιτισμών

Σχετικά Άρθρα

Back to top button
Close
Close